Działania niepożądane leku Atorvagen

Atorvagen (atorwastatyna) należy do grupy leków będących inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami), które są stosowane w leczeniu hiperlipidemii. Podobnie jak inne leki z tej grupy, atorwastatyna może powodować szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane w badaniach klinicznych oraz w trakcie pomarketingowego monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu.¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (z czego 8755 otrzymywało atorwastatynę, a 7311 placebo) leczonych przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów w grupie leczonej atorwastatyną przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo.²

Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według następujących kategorii:³

• Często: ≥1/100 do <1/10
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000
• Bardzo rzadko: <1/10 000
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zaburzenia laboratoryjne

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, podczas stosowania atorwastatyny obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te były przeważnie łagodne, przemijające i zwykle nie wymagały przerwania terapii. Istotne klinicznie (>3 razy powyżej górnej granicy normy – GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.⁴

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (> 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co jest wynikiem porównywalnym do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Znaczne zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę.⁵

Szczegółowa lista działań niepożądanych według układów i narządów

Poniżej przedstawiono profil działań niepożądanych atorwastatyny w oparciu o dane z badań klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek.⁶

Efekt klasy statyn

W trakcie leczenia statynami, w tym atorwastatyną, zgłaszano również działania niepożądane charakterystyczne dla całej grupy leków (efekt klasy):⁷

• Zaburzenia seksualne – częstość występowania nieznana
• Depresja – częstość występowania nieznana
• Śródmiąższowa choroba płuc – szczególnie podczas długotrwałego leczenia, zgłaszana w pojedynczych przypadkach
• Cukrzyca – częstość występowania uzależniona od obecności czynników ryzyka, takich jak:
  • poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l
  • BMI > 30 kg/m²
  • podwyższone stężenie trójglicerydów
  • nadciśnienie tętnicze w wywiadzie

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był zasadniczo podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występujące działania niepożądane w obu grupach to zakażenia, niezależnie od oceny związku przyczynowego.⁸

W 3-letnim badaniu klinicznym nie wykazano istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe, ocenianych na podstawie ogólnej oceny dojrzewania i rozwoju, skali Tannera oraz pomiarów wzrostu i wagi.⁹

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego obejmuje 520 dzieci i młodzieży leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Na podstawie dostępnych danych stwierdzono, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.¹⁰

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych atorwastatyny należy zwrócić szczególną uwagę na:

1. Rabdomiolizę – jest to potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni, które może prowadzić do niewydolności nerek. Charakteryzuje się znacznym wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), bólem mięśniowym, osłabieniem oraz możliwym ciemnym zabarwieniem moczu.
2. Hepatotoksyczność – zaburzenia czynności wątroby manifestujące się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych, w rzadkich przypadkach prowadzące do niewydolności wątroby.
3. Reakcje anafilaktyczne – jako bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie.
4. Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
5. Immunozależną miopatię martwiczą – przewlekłą postać uszkodzenia mięśni, która może utrzymywać się pomimo odstawienia leku.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹²

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹³