Działania niepożądane
Darunavir Accord 800 mg

Działania niepożądane leku Darunavir Accord

Poniższy artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Darunavir Accord (darunawir). Informacje te są istotne dla właściwej oceny stosunku korzyści do ryzyka podczas terapii oraz odpowiedniego monitorowania pacjentów.¹

Profil bezpieczeństwa ogólny

Dane bezpieczeństwa dla produktu leczniczego Darunavir Accord pochodzą z obszernych badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów uprzednio leczonych przeciwretrowirusowo, u ponad połowy pacjentów (51,3%) wystąpiło co najmniej jedno działanie niepożądane podczas terapii darunawirem z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę). Średni czas trwania terapii wyniósł 95,3 tygodni.²

Warto zauważyć różnice w profilu bezpieczeństwa w zależności od schematu dawkowania. W analizie 96-tygodniowej wykazano, że profil bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny do schematu 600/100 mg dwa razy na dobę, z wyjątkiem częstszego występowania nudności u pacjentów wcześniej nieleczonych. Obserwacje te zostały potwierdzone w przedłużonej analizie 192-tygodniowej, gdzie nie zidentyfikowano nowych zagadnień dotyczących bezpieczeństwa.³

W przypadku stosowania darunawiru z kobicystatem (badanie GS-US-216-130), u 66,5% z 313 pacjentów (zarówno wcześniej nieleczonych, jak i leczonych) wystąpiło co najmniej jedno działanie niepożądane podczas średniego czasu leczenia wynoszącego 58,4 tygodnia.⁴

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas terapii darunawirem z rytonawirem należą:⁵

• Biegunka (bardzo często)
• Nudności (często)
• Wysypka (często)
• Ból głowy (często)
• Wymioty (często)

W przypadku stosowania darunawiru z kobicystatem najczęstsze działania niepożądane obejmowały:⁶

• Biegunka (28%)
• Nudności (23%)
• Wysypka (16%)

Ciężkie działania niepożądane

Wśród najczęstszych ciężkich działań niepożądanych związanych ze stosowaniem darunawiru z rytonawirem wymienia się:⁷

• Ostra niewydolność nerek
• Zawał mięśnia sercowego
• Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
• Małopłytkowość
• Martwica kości
• Biegunka
• Zapalenie wątroby
• Gorączka

Dla schematu zawierającego darunawir z kobicystatem, ciężkie działania niepożądane obejmowały:⁸

• Cukrzycę
• Nadwrażliwość (na lek)
• Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
• Wysypkę
• Wymioty

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Kategoryzacja częstości obejmuje: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁹

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia skórne

Wysypka jest jednym z najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych darunawiru. Może manifestować się jako wysypka grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa lub świądowa.¹⁰ W rzadkich przypadkach może przejść w cięższe postacie, takie jak zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) czy zespół Stevensa-Johnsona.¹¹ Obserwowano również przypadki martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka, choć częstość ich występowania jest nieznana.¹²

Zaburzenia metaboliczne

Terapia darunawirem może wiązać się z zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia i hiperlipidemia, które występują często.¹³ Rzadziej obserwuje się hiperglikemię, insulinooporność czy zaburzenia gospodarki lipidowej, takie jak zmniejszone stężenie HDL.¹⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Biegunka jest najczęstszym działaniem niepożądanym (bardzo często), następnie wymioty i nudności (często).¹⁵ Do niezbyt częstych, ale potencjalnie poważnych powikłań należy zapalenie trzustki.¹⁶

Zaburzenia wątroby

Często obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej.¹⁷ Niezbyt często występują: zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby i powiększenie wątroby.¹⁸

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Niezbyt często odnotowuje się zawał mięśnia sercowego, dławicę piersiową, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG i częstoskurcz.¹⁹ Rzadziej występuje ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa i palpitacje.²⁰

Zaburzenia immunologiczne

Niezbyt często obserwuje się zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej oraz nadwrażliwość na lek.²¹ Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej może wystąpić szczególnie u pacjentów z zaawansowanym niedoborem odporności w momencie rozpoczęcia terapii przeciwretrowirusowej.

Zaburzenia nerek

Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek i kamica nerkowa występują niezbyt często.²² Rzadko obserwuje się zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny i nefropatię krystaliczną.²³

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie darunawiru wiąże się z ryzykiem wystąpienia potencjalnie ciężkich działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicystów i odpowiedniego monitorowania pacjentów.

Zagrożenia dla życia

Najpoważniejsze zagrożenia obejmują:

• Ciężkie reakcje skórne – martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona i zespół DRESS mogą zagrażać życiu pacjenta i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.²⁴
• Ostra niewydolność nerek – stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji.²⁵
• Zawał mięśnia sercowego – szczególnie ostry zawał mięśnia sercowego wymaga pilnej interwencji kardiologicznej.²⁶
• Zapalenie trzustki – ciężkie zapalenie trzustki może prowadzić do powikłań zagrażających życiu.²⁷

Potencjalne powikłania długoterminowe

Długotrwałe stosowanie darunawiru może wiązać się z:

• Zaburzeniami metabolicznymi – cukrzyca, hiperlipidemia i hipertriglicerydemia mogą zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe.²⁸
• Zaburzeniami wątroby – stłuszczenie wątroby, zapalenie wątroby mogą prowadzić do długotrwałego upośledzenia funkcji wątroby.²⁹
• Martwicą kości – stanowiącą poważne powikłanie mogące prowadzić do trwałego upośledzenia funkcji ruchowej.³⁰
• Przewlekłą chorobą nerek – będącą następstwem nawracających epizodów uszkodzenia nerek.³¹

Wymogi monitorowania

W związku z potencjalnymi działaniami niepożądanymi darunawiru, zaleca się regularny monitoring:

• Parametrów nerkowych (kreatynina, GFR, badanie moczu)
• Funkcji wątroby (enzymy wątrobowe, bilirubina)
• Parametrów metabolicznych (lipidogram, glukoza)
• Morfologii krwi (ze szczególnym uwzględnieniem płytek krwi)
• Ocenę dermatologiczną w przypadku wystąpienia zmian skórnych
• Badania kardiologiczne u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych