Specjalne ostrzeżenia
balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l

Roztwór do dializy otrzewnowej Balance jest przeznaczony wyłącznie do podania dootrzewnowego i nie może być stosowany do infuzji dożylnych. W terapii należy uwzględnić indywidualne wskazania kliniczne, takie jak nadczynność przytarczyc, hipokalcemia lub hiperkalcemia, dostosowując stężenie wapnia w roztworze (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l) oraz stosując odpowiednie środki wiążące fosforany i witaminy D. W przypadku utraty elektrolitów (np. wymioty, biegunka) lub leczenia glikozydami naparstnicy konieczne jest monitorowanie i ewentualne uzupełnianie potasu. Pacjenci z nerkami wielotorbielowatymi wymagają szczególnego nadzoru. W trakcie dializy obserwuje się utratę białek, aminokwasów i witamin rozpuszczalnych w wodzie, co wymaga odpowiedniej suplementacji lub diety. Charakterystyka przenikania przez błonę otrzewnową może ulec zmianie, prowadząc do utraty zdolności ultrafiltracji i konieczności przejścia na hemodializę.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie roztworu do dializy otrzewnowej balance wymaga zachowania szczególnej ostrożności i przestrzegania określonych środków bezpieczeństwa. Przede wszystkim należy podkreślić, że roztworu do dializy otrzewnowej nie wolno stosować do infuzji dożylnych, gdyż jest on przeznaczony wyłącznie do podania dootrzewnowego1.

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Roztwór można stosować tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka w następujących przypadkach klinicznych2:

  • Nadczynność przytarczyc – należy zwrócić uwagę, że w przypadku stosowania roztworów z wapniem 1,25 mmol/l terapia powinna obejmować podawanie zawierających wapń środków wiążących fosforany i/lub witaminy D, aby zapewnić adekwatną podaż wapnia drogą jelitową3.
  • Hipokalcemia – w przypadku roztworów z wapniem 1,25 mmol/l konieczne może być zastosowanie czasowe lub stałe płynu do dializy otrzewnowej z wyższym stężeniem wapnia (1,75 mmol/l), jeśli nie jest możliwe dostarczenie odpowiedniej ilości wapnia drogą jelitową, za pomocą zawierających wapń środków wiążących fosforany i/lub witaminy D4.
  • Hiperkalcemia – w przypadku roztworu z wapniem 1,75 mmol/l, szczególnie gdy hiperkalcemia wynika z podawania zawierających wapń środków wiążących fosforany i/lub witaminy D, należy rozważyć okresowe lub stałe zastosowanie roztworu do dializy otrzewnowej o niższym stężeniu wapnia (1,25 mmol/l)5.
  • Utrata elektrolitów spowodowana przez wymioty i/lub biegunkę – w takich przypadkach konieczne może być czasowe zastosowanie roztworu do dializy otrzewnowej zawierającego potas6.
  • Pacjenci leczeni glikozydami naparstnicy – konieczne jest systematyczne monitorowanie stężenia potasu w surowicy ze względu na ryzyko interakcji. Znaczna hipokaliemia może wymagać zastosowania roztworu do dializy zawierającego potas, łącznie z odpowiednimi zaleceniami dietetycznymi7.
  • Pacjenci z nerkami dużymi wielotorbielowatymi – wymagają szczególnego nadzoru medycznego8.

Utrata składników odżywczych

W trakcie dializy otrzewnowej dochodzi do utraty białek, aminokwasów i witamin rozpuszczalnych w wodzie. Aby zapobiec niedoborom, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne, należy zapewnić pacjentom właściwą dietę lub odpowiednie uzupełnianie tych składników9.

Zmiany przenikania przez błonę otrzewnową

Należy mieć na uwadze, że charakterystyka przenikania przez błonę otrzewnową może ulec zmianie w trakcie długotrwałego leczenia dializami otrzewnowymi. Objawia się to pierwotnie utratą zdolności ultrafiltracji. W ciężkich przypadkach należy zaprzestać leczenia dializami otrzewnowymi i wdrożyć hemodializy10.

Monitorowanie parametrów klinicznych

W trakcie terapii dializą otrzewnową zaleca się systematyczne monitorowanie następujących parametrów11:

  • Masa ciała – regularne pomiary umożliwiają wczesne rozpoznanie przewodnienia lub odwodnienia12.
  • Stężenie elektrolitów w surowicy, w tym sodu, potasu, wapnia, magnezu i fosforanów, a także równowaga kwasowo-zasadowa, gazy krwi i białka krwi13.
  • Stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy – pozwala ocenić skuteczność dializy14.
  • Parathormon oraz inne wskaźniki metabolizmu tkanki kostnej – umożliwiają monitorowanie i zapobieganie rozwojowi osteodystrofii nerkowej15.
  • Stężenie glukozy we krwi – szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą16.
  • Resztkowa czynność nerek – pozwala na odpowiednie dostosowanie parametrów dializy otrzewnowej17.

Monitorowanie dializatu

Konieczne jest regularne sprawdzanie przezroczystości i objętości zdrenowanego dializatu. Zmętnienie dializatu i/lub ból brzucha są objawami alarmowymi wskazującymi na zapalenie otrzewnej, które wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej i wdrożenia odpowiedniego leczenia18.

Otorbiające stwardnienie otrzewnej

Otorbiające stwardnienie otrzewnej (Encapsulating Peritoneal Sclerosis, EPS) uważa się za znane, rzadkie powikłanie leczenia dializą otrzewnową. Jest to poważne schorzenie, które nieczęsto może prowadzić do zgonu. Dlatego ważne jest wczesne rozpoznanie objawów tego powikłania i wdrożenie odpowiedniego postępowania19.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku, przed decyzją o rozpoczęciu dializy otrzewnowej, należy wziąć pod uwagę większą częstość występowania przepuklin, które mogą stanowić przeciwwskazanie do tej metody leczenia lub powodować komplikacje w jej przebiegu20.

Parametr Balance 1,5% z wapniem 1,25 mmol/l Balance 2,3% z wapniem 1,25 mmol/l Balance 4,25% z wapniem 1,25 mmol/l Balance 1,5% z wapniem 1,75 mmol/l Balance 2,3% z wapniem 1,75 mmol/l Balance 4,25% z wapniem 1,75 mmol/l
Wapń (Ca2+) 1,25 mmol/l 1,25 mmol/l 1,25 mmol/l 1,75 mmol/l 1,75 mmol/l 1,75 mmol/l
Sód (Na+) 134 mmol/l 134 mmol/l 134 mmol/l 134 mmol/l 134 mmol/l 134 mmol/l
Magnez (Mg2+) 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l
Chlorki (Cl) 100,5 mmol/l 100,5 mmol/l 100,5 mmol/l 101,5 mmol/l 101,5 mmol/l 101,5 mmol/l
(S)-mleczan 35 mmol/l 35 mmol/l 35 mmol/l 35 mmol/l 35 mmol/l 35 mmol/l
Glukoza 83,2 mmol/l 126,1 mmol/l 235,8 mmol/l 83,2 mmol/l 126,1 mmol/l 235,8 mmol/l
Osmolarność teoretyczna 356 mOsm/l 399 mOsm/l 509 mOsm/l 358 mOsm/l 401 mOsm/l 511 mOsm/l
pH ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0
  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl