Działania niepożądane leku Adimuplan

Lek Adimuplan (sytagliptyna) stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2 charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych z tym produktem leczniczym, ich charakterystykę oraz częstotliwość występowania.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie monitorowania bezpieczeństwa leku Adimuplan zidentyfikowano szereg działań niepożądanych, w tym kilka o charakterze ciężkim. Należy zwrócić szczególną uwagę na przypadki zapalenia trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, które zaliczane są do najpoważniejszych powikłań terapii. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest także ryzyko hipoglikemii, szczególnie gdy lek jest stosowany w schematach skojarzonych z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7–13,8%) lub insuliną (częstość 9,6%).²

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Adimuplan zostały sklasyfikowane według układów i narządów z określeniem częstości ich występowania. Informacje te pochodzą zarówno z kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem placebo, jak również z doniesień po wprowadzeniu leku do obrotu.³

Działania niepożądane w układzie pokarmowym

Zaburzenia ze strony układu pokarmowego stanowią istotną grupę działań niepożądanych związanych z lekiem Adimuplan. Na szczególną uwagę zasługuje zapalenie trzustki, które może przebiegać w formie ostrej, a w niektórych przypadkach jako martwicze lub krwotoczne, z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem. Częstość występowania zapalenia trzustki została określona jako nieznana, co wskazuje na konieczność wnikliwej obserwacji pacjentów pod kątem objawów sugerujących to powikłanie.⁴

Inne zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują zaparcia (niezbyt często) oraz wymioty (częstość nieznana). W badaniach klinicznych obserwowano również dodatkowe objawy żołądkowo-jelitowe, których częstość zależała od schematu terapeutycznego – stosowanie sytagliptyny w skojarzeniu z metforminą wiązało się z częstszym występowaniem nudności i wymiotów, a w połączeniu z metforminą lub pioglitazonem – z wzdęciami.⁵

Zaburzenia skórne i reakcje nadwrażliwości

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i tkanki podskórnej odnotowano świąd (niezbyt często) oraz szereg objawów o nieznanej częstości występowania, takich jak: obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, zapalenie naczyń skóry. Szczególnie poważne są złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona oraz pemfigoid pęcherzowy.⁶

Należy zwrócić szczególną uwagę na reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne, które choć występują z nieznaną częstością, należą do najpoważniejszych działań niepożądanych i mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.⁷

Hipoglikemia i interakcje z innymi lekami

Hipoglikemia jest częstym działaniem niepożądanym podczas stosowania leku Adimuplan. Ryzyko jej wystąpienia jest szczególnie istotne przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Częstość występowania hipoglikemii znacząco wzrasta w przypadku terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) lub insuliną (9,6%).⁸

Leczenie skojarzone z innymi lekami przeciwcukrzycowymi wpływa również na profil działań niepożądanych. Poza hipoglikemią, obserwowano zwiększoną częstość występowania:⁹

• Grypy – często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)¹⁰
• Nudności i wymiotów – często przy stosowaniu z metforminą¹¹
• Wzdęć – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem¹²
• Zaparć – często w leczeniu skojarzonym z sulfonylomocznikiem i metforminą¹³
• Obrzęków obwodowych – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą¹⁴
• Senności i biegunki – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą¹⁵
• Suchości w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)¹⁶

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

Ważnych informacji na temat bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego sytagliptyny dostarczyło badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin). W badaniu tym oceniano wpływ sytagliptyny na ryzyko sercowo-naczyniowe u 7332 pacjentów otrzymujących sytagliptynę w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) w porównaniu do 7339 pacjentów otrzymujących placebo.¹⁷

Wyniki badania TECOS wskazują, że całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do tej obserwowanej u pacjentów otrzymujących placebo. W grupie pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik na początku badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie placebo. U pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika, częstość ta wynosiła odpowiednio 1,0% i 0,7%.¹⁸

W badaniu TECOS oceniano również ryzyko zapalenia trzustki. Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo, co wskazuje na nieznacznie podwyższone ryzyko tego powikłania.¹⁹

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne z zastosowaniem sytagliptyny przeprowadzono również w populacji pediatrycznej w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2. Profil działań niepożądanych w tej grupie pacjentów był zbliżony do profilu obserwowanego u dorosłych, co sugeruje podobny profil bezpieczeństwa leku niezależnie od wieku pacjenta.²⁰

Dodatkowe informacje dotyczące działań niepożądanych

Poza działaniami niepożądanymi bezpośrednio związanymi ze stosowaniem sytagliptyny, w badaniach klinicznych obserwowano również inne zdarzenia, które występowały z częstością co najmniej 5% i częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej. Należały do nich zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła.²¹

Ponadto, choć z mniejszą częstością (>0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej), obserwowano zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.²²

Raportowanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Adimuplan do obrotu istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. System monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii umożliwia stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku.²³

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301/faks: + 48 22 49 21 309/strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek.²⁴