Interakcje leku
Abilium 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Abilium, może wchodzić w szereg istotnych interakcji z innymi lekami ze względu na swój mechanizm działania oraz sposób metabolizmu. Znajomość tych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Interakcje wynikające z mechanizmu działania

Leki przeciwnadciśnieniowe – ze względu na antagonistyczne działanie arypiprazolu na receptor adrenergiczny α1, lek może nasilać działanie niektórych leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego.²

Produkty lecznicze działające na OUN – z uwagi na pierwotne działanie arypiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami działającymi na OUN, które mogą powodować podobne działania niepożądane, np. sedację czy osłabienie funkcji poznawczych.³

Leki wydłużające odstęp QT – należy zachować ostrożność stosując arypiprazol równocześnie z produktami leczniczymi, które powodują wydłużenie odstępu QT lub zaburzenia elektrolitowe, ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca.⁴

Interakcje farmakodynamiczne

Leki serotoninergiczne (SSRI/SNRI) – obserwowano przypadki zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących arypiprazol w skojarzeniu z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny, takimi jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), a także z innymi lekami zwiększającymi stężenie arypiprazolu.⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Famotydyna – antagonista receptora H2 zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak działanie to nie ma znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania.⁶

Metabolizm arypiprazolu – lek jest metabolizowany na wiele sposobów, głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Nie jest natomiast metabolizowany przez enzymy CYP1A, co oznacza, że palenie tytoniu nie wpływa na jego metabolizm i nie wymaga modyfikacji dawkowania.⁷

Interakcje z inhibitorami enzymów cytochromu P450

Inhibitory CYP2D6:

• Chinidyna – silny inhibitor CYP2D6 zwiększa pole pod krzywą AUC arypiprazolu o 107%, nie zmieniając wartości Cmax. Jednocześnie zmniejsza AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu odpowiednio o 32% i 47%. Podczas jednoczesnego stosowania z chinidyną należy zmniejszyć dawkę leku Abilium o około połowę.⁸
• Inne silne inhibitory CYP2D6 – fluoksetyna i paroksetyna mogą powodować podobne skutki, dlatego w takich przypadkach również należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu.⁹

Inhibitory CYP3A4:

• Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4 zwiększa AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a AUC i Cmax dehydroarypiprazolu odpowiednio o 77% i 43%. U osób ze zmniejszoną aktywnością CYP2D6, jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do wyższych stężeń arypiprazolu w osoczu w porównaniu do osób z prawidłową aktywnością tego enzymu. Przy jednoczesnym stosowaniu z ketokonazolem dawkę leku Abilium należy zmniejszyć o około połowę.¹⁰
• Inne silne inhibitory CYP3A4 – itrakonazol oraz inhibitory proteazy HIV mogą wywoływać podobne efekty jak ketokonazol, co również wymaga redukcji dawki arypiprazolu.¹¹
• Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 – diltiazem (inhibitor CYP3A4) czy escytalopram (inhibitor CYP2D6) mogą powodować niewielkie zwiększenie stężenia arypiprazolu w osoczu.¹²

Po odstawieniu inhibitora CYP2D6 lub CYP3A4, dawkę leku Abilium należy zwiększyć do tej, jaką stosowano przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego.¹³

Interakcje z induktorami enzymów cytochromu P450

Karbamazepina i inne induktory CYP3A4 – jednoczesne podawanie karbamazepiny, silnego induktora CYP3A4, z arypiprazolem u pacjentów ze schizofrenią lub zaburzeniami schizoafektywnymi powoduje zmniejszenie średniej geometrycznej Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73% w porównaniu do monoterapii. Podobnie, wartości dla dehydroarypiprazolu zmniejszały się odpowiednio o 69% i 71%. Dawkę arypiprazolu należy podwoić podczas jednoczesnego stosowania z karbamazepiną.¹⁴

Inne silne induktory CYP3A4 – ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, prymidon, efawirenz, newirapina oraz ziele dziurawca mogą działać podobnie do karbamazepiny, co wymaga podobnego zwiększenia dawki arypiprazolu. Po zakończeniu stosowania silnego induktora CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć do zalecanej.¹⁵

Inne istotne interakcje

Walproinian i lit – skojarzone stosowanie walproinianów lub litu z arypiprazolem nie wywołuje klinicznie istotnych zmian stężenia arypiprazolu, dlatego nie jest konieczne dostosowanie dawki podczas jednoczesnego podawania tych leków.¹⁶

Lamotrygina – podczas stosowania arypiprazolu z lamotryginą nie stwierdzono klinicznie istotnych zmian w stężeniu lamotryginy.¹⁷

Wpływ arypiprazolu na inne leki

Dawki arypiprazolu w zakresie 10-30 mg na dobę nie wywierają istotnego wpływu na metabolizm substratów następujących enzymów:

• CYP2D6 (współczynnik dekstrometorfan/3-metoksymorfinan)
• CYP2C9 (warfaryna)
• CYP2C19 (omeprazol)
• CYP3A4 (dekstrometorfan)

Dodatkowo, w badaniach in vitro wykazano, że arypiprazol i dehydroarypiprazol nie zmieniają metabolizmu zachodzącego z udziałem CYP1A2. Istnieje zatem małe prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych klinicznie interakcji między produktami leczniczymi metabolizowanymi przez te enzymy.¹⁸

Interakcje leku z alkoholem

Ze względu na pierwotne działanie arypiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas równoczesnego przyjmowania arypiprazolu i alkoholu. Jednoczesne stosowanie może nasilać działania niepożądane ze strony OUN, takie jak:¹⁹

• Sedacja – wzajemne nasilenie działania uspokajającego
• Zaburzenia koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
• Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i czasu reakcji
• Nadmierne zmniejszenie aktywności OUN – potencjalne ryzyko depresji oddechowej

Alkohol może również wpływać na farmakokinetykę i metabolizm arypiprazolu, co potencjalnie może prowadzić do zmiany jego stężenia w organizmie i modyfikacji działania terapeutycznego. Pacjentom przyjmującym Abilium zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu lub znaczne ograniczenie jego ilości.

Tabela interakcji leku Abilium