Przedawkowanie
Diprolene 0,64 mg/g

Przedawkowanie betametazonu dipropionianu, substancji czynnej preparatu Diprolene (0,64 mg/g maść), najczęściej wynika z nadmiernego lub długotrwałego miejscowego stosowania, co prowadzi do nasilonej absorpcji przezskórnej i zahamowania osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy. Skutkiem tego może być rozwój wtórnej niedoczynności nadnerczy, objawiającej się osłabieniem, hipotonią, zaburzeniami elektrolitowymi i hipoglikemią, a także zespół Cushinga z charakterystycznymi cechami takimi jak otyłość centralna, twarz księżycowata, rozstępy skórne, nadciśnienie i hiperglikemia. Dodatkowo, przedawkowanie może wywołać zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, osteoporozę, zaburzenia metaboliczne, osłabienie odporności oraz powikłania skórne, w tym atrofię i teleangiektazje, szczególnie nasilone przy stosowaniu pod okluzją lub na uszkodzoną skórę.

Przedawkowanie leku Diprolene (betametazonu dipropionianu)

Przedawkowanie betametazonu dipropionianu, substancji czynnej preparatu Diprolene (0,64 mg/g maść), najczęściej związane jest z nadmiernym lub długotrwałym miejscowym stosowaniem kortykosteroidu. Sytuacja taka wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na możliwe konsekwencje ogólnoustrojowe, pomimo miejscowej aplikacji leku.1

Mechanizm przedawkowania i konsekwencje systemowe

W przypadku nadmiernej aplikacji betametazonu dipropionianu lub stosowania go na zbyt dużej powierzchni skóry przez długi okres, dochodzi do nasilonej absorpcji przezskórnej, która może skutkować zahamowaniem czynności osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy. Zjawisko to prowadzi do rozwoju wtórnej niedoczynności nadnerczy – stanu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.2

Przedawkowanie betametazonu w preparacie Diprolene może również prowadzić do wystąpienia szeregu działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów, włączając w to rozwój zespołu Cushingaendokrynopatii związanej z nadmiarem glikokortykosteroidów w organizmie.3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania betametazonu dipropionianu w preparacie Diprolene powinno obejmować podejście wielokierunkowe, dostosowane do nasilenia objawów klinicznych:4

  • Leczenie objawowe – podstawowa strategia terapeutyczna w każdym przypadku przedawkowania
  • Wyrównanie bilansu elektrolitowego – kluczowe w przypadku wystąpienia zaburzeń elektrolitowych charakterystycznych dla hiperadrenokortycyzmu5
  • Stopniowa redukcja dawki – w przypadku przewlekłego zatrucia kortykosteroidami zalecane jest powolne zmniejszanie dawki, aby uniknąć nagłego załamania funkcji nadnerczy6

Należy zaznaczyć, że ostre objawy przedawkowania kortykosteroidów, w tym betametazonu dipropionianu, mają charakter prawie całkowicie odwracalny pod warunkiem wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.7

Objawy przedawkowania – zestawienie kliniczne

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Uwagi dotyczące dawki
Zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Supresja endogennej produkcji kortyzolu, obniżenie poziomu ACTH, zaburzenie odpowiedzi na stres Może wystąpić przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach ciała lub pod okluzją
Wtórna niedoczynność nadnerczy Osłabienie, zmęczenie, hipotonia, zaburzenia elektrolitowe, hipoglikemia Związana z nagłym odstawieniem po długotrwałym stosowaniu
Zespół Cushinga Otyłość centralna, twarz księżycowata, rozstępy skórne, nadciśnienie, hiperglikemia Obserwowany przy przedłużonej ekspozycji na duże dawki betametazonu
Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Retencja sodu i wody, utrata potasu, zasadowica hipokaliemiczna Dawkozależne, nasilone przy stosowaniu na uszkodzoną skórę
Osteoporoza Zwiększone ryzyko złamań, zmniejszenie gęstości mineralnej kości Efekt kumulacyjny przy długotrwałym stosowaniu
Zaburzenia metaboliczne Hiperglikemia, ujawnienie cukrzycy, zaburzenia gospodarki lipidowej Częstsze przy stosowaniu dawek przekraczających zalecane przez dłuższy czas
Zaburzenia odporności Zwiększona podatność na infekcje, maskowanie objawów zakażenia Występuje przy przewlekłym przedawkowaniu
Powikłania skórne Atrofia skóry, teleangiektazje, striae, opóźnione gojenie ran Bezpośrednio związane z miejscem aplikacji, nasilone przy okluzji

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Diprolene (0,64 mg/g maść) konieczne jest natychmiastowe przerwanie jego stosowania oraz konsultacja z lekarzem specjalistą w celu oceny funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. W procesie terapeutycznym szczególną uwagę należy zwrócić na stopniowe odstawianie leku, aby zapobiec potencjalnie zagrażającemu życiu przełomowi nadnerczowemu.8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl