Przedawkowanie
Apenal 250 mg

Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w formie czopków Apenal, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia z ryzykiem nieodwracalnego uszkodzenia wątroby rozwijającego się w ciągu 24-48 godzin. Dawka toksyczna definiowana jest jako jednorazowe przyjęcie ≥ 5 g. Zatrucie przebiega fazowo: początkowo występują niespecyficzne objawy (nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność) w ciągu kilku do kilkunastu godzin, następnie następuje pozorna poprawa, a w fazie hepatotoksyczności (24-72 godziny) pojawiają się objawy kliniczne uszkodzenia wątroby, takie jak rozpieranie w nadbrzuszu, nawrót nudności, żółtaczka, encefalopatia wątrobowa i niewydolność wielonarządowa.

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Toksyczność preparatu Apenal (paracetamol w postaci czopków) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko rozwoju nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, które może rozwinąć się w ciągu 24-48 godzin od momentu przyjęcia dawki toksycznej.1

Dawka toksyczna

Za dawkę potencjalnie toksyczną paracetamolu przyjmuje się jednorazowe przyjęcie 5 g lub więcej. W przypadku przyjęcia takiej ilości leku, konieczny jest natychmiastowy kontakt z lekarzem w celu wdrożenia procedur ratujących życie.2

Przebieg kliniczny zatrucia

Zatrucie paracetamolem charakteryzuje się fazowym przebiegiem. W pierwszej fazie (kilka do kilkunastu godzin od przedawkowania) mogą wystąpić niespecyficzne objawy, które następnie mogą przejściowo ustąpić, dając fałszywe poczucie poprawy stanu klinicznego.3

Pomimo pozornej poprawy, w organizmie rozwija się uszkodzenie hepatocytów, które manifestuje się klinicznie w kolejnych godzinach poprzez rozpieranie w nadbrzuszu, nawrót nudności oraz pojawienie się żółtaczki.4

Diagnostyka zatrucia

Kluczowym elementem diagnostyki i oceny ciężkości zatrucia paracetamolem jest oznaczenie jego stężenia w surowicy krwi. Interpretacja wyniku powinna uwzględniać czas, jaki upłynął od momentu przyjęcia leku, co pozwala na określenie ryzyka hepatotoksyczności i wdrożenie odpowiedniego leczenia.5

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku braku możliwości oznaczenia stężenia paracetamolu w surowicy, a przy podejrzeniu przyjęcia dawki toksycznej, należy niezwłocznie wdrożyć leczenie swoistymi odtrutkami. Początkowo podaje się co najmniej 2,5 g metioniny, a następnie kontynuuje się terapię acetylocysteiną i/lub metioniną w warunkach szpitalnych.6

Skuteczność antidotum jest najwyższa w pierwszych 10-12 godzinach od momentu zatrucia, jednak podanie odtrutek może przynieść korzyści terapeutyczne nawet po upływie 24 godzin od przedawkowania.7

Ze względu na potencjalnie zagrażające życiu powikłania zatrucia paracetamolem, pacjent wymaga hospitalizacji w oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest monitorowanie funkcji życiowych oraz wdrożenie zaawansowanych procedur terapeutycznych.8

Objawy przedawkowania

Faza zatrucia Objawy kliniczne Czas wystąpienia Dawka wywołująca
Faza wczesna
  • Nudności
  • Wymioty
  • Nadmierna potliwość
  • Senność
  • Ogólne osłabienie
Kilka do kilkunastu godzin po przyjęciu toksycznej dawki ≥ 5 g jednorazowo
Faza pozornej poprawy
  • Przejściowe ustąpienie objawów wczesnych
  • Rozwijające się subklinicznie uszkodzenie wątroby
Około 24 godzin po przedawkowaniu
Faza hepatotoksyczności jawnej
  • Rozpieranie w nadbrzuszu
  • Nawrót nudności
  • Żółtaczka
  • Zaburzenia świadomości
  • Encefalopatia wątrobowa
  • Niewydolność wielonarządowa
24-72 godziny po przedawkowaniu

Kluczowym aspektem w diagnostyce i leczeniu przedawkowania paracetamolu jest szybkie oznaczenie stężenia leku we krwi oraz wdrożenie leczenia swoistymi odtrutkami. Skuteczność terapii jest najwyższa w ciągu pierwszych 12 godzin od zatrucia, ale podanie antidotum może przynieść korzyści nawet po 24 godzinach.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl