Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Ceftriakson, jako antybiotyk z grupy cefalosporyn, podlega ścisłym ograniczeniom w stosowaniu u określonych grup pacjentów. Przeciwwskazania do stosowania preparatu Ceftriaxon-MIP należy dokładnie analizować przed wdrożeniem terapii, aby zapewnić bezpieczeństwo leczenia i uniknąć poważnych powikłań.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie leku Ceftriaxon-MIP jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na ceftriakson, który jest substancją czynną preparatu. Przeciwwskazanie dotyczy również nadwrażliwości na jakiekolwiek inne cefalosporyny oraz substancje pomocnicze zawarte w produkcie.²

Ceftriaxon-MIP nie powinien być stosowany u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła ciężka reakcja nadwrażliwości na jakikolwiek antybiotyk beta-laktamowy, w tym na:³

• Penicyliny
• Monobaktamy
• Karbapenemy

Warto podkreślić, że przeciwwskazanie obejmuje zwłaszcza przypadki, gdy u pacjenta wystąpiły reakcje anafilaktyczne na wyżej wymienione antybiotyki. Ryzyko reakcji krzyżowej między antybiotykami beta-laktamowymi stanowi istotny czynnik wykluczający zastosowanie ceftriaksonu.⁴

Przeciwwskazania u wcześniaków i noworodków

Ceftriakson jest bezwzględnie przeciwwskazany w następujących populacjach pediatrycznych:⁵

• Wcześniaki w wieku do 41 tygodni liczonych jako suma wieku ciążowego i chronologicznego (licząc od ostatniej miesiączki)
• Noworodki urodzone o czasie (w wieku do 28 dni) z następującymi stanami:
  • hiperbilirubinemia
  • żółtaczka
  • hipoalbuminemia
  • kwasica

Wymienione stany kliniczne są przeciwwskazaniem do stosowania ceftriaksonu, ponieważ zaburzają wiązanie bilirubiny. W takich przypadkach istnieje zwiększone ryzyko rozwoju encefalopatii bilirubinowej.⁶

Badania in vitro wykazały, że ceftriakson może wypierać bilirubinę z miejsc wiązania z albuminami surowicy. Ten mechanizm bezpośrednio zwiększa ryzyko wystąpienia encefalopatii bilirubinowej u opisanych grup pacjentów.⁷

Przeciwwskazania związane z jednoczesnym stosowaniem preparatów wapnia

Ceftriakson jest przeciwwskazany u noworodków urodzonych o czasie (w wieku do 28 dni), u których jest konieczne lub przewiduje się konieczność dożylnego leczenia preparatami wapnia lub infuzjami zawierającymi wapń.⁸

Przeciwwskazanie to wynika z ryzyka wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu. Powstanie takiego precypitatu może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań, zwłaszcza w układzie krążenia i układzie moczowym.⁹

Przeciwwskazania dotyczące podania domięśniowego z lidokainą

Przy zamiarze domięśniowego wstrzyknięcia ceftriaksonu rozpuszczonego w roztworze lidokainy, należy szczegółowo przeanalizować przeciwwskazania do stosowania lidokainy u danego pacjenta.¹⁰

Należy zapoznać się z informacjami podanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego dla lidokainy przed zastosowaniem takiego połączenia. Dotyczy to szczególnie przeciwwskazań specyficznych dla lidokainy, które mogą obejmować m.in. zaburzenia przewodnictwa, nasilone niedociśnienie czy nadwrażliwość na środki znieczulenia miejscowego z grupy amidów.¹¹

Bezwzględne przeciwwskazanie: roztwory ceftriaksonu zawierające lidokainę nie mogą być nigdy podawane drogą dożylną. Podanie dożylne takiego połączenia może prowadzić do poważnych powikłań układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.¹²

Inne kwestie wymagające uwagi

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość sodu w preparacie, zwłaszcza u pacjentów wymagających ograniczenia podaży sodu. Ceftriaxon-MIP i.v. 2 g zawiera 166 mg (7,2 mmol) sodu w jednej fiolce, co stanowi znaczącą ilość u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem czy niewydolnością nerek.¹³