Właściwości farmakokinetyczne leku ACC mini

ACC mini zawiera substancję czynną acetylocysteinę w dawce 100 mg w saszetce zawierającej 3 g proszku do sporządzania roztworu doustnego. Acetylocysteina wykazuje określony profil farmakokinetyczny, który determinuje jej działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym acetylocysteina jest szybko i prawie całkowicie wchłaniana z przewodu pokarmowego. Pomimo szybkiego wchłaniania, biodostępność acetylocysteiny po podaniu doustnym jest niska i wynosi około 10%. Tak niska biodostępność wynika z efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, podczas którego znaczna część leku ulega metabolizmowi przed dostaniem się do krążenia ogólnoustrojowego.²

Dystrybucja

Maksymalne stężenie acetylocysteiny w osoczu jest osiągane po 1 do 3 godzin od momentu podania. Lek wiąże się z białkami osocza w około 50%, co oznacza, że połowa leku krążącego w osoczu występuje w postaci związanej z białkami, a połowa w postaci wolnej.³

Acetylocysteina i jej metabolity mogą występować w organizmie w trzech różnych formach:

• jako wolna substancja (niezwiązana)
• jako związana z białkami przez nietrwałe wiązania disiarczkowe
• jako składnik aminokwasów

⁴

Przenikanie przez bariery biologiczne

W badaniach na szczurach wykazano, że acetylocysteina przenika przez barierę łożyskową i jest wykrywana w płynie owodniowym. Po podaniu doustnym acetylocysteiny w dawce 100 mg/kg masy ciała, w różnych punktach czasowych (po 0,5; 1; 2 i 8 godzinach) stężenie L-cysteiny było większe w łożysku oraz u płodu niż w osoczu matki.⁵

Brak jest danych dotyczących przenikania acetylocysteiny przez barierę krew-mózg u ludzi, co stanowi istotną lukę w wiedzy na temat dystrybucji tego leku w ośrodkowym układzie nerwowym.⁶

Metabolizm

Acetylocysteina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. W wątrobie jest przekształcana do kilku metabolitów, wśród których najważniejsze to:

• cysteina – związek czynny farmakologicznie
• diacetylocysteina
• cystyna
• różne disiarczki

⁷

Warto podkreślić, że cysteina, jako metabolit acetylocysteiny, wykazuje aktywność farmakologiczną, co jest istotne dla działania terapeutycznego leku.

Eliminacja

Acetylocysteina jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki w postaci nieaktywnych metabolitów. Główne formy wydalanych metabolitów to:

• siarczany nieorganiczne
• diacetylocysteina

⁸

Okres półtrwania

Okres półtrwania acetylocysteiny w osoczu wynosi około 1 godziny, co jest głównie spowodowane szybką biotransformacją w wątrobie. W przypadku niewydolności wątroby okres półtrwania może ulec znacznemu wydłużeniu, nawet do 8 godzin, co ma istotne znaczenie kliniczne przy doborze dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.⁹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się znaczące zmiany w farmakokinetyce acetylocysteiny. Jak wspomniano wcześniej, niewydolność wątroby prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania leku nawet do 8 godzin, co wynika z ograniczonej zdolności metabolizowania acetylocysteiny.¹⁰

Stosowanie w ciąży

Badania na modelach zwierzęcych (szczury) wskazują, że acetylocysteina przenika przez łożysko, przy czym stężenia L-cysteiny (metabolitu acetylocysteiny) w łożysku i u płodu są wyższe niż w osoczu matki. Dane te sugerują potencjalną ekspozycję płodu na lek przy podawaniu go kobietom w ciąży, co powinno być uwzględnione przy ocenie stosunku korzyści do ryzyka.¹¹