Właściwości farmakokinetyczne
Budezonid LEK-AM 400 mcg/dawkę inh.

Budezonid, podawany wziewnie w dawkach 200 lub 400 µg/dawkę (produkt Budezonid LEK-AM), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z płuc, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym bezpośrednio po inhalacji. Bezwzględna biodostępność wynosi 73%, natomiast biodostępność połkniętej dawki to jedynie 10-13% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Substancja wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (85-90%) oraz dużą objętość dystrybucji (183-301 l), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek, w tym śledziony, węzłów chłonnych, grasicy, kory nadnerczy, narządów płciowych i oskrzeli. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przy udziale enzymu CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, takich jak 6-beta-hydroksybudezonid i 16-alfa-hydroksyprednizolon. Klirens osoczowy wynosi 84 l/h, a okres półtrwania 2,8-5 godzin. Wydalanie odbywa się głównie z moczem (32% jako metabolity) i kałem (15%).

Właściwości farmakokinetyczne budezonidu

Budezonid to substancja czynna o złożonych właściwościach farmakokinetycznych, które wpływają na jej skuteczność kliniczną i profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis procesów farmakokinetycznych zachodzących po podaniu wziewnym produktu Budezonid LEK-AM (200 lub 400 mikrogramów/dawkę inhalacyjną), ze szczególnym uwzględnieniem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej.1

Wchłanianie budezonidu

Budezonid docierający do płuc ulega szybkiemu i całkowitemu wchłanianiu. Maksymalne stężenie substancji w osoczu obserwuje się bezpośrednio po podaniu inhalacyjnym. Analizując biodostępność leku należy uwzględnić fakt, że część dawki odkłada się w jamie ustnej i gardle. Po uwzględnieniu tego czynnika, bezwzględna biodostępność budezonidu wynosi 73%. Ze względu na znaczny efekt pierwszego przejścia w wątrobie, jedynie 10-13% połkniętej dawki podanej wziewnie jest biodostępne. Zależność między dawką a ekspozycją ogólnoustrojową na budezonid przy podaniu produktu Budezonid LEK-AM jest proporcjonalna, analogicznie jak w przypadku innych inhalatorów zawierających tę substancję czynną.2

Dystrybucja w organizmie

Budezonid charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza krwi, wynoszącym 85-90% w zakresie stężeń od 1 do 100 nmol. Substancja ta jest intensywnie dystrybuowana do tkanek organizmu. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym oszacowano na 183-301 litrów. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że budezonid osiąga znaczne stężenia w następujących narządach i tkankach:

  • śledzionie
  • węzłach chłonnych
  • grasicy
  • korze nadnerczy
  • narządach płciowych
  • oskrzelach

Istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku jest to, że budezonid przenika przez barierę łożyskową (wykazano to u myszy) oraz do mleka matki.3

Metabolizm budezonidu

Charakterystyczną cechą metabolizmu budezonidu jest fakt, że substancja ta nie ulega przemianom w płucach. Wchłonięta dawka leku podlega natomiast intensywnym procesom biotransformacji w wątrobie, gdzie powstają nieaktywne metabolity, w tym:

  • 6-beta-hydroksybudezonid – główny metabolit
  • 16-alfa-hydroksyprednizolon – metabolit wykrywany w moczu po podaniu wziewnym

Procesy metaboliczne zachodzą głównie przy udziale enzymu CYP3A4 z cytochromu P450. Ma to istotne znaczenie kliniczne, ponieważ leki o działaniu hamującym lub pobudzającym ten enzym mogą wpływać na metabolizm budezonidu, a tym samym modyfikować jego stężenie w organizmie i efekty terapeutyczne.4

Eliminacja z organizmu

Badania z zastosowaniem budezonidu znakowanego radioaktywnie u zdrowych ochotników wykazały, że po podaniu wziewnym (za pomocą inhalatora z licznikiem dawek) około 32% wydalonej dawki wykryto w moczu, a 15% w kale. Po inhalacji leku w moczu nie wykrywa się niezmienionego budezonidu, a jedynie jego metabolit – 16-alfa-hydroksyprednizolon. Substancja czynna charakteryzuje się znacznym klirensem osoczowym wynoszącym 84 l/h (po podaniu dożylnym). Okres półtrwania w fazie eliminacji budezonidu wynosi około 2,8-5 godzin.5

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających farmakokinetykę budezonidu u osób w podeszłym wieku. Brak jest zatem szczegółowych danych dotyczących ewentualnych zmian w procesach ADME (wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania) związanych z wiekiem.6

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka budezonidu podawanego w postaci produktu Budezonid LEK-AM nie była przedmiotem specyficznych badań w populacji pediatrycznej. Dostępne są jednak dane z badań innych produktów zawierających budezonid do podawania wziewnego, które wskazują na istotne różnice w farmakokinetyce między dziećmi a dorosłymi. U dzieci w wieku powyżej 3 lat klirens znormalizowany według masy ciała jest o około 50% większy niż u osób dorosłych. Oznacza to szybszą eliminację leku z organizmu, co może wpływać na schemat dawkowania w tej grupie wiekowej.7

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Farmakokinetyka budezonidu nie była specyficznie badana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jest to istotne klinicznie ograniczenie, ponieważ budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Można przewidywać, że u pacjentów z dysfunkcją wątroby ekspozycja ogólnoustrojowa na budezonid będzie zwiększona wskutek obniżenia tempa jego metabolizmu. Może to prowadzić do nasilenia działań ogólnoustrojowych leku.8

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Podobnie jak w przypadku pacjentów z dysfunkcją wątroby, nie prowadzono specyficznych badań farmakokinetyki budezonidu u osób z zaburzeniami czynności nerek. Chociaż główny szlak eliminacji budezonidu obejmuje metabolizm wątrobowy, to jednak część metabolitów jest wydalana przez nerki, co może mieć znaczenie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.9

Parametr farmakokinetyczny Wartość/charakterystyka
Wchłanianie z płuc Szybkie i całkowite
Bezwzględna biodostępność 73%
Biodostępność dawki połkniętej 10-13%
Wiązanie z białkami osocza 85-90%
Objętość dystrybucji 183-301 l
Główny enzym metabolizujący CYP3A4
Główne metabolity 6-beta-hydroksybudezonid, 16-alfa-hydroksyprednizolon
Klirens osoczowy 84 l/h
Okres półtrwania 2,8-5 h
Wydalanie z moczem 32% (jako metabolity)
Wydalanie z kałem 15%
Klirens u dzieci >3 lat O 50% większy niż u dorosłych (znormalizowany wg masy ciała)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl