Przedawkowanie
Borez 5 mg

Przedawkowanie bisoprololu, beta-adrenolityku selektywnego beta-1, prowadzi do charakterystycznego zespołu objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych. Dominujące symptomy to bradykardia (często <50 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca, hipoglikemia oraz blok przedsionkowo-komorowy. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zmniejszenie automatyzmu węzła zatokowego, obniżenie rzutu serca, skurcz mięśni gładkich oskrzeli oraz hamowanie glikogenolizy. Szczególnie wrażliwą grupą są pacjenci z niewydolnością serca, u których terapia powinna być rozpoczynana od niskich dawek i stopniowo zwiększana. Bisoprolol charakteryzuje się długim okresem półtrwania (10-12 godzin), co może powodować przedłużone utrzymywanie się objawów przedawkowania.

Przedawkowanie leku Borez (bisoprolol fumaranu)

Przedawkowanie bisoprololu, jako leku z grupy beta-adrenolityków, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Dotychczas zgłoszono kilka przypadków przedawkowania bisoprololu, w których obserwowano głównie bradykardię i/lub niedociśnienie tętnicze. Chociaż wszyscy pacjenci powrócili do zdrowia, należy podkreślić, że reakcja na przedawkowanie charakteryzuje się znacznymi indywidualnymi różnicami w zakresie wrażliwości na pojedynczą dużą dawkę bisoprololu.1

Szczególnie narażoną grupą są pacjenci z niewydolnością serca, którzy wykazują wysoką wrażliwość na działanie bisoprololu. Jest to główny powód, dla którego w tej grupie pacjentów konieczne jest rozpoczynanie terapii od stopniowego zwiększania dawki, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania.2

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie bisoprololu, podobnie jak innych beta-adrenolityków, wiąże się z charakterystycznym zespołem objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych w różnych narządach. Mechanizm działania bisoprololu determinuje kliniczny obraz przedawkowania, który może mieć różne nasilenie w zależności od przyjętej dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta.3

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm
Bradykardia Zwolnienie czynności serca, często poniżej 50 uderzeń/min. Może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i zaburzeń świadomości. Blokada receptorów beta-1 w mięśniu sercowym zmniejszająca automatyzm węzła zatokowego i przewodnictwo przedsionkowo-komorowe.
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia tętniczego, które może manifestować się zawrotami głowy, omdleniami, osłabieniem, zaburzeniami widzenia. Zmniejszenie rzutu serca oraz obniżenie oporu obwodowego na skutek blokady receptorów beta.
Skurcz oskrzeli Duszność, świszczący oddech, kaszel, uczucie ściskania w klatce piersiowej. Blokada receptorów beta-2 w mięśniach gładkich oskrzeli powodująca ich skurcz.
Ostra niewydolność serca Duszność, obrzęki obwodowe, zastój w krążeniu płucnym, siniczny koloryt skóry. Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego na skutek blokady receptorów beta-1.
Hipoglikemia Drżenie, uczucie głodu, pocenie się, dezorientacja, zaburzenia świadomości. Hamowanie glikogenolizy i glukoneogenezy oraz maskowanie objawów adrenergicznych hipoglikemii.
Blok przedsionkowo-komorowy Zaburzenia przewodzenia impulsów z przedsionków do komór, mogące prowadzić do całkowitego bloku. Nadmierne spowolnienie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym na skutek blokady receptorów beta-1.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania bisoprololu, kluczowe jest natychmiastowe przerwanie podawania leku oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego i objawowego. Bisoprolol tylko w niewielkim stopniu można usunąć za pomocą dializy, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu w ten sposób.4

Strategie terapeutyczne w przypadku przedawkowania bisoprololu należy dostosować do dominujących objawów klinicznych i ich nasilenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne postępowania w zależności od prezentowanych objawów:5

Szczegółowe wytyczne postępowania

  • Bradykardia – należy podać dożylnie atropinę. W przypadku niewystarczającej reakcji zaleca się ostrożne podanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych sytuacjach klinicznych może być konieczne przezżylne wszczepienie czasowego stymulatora serca, zwłaszcza przy głębokiej bradykardii opornej na farmakoterapię.6
  • Niedociśnienie tętnicze – wymaga dożylnego podania płynów w celu zwiększenia objętości krwi krążącej oraz zastosowania leków obkurczających naczynia. W ciężkich przypadkach korzystne może być dożylne podanie glukagonu, który wykazuje działanie inotropowe dodatnie niezależne od receptorów beta-adrenergicznych.7
  • Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia – pacjent wymaga ciągłego monitorowania elektrokardiograficznego. Należy zastosować dożylny wlew izoprenaliny lub rozważyć przezżylne wszczepienie czasowego stymulatora serca w przypadku nieskutecznej farmakoterapii lub przy niestabilności hemodynamicznej.8
  • Nagłe zaostrzenie niewydolności serca – postępowanie obejmuje dożylne podanie leków moczopędnych w celu zmniejszenia zastoju, zastosowanie leków o działaniu inotropowym dodatnim dla zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego oraz leków rozszerzających naczynia dla zmniejszenia obciążenia następczego.9
  • Skurcz oskrzeli – wymaga podania leków rozszerzających oskrzela, takich jak izoprenalina, beta2-sympatykomimetyki (np. salbutamol, fenoterol) i/lub aminofilina. W ciężkich przypadkach może być konieczna tlenoterapia i wspomaganie oddychania.10
  • Hipoglikemia – leczenie polega na dożylnym podaniu glukozy, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z cukrzycą lub przy przedłużającym się przedawkowaniu bisoprololu. Należy monitorować poziom glikemii i dostosować dawkowanie glukozy do aktualnych potrzeb.11

Monitorowanie pacjenta

W przypadku przedawkowania bisoprololu konieczne jest ciągłe monitorowanie pacjenta w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej. Monitorowanie powinno obejmować:

  1. Ciągłe monitorowanie EKG dla oceny rytmu serca i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
  2. Regularne pomiary ciśnienia tętniczego
  3. Monitorowanie saturacji krwi tlenem
  4. Kontrolę stanu neurologicznego
  5. Regularne pomiary stężenia glukozy we krwi
  6. Monitorowanie funkcji nerek i wątroby
  7. Ocenę równowagi elektrolitowej

Leczenie przedawkowania bisoprololu powinno być kontynuowane do czasu całkowitego ustąpienia objawów i stabilizacji stanu klinicznego pacjenta. Należy pamiętać, że długi okres półtrwania bisoprololu (10-12 godzin) może powodować utrzymywanie się objawów przedawkowania przez dłuższy czas, co wymaga przedłużonego monitorowania i leczenia.12

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl