Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dexamethason WZF 0,1%

Podczas stosowania leku Dexamethason WZF 0,1% (deksametazon 1 mg/ml) w postaci kropli do oczu należy przestrzegać określonych środków ostrożności. Lek przeznaczony jest wyłącznie do stosowania do oczu i wymaga przestrzegania szczególnych zasad bezpieczeństwa, aby uniknąć potencjalnych powikłań.¹

Przeciwwskazania do zastosowania

Nie zaleca się stosowania kortykosteroidów miejscowo w przypadku nieustalonej przyczyny zaczerwienienia oczu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zdiagnozowanie dokładnej przyczyny objawów ocznych.²

Powikłania przy długotrwałym stosowaniu

Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów podawanych miejscowo do oka, w tym deksametazonu, może prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych, takich jak:

• Nadciśnienie śródgałkowe i/lub jaskra z uszkodzeniem nerwu wzrokowego
• Obniżenie ostrości widzenia
• Zaburzenia pola widzenia
• Powstanie zaćmy podtorebkowej tylnej

Wymienione powikłania stanowią istotne ryzyko dla zdrowia oka i mogą prowadzić do trwałego upośledzenia widzenia, jeśli nie zostaną wcześnie wykryte i leczone.³

Monitorowanie pacjentów podczas terapii

U pacjentów leczonych długoterminowo kortykosteroidami podawanymi do oka, szczególnie osób z rozpoznaną jaskrą lub tym schorzeniem w wywiadzie, należy rutynowo i często sprawdzać ciśnienie śródgałkowe oraz stan soczewki. Monitorowanie tych parametrów jest kluczowe dla wczesnego wykrycia potencjalnych powikłań.⁴

Grupy pacjentów wysokiego ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy pacjentów o podwyższonym ryzyku wystąpienia powikłań:

• Dzieci i młodzież – w tej grupie ryzyko wystąpienia nadciśnienia śródgałkowego indukowanego kortykosteroidami może być większe, a powikłanie może wystąpić wcześniej niż u dorosłych
• Pacjenci z cukrzycą – u których ryzyko wzrostu ciśnienia śródgałkowego i/lub rozwoju jaskry jest wyższe na skutek podawania kortykosteroidów
• Inne osoby predysponowane do tych powikłań

Wymienione grupy wymagają szczególnie starannego monitorowania podczas terapii deksametazonem.⁵

Czas trwania terapii

Podawanych miejscowo kortykosteroidów, w tym leku Dexamethason WZF 0,1%, nie należy stosować dłużej niż przez jeden tydzień, chyba że pod ścisłym nadzorem okulistycznym i z regularną kontrolą ciśnienia śródgałkowego. Ograniczenie czasu terapii jest kluczowym elementem minimalizującym ryzyko wystąpienia powikłań.⁶

Wpływ na odporność i ryzyko zakażeń

Kortykosteroidy, w tym deksametazon, mogą zmniejszać odporność na zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze. Dodatkowo mogą sprzyjać występowaniu takich zakażeń oraz maskować ich objawy kliniczne, co może opóźniać właściwe rozpoznanie i leczenie. W przypadku podejrzenia lub rozwoju zakażenia w trakcie terapii deksametazonem konieczne jest wdrożenie odpowiednich działań:⁷

• W przypadku zakażeń bakteryjnych obowiązkowe jest zastosowanie antybiotykoterapii
• Należy podejrzewać zakażenie grzybicze u pacjentów z utrzymującymi się owrzodzeniami rogówki
• W sytuacji rozwoju zakażenia grzybiczego leczenie kortykosteroidami należy przerwać

Wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie zakażeń podczas terapii kortykosteroidowej jest kluczowe dla zapobiegania poważnym powikłaniom.⁸

Wpływ na gojenie urazów rogówki

Kortykosteroidy stosowane miejscowo do oczu, takie jak deksametazon, mogą spowalniać gojenie uszkodzeń rogówki. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu tych leków u pacjentów z urazami rogówki. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie miejscowo działających kortykosteroidów i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może nasilać potencjalne zaburzenia gojenia rogówki.⁹

Ryzyko perforacji w schorzeniach ze ścieńczeniem rogówki lub twardówki

W schorzeniach przebiegających ze ścieńczeniem rogówki lub twardówki stwierdzono występowanie perforacji w związku ze stosowaniem miejscowo działających kortykosteroidów. Dlatego u pacjentów z takimi schorzeniami należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu deksametazonu, a w niektórych przypadkach rozważyć alternatywne metody leczenia.¹⁰

Ogólnoustrojowe wchłanianie deksametazonu

Ogólnoustrojowe wchłanianie deksametazonu w wyniku intensywnego lub długotrwałego podawania do oczu może spowodować wystąpienie poważnych skutków ubocznych, takich jak:

• Zespół Cushinga – zespół objawów spowodowanych nadmiarem kortyzolu
• Zahamowanie czynności nadnerczy – prowadzące do zaburzeń hormonalnych

Szczególnie narażone na te powikłania są następujące grupy pacjentów:

• Pacjenci predysponowani, w tym dzieci
• Pacjenci leczeni inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem)

W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowego działania leku należy stopniowo zakończyć leczenie, a nie przerywać je nagle, aby uniknąć zaburzeń wynikających z gwałtownego odstawienia kortykosteroidów.¹¹

Uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Dexamethason WZF 0,1% zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą mieć znaczenie kliniczne:

Należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane tych substancji, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu leku.¹²