Właściwości farmakodynamiczne leku Dysport

Dysport zawiera kompleks neurotoksyny Clostridium botulinum typu A z hemaglutyniną i należy do grupy farmakoterapeutycznej toksyn botulinowych, oznaczonej kodem ATC: M03AX01. Lek jest dostępny w postaci białego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, w fiolkach zawierających 300 lub 500 jednostek kompleksu neurotoksyny.¹

Mechanizm działania

Kompleks toksyny Clostridium botulinum typu A działa poprzez blokowanie obwodowej transmisji cholinergicznej na poziomie płytki nerwowo-mięśniowej. Działanie ma charakter presynaptyczny i zachodzi w miejscu proksymalnym względem uwalniania acetylocholiny. Toksyna antagonizuje reakcje wyzwalane przez jony wapnia, które prowadzą do uwolnienia acetylocholiny z zakończenia nerwowego. Warto podkreślić, że toksyna nie wpływa na cholinergiczne zazwojowe przewodzenie impulsów ani na zazwojowe przewodzenie w układzie współczulnym.²

Etapy działania toksyny botulinowej

Działanie toksyny botulinowej można podzielić na trzy kluczowe etapy:

1. Etap wiązania – charakteryzuje się szybkim i mocnym związaniem toksyny z presynaptyczną błoną komórki nerwowej.
2. Etap internalizacji – w tej fazie toksyna przechodzi przez błonę presynaptyczną, nie powodując jeszcze porażenia mięśni.
3. Etap hamowania – toksyna hamuje uwalnianie acetylocholiny poprzez przerwanie mechanizmu jej uwalniania zależnego od jonów wapnia. Prowadzi to do zmniejszenia potencjału na płytce ruchowej i w konsekwencji do porażenia mięśni.³

Regeneracja funkcji nerwowo-mięśniowej

Powrót przekazywania impulsów nerwowych po podaniu toksyny botulinowej zachodzi stopniowo. Proces ten związany jest z tworzeniem się nowych zakończeń nerwowych, które nawiązują kontakt z postsynaptyczną płytką ruchową. Badania na zwierzętach doświadczalnych wykazały, że regeneracja funkcji nerwowo-mięśniowej trwa zazwyczaj od 6 do 8 tygodni.⁴

Działanie w mięśniu wypieracza

W przypadku iniekcji leku Dysport do mięśnia wypieracza pęcherza moczowego w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza, toksyna wykazuje działanie na dwóch poziomach:

• Wpływa na drogi eferentne (odprowadzające) odpowiedzialne za czynność mięśnia wypieracza poprzez zahamowanie uwalniania acetylocholiny
• Hamuje czynność neurotransmiterów aferentnych (doprowadzających) i dróg czuciowych, co ma istotne znaczenie w modulacji odczuwania parcia na mocz i innych objawów związanych z nadreaktywnością pęcherza⁵

Dzięki temu podwójnemu mechanizmowi działania, stosowanie toksyny botulinowej w leczeniu zaburzeń neurourologicznych prowadzi zarówno do zmniejszenia napięcia mięśnia wypieracza (działanie motoryczne), jak i do redukcji objawów czuciowych związanych z nadreaktywnością pęcherza moczowego.⁶