Interakcje leku
Dulsevia 60 mg
Duloksetyna, będąca inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, z zalecanym okresem karencji minimum 14 dni po zakończeniu terapii IMAO oraz 5 dni po zakończeniu duloksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Również selektywne, odwracalne inhibitory MAO (np. moklobemid) oraz linezolid są przeciwwskazane lub niezalecane. Duloksetyna jest metabolizowana przez CYP1A2, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zmniejszyć jej klirens o 77% i zwiększyć AUC sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy (substrat CYP2D6) przy dawce 60 mg dwa razy na dobę oraz 71% wzrostu AUC tolterodyny (2 mg dwa razy na dobę). W związku z tym konieczna jest ostrożność i ewentualne dostosowanie dawek leków metabolizowanych przez CYP2D6, zwłaszcza tych o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak flekainid, propafenon czy metoprolol.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)
- Interakcje z inhibitorami CYP1A2
- Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
- Interakcje z substancjami działającymi na receptory serotoninergiczne
- Wpływ duloksetyny na inne produkty lecznicze
- Wpływ na leki metabolizowane przez CYP1A2
- Wpływ na leki metabolizowane przez CYP2D6
- Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i lekami steroidowymi
- Interakcje z przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi produktami leczniczymi
- Wpływ innych produktów leczniczych na duloksetynę
- Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora histaminowego H2
- Substancje zwiększające aktywność CYP1A2
- Interakcje duloksetyny z alkoholem
- Tabela interakcji duloksetyny z innymi produktami leczniczymi
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Duloksetyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpieczeństwa farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji duloksetyny z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami.1
Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)
Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO nie powinny być stosowane jednocześnie z duloksetyną ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować okres karencji wynoszący co najmniej 14 dni od zakończenia terapii IMAO przed rozpoczęciem leczenia duloksetyną. Z kolei po zakończeniu leczenia duloksetyną należy odczekać przynajmniej 5 dni przed rozpoczęciem stosowania IMAO, co wynika z okresu półtrwania duloksetyny.2
Również w przypadku selektywnych, odwracalnych inhibitorów MAO (np. moklobemid) nie zaleca się jednoczesnego stosowania z duloksetyną. Istotne jest, że antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym duloksetyną.3
Interakcje z inhibitorami CYP1A2
Duloksetyna jest metabolizowana przez izoenzym CYP1A2, dlatego jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu może znacząco zwiększyć stężenie duloksetyny w osoczu. Przykładem jest fluwoksamina (w dawce 100 mg raz na dobę), która zmniejsza klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC0-t sześciokrotnie. Z tego powodu nie należy podawać duloksetyny jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP1A2, jak fluwoksamina.4
Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z innymi produktami leczniczymi działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Dotyczy to zwłaszcza:
- Alkoholu
- Leków uspokajających, w tym:
- Benzodiazepin
- Opioidowych leków przeciwbólowych
- Leków przeciwpsychotycznych
- Fenobarbitalu
- Leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym
Należy pamiętać, że systematyczna ocena ryzyka związanego ze stosowaniem duloksetyny w skojarzeniu z większością leków działających na OUN nie została przeprowadzona, co implikuje konieczność zachowania szczególnej ostrożności.5
Interakcje z substancjami działającymi na receptory serotoninergiczne
Duloksetyna, jako lek o działaniu serotoninergicznym, w połączeniu z innymi lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny, może powodować zespół serotoninowy. Zgłaszano rzadkie przypadki tego zespołu u pacjentów stosujących jednocześnie SSRI lub SNRI z lekami działającymi na receptory serotoninergiczne.6
Konieczne jest zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z następującymi lekami serotoninergicznymi:
- Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
- Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
- Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. klomipramina, amitryptylina)
- Inhibitorami MAO (moklobemid, linezolid)
- Produktami zawierającymi ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
- Tryptanami
- Buprenorfiną
- Tramadolem
- Petydyną
- Tryptofanem
Wymienione leki w połączeniu z duloksetyną mogą zwiększać ryzyko wystąpienia objawów serotoninowych.7
Wpływ duloksetyny na inne produkty lecznicze
Wpływ na leki metabolizowane przez CYP1A2
Jednoczesne podawanie duloksetyny (60 mg dwa razy na dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę teofiliny, która jest substratem enzymu CYP1A2.8
Wpływ na leki metabolizowane przez CYP2D6
Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6. Po podaniu duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę oraz pojedynczej dawki dezypraminy (substrat CYP2D6), pole pod krzywą AUC dezypraminy zwiększyło się trzykrotnie. Podobnie, jednoczesne podawanie duloksetyny (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa pole pod krzywą AUC tolterodyny (podawanej w dawce 2 mg dwa razy na dobę) w stanie równowagi o 71%, lecz nie wpływa na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu 5-hydroksylowego.9
Należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania duloksetyny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym. Do leków tych należą:
- Rysperydon
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne:
- Leki o wąskim indeksie terapeutycznym:
W przypadku tych leków może być konieczne dostosowanie dawki.10
Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i lekami steroidowymi
Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza katalitycznej aktywności CYP3A. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań interakcji in vivo w tym zakresie. Należy jednakże zachować ostrożność przy łącznym stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych i innych leków steroidowych z duloksetyną.11
Interakcje z przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi produktami leczniczymi
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych. Istnieje zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej. W przypadku jednoczesnego stosowania duloksetyny i warfaryny zgłaszano przypadki zwiększenia wartości współczynnika INR.12
Jednakże badania kliniczne wskazują, że skojarzone stosowanie duloksetyny i warfaryny w ustalonych warunkach u zdrowych ochotników nie powodowało klinicznie istotnych zmian współczynnika INR w stosunku do wartości początkowej ani zmian w farmakokinetyce R- lub S-warfaryny.13
Wpływ innych produktów leczniczych na duloksetynę
Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora histaminowego H2
Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub duloksetyny z famotydyną nie wpływa istotnie na szybkość ani na stopień wchłaniania duloksetyny po doustnym podaniu dawki 40 mg.14
Substancje zwiększające aktywność CYP1A2
Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% mniejsze niż u osób niepalących. Jest to spowodowane indukcją enzymu CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego. Ten efekt należy uwzględnić przy planowaniu leczenia duloksetyną u pacjentów palących tytoń.15
Interakcje duloksetyny z alkoholem
Spożywanie alkoholu podczas leczenia duloksetyną jest niewskazane ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak duloksetyna, działa na OUN i może dochodzić do addytywnego lub synergistycznego efektu sedatywnego.
Jednoczesne stosowanie alkoholu i duloksetyny może nasilać następujące objawy:
- Senność
- Zawroty głowy
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Zaburzenia koncentracji
- Spowolnienie czasu reakcji
Należy poinformować pacjenta o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii duloksetyną, co pomoże zapobiec potencjalnie niebezpiecznym interakcjom między tymi substancjami.16
Tabela interakcji duloksetyny z innymi produktami leczniczymi
| Grupa leków/substancja | Opis interakcji | Poziom istotności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO | Ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Odstęp minimum 14 dni po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem leczenia duloksetyną. Odstęp minimum 5 dni po zakończeniu leczenia duloksetyną przed rozpoczęciem stosowania IMAO. |
| Selektywne, odwracalne inhibitory MAO (moklobemid) | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Linezolid (antybiotyk) | Działa jako odwracalny, nieselektywny IMAO – ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Nie należy stosować u pacjentów leczonych duloksetyną |
| Silne inhibitory CYP1A2 (fluwoksamina) | Zmniejszenie klirensu duloksetyny o 77%, 6-krotny wzrost AUC | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Ryzyko zespołu serotoninowego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować objawy zespołu serotoninowego |
| Ziele dziurawca zwyczajnego | Ryzyko zespołu serotoninowego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować objawy zespołu serotoninowego |
| Tryptany, buprenorfina, tramadol, petydyna, tryptofan | Ryzyko zespołu serotoninowego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować objawy zespołu serotoninowego |
| Leki metabolizowane przez CYP2D6 (dezypramina, tolterodyna) | Wzrost AUC dezypraminy 3-krotnie, wzrost AUC tolterodyny o 71% | Średni | Zachować ostrożność, możliwe dostosowanie dawki |
| Leki o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowane przez CYP2D6 (flekainid, propafenon, metoprolol) | Potencjalny wzrost stężenia tych leków | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, możliwa redukcja dawki |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe i leki przeciwpłytkowe | Zwiększone ryzyko krwawienia, potencjalny wpływ na INR | Średni | Zachować ostrożność, kontrolować parametry krzepnięcia |
| Alkohol | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki zobojętniające sok żołądkowy, antagoniści receptora H2 | Brak istotnego wpływu na wchłanianie duloksetyny | Niski | Można stosować jednocześnie |
| Palenie tytoniu (induktor CYP1A2) | Zmniejszenie stężenia duloksetyny w osoczu o około 50% | Średni | Monitorować skuteczność leczenia, potencjalnie konieczna wyższa dawka duloksetyny |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania