Właściwości farmakodynamiczne leku Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel

Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel należy do grupy farmakoterapeutycznej: Klindamycyna, leki złożone, kod ATC: D10 AF 51. Lek ten stanowi połączenie dwóch substancji czynnych o uzupełniającym się mechanizmie działania w leczeniu trądziku pospolitego.¹

Mechanizm działania klindamycyny

Klindamycyna jest antybiotykiem linkozamidowym wykazującym działanie bakteriostatyczne wobec bakterii tlenowych Gram-dodatnich oraz szerokie spektrum aktywności przeciwko bakteriom beztlenowym. Mechanizm działania klindamycyny polega na wiązaniu się z podjednostką 23S rybosomu bakteryjnego, co prowadzi do hamowania wczesnej fazy syntezy białka. Chociaż działanie klindamycyny jest głównie bakteriostatyczne, to w wysokich stężeniach może wykazywać również efekt bakteriobójczy wobec wrażliwych szczepów.²

Warto zaznaczyć, że klindamycyny fosforan (forma zastosowana w leku) jest nieaktywny in vitro, jednak w warunkach in vivo ulega szybkiej hydrolizie do aktywnej przeciwbakteryjnie klindamycyny. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność klindamycyny wobec zaskórników u pacjentów z trądzikiem, gdzie przy odpowiednim stężeniu wykazuje działanie na większość szczepów Propionibacterium acnes. Badania in vitro potwierdziły hamujące działanie klindamycyny na wszystkie badane hodowle Propionibacterium acnes przy minimalnym stężeniu hamującym (MIC) wynoszącym 0,4 mcg/ml.³

Dodatkowo, po zastosowaniu klindamycyny zaobserwowano istotne zmniejszenie stężenia wolnych kwasów tłuszczowych na powierzchni skóry z około 14% do 2%.⁴

Mechanizm działania benzoilu nadtlenku

Benzoilu nadtlenek jest związkiem o działaniu łagodnie keratolitycznym, wpływającym na zaskórniki we wszystkich etapach ich rozwoju. Jako czynnik utleniający wykazuje działanie przeciwbakteryjne wobec Propionibacterium acnes, drobnoustroju odgrywającego kluczową rolę w patogenezie trądziku pospolitego. Ponadto benzoilu nadtlenek przeciwdziała nadmiernemu wytwarzaniu łoju w trądziku.⁵

Działanie synergistyczne preparatu Duac

Lek Duac 10 mg/g + 30 mg/g w postaci żelu łączy właściwości łagodnie keratolityczne oraz przeciwbakteryjne, co przekłada się na efektywne działanie szczególnie na zmiany zapalne w trądziku pospolitym o nasileniu lekkim do umiarkowanego.⁶

Istotnym aspektem farmakodynamicznym jest fakt, że obecność benzoilu nadtlenku w produkcie zawierającym klindamycynę zmniejsza ryzyko szybkiego rozwoju oporności drobnoustrojów na klindamycynę. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono specyficznych badań w tym zakresie dla produktu leczniczego Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel.⁷

Połączenie obu substancji czynnych w jednym preparacie zapewnia dogodność stosowania oraz lepszą zgodność terapii. Bezpieczeństwo i skuteczność takiego połączenia zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.⁸

Badania kliniczne skuteczności leku Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania preparatu Duac zostały ocenione w wieloośrodkowym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym III fazy. Badanie trwało 12 tygodni i obejmowało 1315 pacjentów z trądzikiem pospolitym w wieku od 12 do 45 lat. W ramach badania porównywano skuteczność leku Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel z 1% klindamycyną na podłożu żelowym, 3% benzoilu nadtlenkiem na podłożu żelowym oraz z samym podłożem żelowym.⁹

Metodologia badania

Głównym parametrem oceny skuteczności w przypadku nasilenia trądziku była liczba zmian mierzona w 6-stopniowej skali ISGA (ang. Investigator’s Static Global Assessment). Skala ta definiuje nasilenie trądziku następująco:¹⁰

• Stopień 0 – Skóra czysta: wolna od zmian zapalnych i niezapalnych¹¹
• Stopień 1 – Skóra prawie czysta: nieliczne zmiany niezapalne, z nielicznymi grudkami¹²
• Stopień 2 – Stan łagodny: wyższy niż stopień 1, kilka zmian niezapalnych oraz niewiele zmian zapalnych (jedynie grudki i/lub krostki, brak guzków)¹³
• Stopień 3 – Stan umiarkowany: wyższy niż stopień 2, wiele zmian niezapalnych oraz kilka zmian zapalnych, ale nie więcej niż jedna mała zmiana guzkowata¹⁴
• Stopień 4 – Stan ciężki: wyższy niż stopień 3, od kilku do wielu zmian niezapalnych i zapalnych, ale nie więcej niż kilka zmian grudkowatych¹⁵
• Stopień 5 – Stan bardzo ciężki: wiele zmian niezapalnych i zapalnych oraz więcej niż kilka zmian grudkowatych, mogą wystąpić zmiany torbielowate¹⁶

Charakterystyka populacji badanej

Średni wiek pacjentów biorących udział w badaniu wynosił 20,4 lat. Większość uczestników stanowiły kobiety (60%) oraz osoby rasy kaukaskiej (79%). W momencie rozpoczęcia badania średnia liczba zmian trądzikowych na pacjenta wynosiła 72, w tym 45,3 stanowiły zmiany niezapalne, a 26,6 – zmiany zapalne. Większość badanych (62%) rozpoczęła badanie z oceną w skali ISGA na poziomie 3, przy czym wartości wahały się od 2 do 4.¹⁷

Wyniki skuteczności

Po 12 tygodniach terapii uzyskano następujące wyniki skuteczności poszczególnych preparatów:

Wyniki przedstawione w powyższej tabeli wskazują, że preparat Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel wykazał statystycznie istotną przewagę w porównaniu z monopreparatami i samym podłożem żelowym. Lek działał lepiej niż sama klindamycyna, sam 3% żel z benzoilu nadtlenkiem lub samo podłoże żelowe w zakresie odsetka pacjentów, u których zanotowano poprawę o przynajmniej 2 stopnie w skali ISGA.¹⁸

W całkowitej redukcji zmian zapalnych, niezapalnych i wszystkich zmian preparat Duac był skuteczniejszy niż sama klindamycyna w żelu czy samo podłoże żelowe. W zakresie całkowitej redukcji zmian zapalnych i redukcji wszystkich zmian, Duac okazał się lepszy niż 3% benzoilu nadtlenek w żelu.¹⁹

Drugorzędowe punkty końcowe

Analiza drugorzędowych punktów końcowych wykazała, że odsetek redukcji wszystkich zmian od punktu początkowego do 12. tygodnia dla preparatu Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel był wyższy niż dla 1% klindamycyny w żelu oraz samego podłoża żelowego. Odsetek redukcji zmian zapalnych był również wyższy niż dla 3% benzoilu nadtlenku w żelu.²⁰

Ponadto odsetek badanych z wynikiem w skali ISGA równym 0 (skóra czysta) oraz 1 (skóra prawie czysta) w 12. tygodniu badania był zdecydowanie wyższy dla preparatu Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel w porównaniu z jego poszczególnymi substancjami czynnymi czy samym podłożem żelowym.²¹

Dodatkowe analizy

W oddzielnej analizie danych zaobserwowano, że większa liczba pacjentów stosujących Duac 10 mg/g + 30 mg/g, żel uzyskała poprawę o 2 stopnie w skali ISGA w okresie od punktu początkowego do 12. tygodnia, osiągając wynik w skali ISGA na poziomie 0 (skóra czysta) lub 1 (skóra prawie czysta), w porównaniu z grupami stosującymi:<sup data-drug="Duac" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W oddzielnej analizie danych zaobserwowano, że większa liczba badanych w grupie stosującej DUAC 10 mg/g+30 mg/g, żel odnotowała poprawę o 2 stopnie w skali ISGA w okresie od punktu początkowego do 12. tygodnia z wynikiem w skali ISGA na poziomie 0 (skóra czysta) lub 1 (skóra prawie czysta) w porównaniu z klindamycyną w żelu (P <0,001), nadtlenkiem benzoilu w żelu (P = 0,003), oraz samym podłożem żelowym (P 22

• Klindamycynę w żelu (P <0,001)
• Nadtlenek benzoilu w żelu (P = 0,003)
• Samo podłoże żelowe (P <0,001)

Dodatkowe punkty końcowe

Podczas oceny innych punktów końcowych zaobserwowano, że poprawa w stosunku do samego podłoża oraz do klindamycyny w żelu dotycząca zmian zapalnych i niezapalnych była widoczna już od 2. tygodnia leczenia (P<0,05). Co ważne, w 12. tygodniu badania ogólna liczba zmian nadal wykazywała tendencję spadkową, co sugeruje potencjalne korzyści z dłuższego okresu terapii.<sup data-drug="Duac" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Podczas oceny innych punktów końcowych, poprawa w stosunku do podłoża oraz do klindamycyny w żelu po zastosowaniu na zmiany zapalne i nie zapalne była widoczna od 2 tygodnia leczenia (P23