Interakcje leku
Acix 500 500 mg

Acyklowir jest eliminowany głównie przez aktywne wydzielanie kanalikowe w nerkach, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Leki takie jak probenecyd i cymetydyna hamują ten mechanizm, prowadząc do zwiększenia AUC acyklowiru i zmniejszenia jego wydalania nerkowego, choć zwykle nie wymaga to zmiany dawkowania ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru. Jednoczesne stosowanie mykofenolanu mofetylu powoduje wzrost AUC zarówno acyklowiru, jak i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu, co wymaga monitorowania funkcji nerek. Acyklowir zwiększa również stężenie teofiliny w osoczu o około 50%, co uzasadnia konieczność monitorowania jej poziomu podczas terapii skojarzonej. W przypadku litu, szczególnie przy dożylnym podaniu acyklowiru, istnieje wysokie ryzyko toksyczności, dlatego wskazane jest kontrolowanie stężenia litu w surowicy.

Pobierz ChPL PDF Acix 500 – Proszek do sporządzania roztworu do infuzji – 500 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje farmakokinetyczne
    2. Interakcje wymagające szczególnego monitorowania
  2. Interakcje acyklowiru z alkoholem
  3. Tabela interakcji acyklowiru
    1. Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ciężkie pierwotne zakażenie wirusem opryszczki narządów płciowych
  2. opryszczkowe zapalenie mózgu
  3. ospa wietrzna
  4. półpasiec
  5. zakażenie skóry i błon śluzowych wywołane wirusem opryszczki u osoby z wrodzonym upośledzeniem odporności
  6. zakażenie skóry i błon śluzowych wywołane wirusem opryszczki u osoby z wtórnym zaburzeniem odporności podczas leczenia cytostatycznego
  7. zakażenie skóry i błon śluzowych wywołane wirusem opryszczki u osoby z wtórnym zaburzeniem odporności podczas leczenia immunosupresyjnego
  8. zakażenie wirusem opryszczki u noworodka
  9. zapobieganie zakażeniu wirusem opryszczki pospolitej u osoby ze zmniejszoną odpornością
Substancja czynna
  1. acyklowir
Kategoria leku
  1. leki przeciwwirusowe

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Mechanizm wydalania acyklowiru odgrywa kluczową rolę w potencjalnych interakcjach lekowych. Substancja ta jest eliminowana głównie w postaci niezmienionej z moczem poprzez aktywne wydzielanie w kanalikach nerkowych. Leki konkurujące o ten sam mechanizm transportu mogą prowadzić do zwiększenia stężenia acyklowiru w osoczu krwi.1

Interakcje farmakokinetyczne

Probenecyd i cymetydyna wykazują zdolność do zwiększania wartości AUC (pola pod krzywą stężenia) acyklowiru oraz do redukcji jego wydalania nerkowego. Pomimo tych interakcji, zazwyczaj nie jest wymagana modyfikacja dawkowania acyklowiru ze względu na jego szeroki przedział terapeutyczny.2

Podczas jednoczesnego stosowania mykofenolanu mofetylu (leku immunosupresyjnego stosowanego po transplantacjach) z acyklowirem obserwuje się wzrost wartości AUC zarówno acyklowiru, jak i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu.3

U pacjentów leczonych teofiliną należy uwzględnić, że acyklowir może zwiększać jej stężenie. Badania przeprowadzone z udziałem pięciu mężczyzn wykazały, że jednoczesne stosowanie acyklowiru zwiększa wartość AUC podawanej ogólnie teofiliny o około 50%. W trakcie terapii skojarzonej zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny w osoczu.4

Interakcje wymagające szczególnego monitorowania

Podczas jednoczesnego stosowania litu i dużych dawek acyklowiru podawanego dożylnie, konieczne jest monitorowanie stężenia litu w surowicy ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności tego pierwiastka.5

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu acyklowiru z lekami potencjalnie nefrotoksycznymi lub wpływającymi na czynność nerek, takimi jak cyklosporyna i takrolimus. W takich przypadkach zaleca się regularne monitorowanie parametrów nerkowych.6

Dożylne podawanie acyklowiru wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków, które konkurują z acyklowirem o ten sam mechanizm wydalania. Jest to istotne ze względu na możliwość wzrostu stężenia w surowicy zarówno acyklowiru, jak i jednocześnie podawanego leku lub ich metabolitów.7

Interakcje acyklowiru z alkoholem

W oficjalnej charakterystyce produktu leczniczego Acix 500 nie odnotowano bezpośrednich danych dotyczących interakcji acyklowiru z alkoholem. Jednakże należy mieć na uwadze następujące aspekty bezpieczeństwa:

  • Acyklowir jest metabolizowany częściowo w wątrobie, a alkohol może wpływać na procesy metaboliczne w tym narządzie
  • Jednoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie nasilać działania niepożądane związane z układem nerwowym (np. bóle głowy, zawroty głowy)
  • Ze względu na dożylny charakter podania preparatu Acix 500, pacjent powinien znajdować się pod opieką medyczną, co wyklucza jednoczesne spożywanie alkoholu
  • U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby interakcje farmakokinetyczne mogą mieć większe znaczenie kliniczne

Zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas terapii acyklowirem, szczególnie w formie dożylnej.

Tabela interakcji acyklowiru

Lek/substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Probenecyd Farmakokinetyczna Hamowanie wydzielania kanalikowego Zwiększenie AUC acyklowiru i zmniejszenie jego wydalania nerkowego Umiarkowany Zmiana dawkowania zwykle nie jest konieczna
Cymetydyna Farmakokinetyczna Hamowanie wydzielania kanalikowego Zwiększenie AUC acyklowiru i zmniejszenie jego wydalania nerkowego Umiarkowany Zmiana dawkowania zwykle nie jest konieczna
Mykofenolan mofetylu Farmakokinetyczna Konkurencja o mechanizm wydalania nerkowego Zwiększenie AUC acyklowiru i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu Umiarkowany Monitorowanie pacjenta, szczególnie pod kątem funkcji nerek
Lit Farmakokinetyczna Wpływ na wydalanie litu Potencjalne ryzyko toksyczności litu Wysoki Kontrola stężenia litu w surowicy
Cyklosporyna Farmakodynamiczna Sumowanie potencjalnych efektów nefrotoksycznych Ryzyko uszkodzenia nerek Wysoki Kontrola czynności nerek
Takrolimus Farmakodynamiczna Sumowanie potencjalnych efektów nefrotoksycznych Ryzyko uszkodzenia nerek Wysoki Kontrola czynności nerek
Teofilina Farmakokinetyczna Wpływ na metabolizm teofiliny Zwiększenie AUC teofiliny o ok. 50% Umiarkowany Oznaczanie stężenia teofiliny w osoczu podczas leczenia skojarzonego
Alkohol Potencjalna Wpływ na metabolizm wątrobowy i CNS Możliwe nasilenie działań niepożądanych Nieokreślony Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii

Zalecenia kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami

Podczas stosowania acyklowiru w postaci dożylnej (Acix 500), należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie pacjentów otrzymujących jednocześnie inne leki, które mogą wchodzić w interakcje. Zalecenia obejmują:

  1. Regularną ocenę funkcji nerek u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki nefrotoksyczne lub wpływające na czynność nerek
  2. Monitorowanie stężenia litu w surowicy przy jego jednoczesnym stosowaniu z acyklowirem
  3. Oznaczanie stężenia teofiliny w osoczu podczas terapii skojarzonej z acyklowirem
  4. Dostosowanie nawodnienia pacjenta, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na funkcję nerek
  5. Uwzględnienie potencjalnych interakcji przy planowaniu schematu dawkowania leków współpodawanych

Pomimo możliwych interakcji, szeroki przedział terapeutyczny acyklowiru sprawia, że w większości przypadków modyfikacja dawkowania nie jest konieczna. Jednak każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjenta i całościowy profil farmakoterapii.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl