Stenozę odźwiernika
Zapobieganie i profilaktyka
Stenoza odźwiernika, najczęściej ujawniająca się między 3. a 5. tygodniem życia niemowląt, charakteryzuje się przerostem mięśnia odźwiernika i manifestuje się nieżółciowymi, chlustającymi wymiotami pojawiającymi się około 3,5 tygodnia życia. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, co uniemożliwia całkowitą prewencję. Istotnym czynnikiem ryzyka jest stosowanie erytromycyny u niemowląt oraz w końcowym etapie ciąży i podczas karmienia piersią, co znacząco zwiększa ryzyko rozwoju stenozy. Zaleca się unikanie erytromycyny w tych okresach oraz informowanie rodziców o potencjalnych objawach choroby. Profilaktycznie wskazane jest karmienie piersią, odpowiednie odżywianie w ciąży oraz suplementacja kwasem foliowym, która wykazuje ochronne działanie nie tylko przed wadami cewy nerwowej, ale także przed stenoza odźwiernika.
Profilaktyka stenozy odźwiernika
Stenoza odźwiernika (przerostowe zwężenie odźwiernika) jest schorzeniem, które zazwyczaj rozwija się u niemowląt po urodzeniu, a objawy najczęściej pojawiają się między 3. a 5. tygodniem życia. Choroba charakteryzuje się przerostem mięśnia odźwiernika, co prowadzi do typowych objawów, takich jak nieżółciowe, chlustające wymioty zaczynające się około 3,5 tygodnia życia.123
Możliwość zapobiegania stenozie odźwiernika
W większości przypadków stenoza odźwiernika nie może być całkowicie zapobieżona, ponieważ przyczyny tego schorzenia nie są w pełni poznane. Uważa się, że w jej rozwoju rolę odgrywają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe.123 Istnieje zawsze kombinacja czynników powodujących stenozę odźwiernika, dlatego nie można jej całkowicie zapobiec.4
Czynniki potencjalnie zmniejszające ryzyko
Chociaż stenozy odźwiernika nie można całkowicie zapobiec, istnieją pewne działania, które mogą potencjalnie zmniejszyć ryzyko jej wystąpienia:
- Karmienie piersią – istnieją przesłanki sugerujące, że karmienie piersią może zmniejszać ryzyko wystąpienia stenozy odźwiernika12
- Odpowiednie odżywianie w czasie ciąży – właściwe odżywianie i przyjmowanie wystarczającej ilości witamin i minerałów podczas ciąży może pomóc w urodzeniu zdrowego dziecka123
- Suplementacja kwasem foliowym – wieloletnie wieloośrodkowe badania naukowe wykazały, że prenatalne przyjmowanie multiwitamin zawierających mikroelementy, w tym kwas foliowy, może chronić nie tylko przed wadami cewy nerwowej, ale także przed innymi wadami wrodzonymi, takimi jak stenoza odźwiernika1
Unikanie erytromycyny u niemowląt
Udokumentowano zwiększone ryzyko rozwoju stenozy odźwiernika u niemowląt otrzymujących erytromycynę – antybiotyk makrolidowy. Dlatego zaleca się:
- Niestosowanie erytromycyny u niemowląt – niemowlęta otrzymujące doustną erytromycynę mogą być narażone na wyższe ryzyko wystąpienia stenozy odźwiernika123
- Unikanie erytromycyny w końcowym etapie ciąży i podczas karmienia piersią – może to zapobiec niektórym przypadkom stenozy odźwiernika1
- Ostrożność przy przepisywaniu profilaktyki przeciwkrztuścowej – stwierdzono związek między profilaktyką przeciwkrztuścową z użyciem erytromycyny a wystąpieniem stenozy odźwiernika, co budzi obawy dotyczące stosowania erytromycyny u noworodków1
Jeśli lekarz zleca erytromycynę noworodkowi, powinien poinformować rodziców o możliwym ryzyku rozwoju stenozy odźwiernika oraz pouczyć ich o objawach rozwijającej się choroby. Przypadki stenozy odźwiernika po zastosowaniu doustnej erytromycyny powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru nad bezpieczeństwem leków.1
Wczesne wykrywanie i leczenie
Chociaż nie można zapobiec stenozie odźwiernika, wczesne wykrycie i leczenie może zapobiec powikłaniom:12
- Znajomość objawów stenozy odźwiernika – pozwala na szybsze uzyskanie pomocy medycznej
- Wczesne rozpoznanie – zapobiega powikłaniom takim jak odwodnienie, utrata masy ciała i niedożywienie
- Informowanie lekarza o występowaniu stenozy odźwiernika w rodzinie – jeśli stenoza odźwiernika występuje w rodzinie, należy poinformować o tym lekarza prowadzącego dziecko, aby mógł zwrócić szczególną uwagę na ewentualne objawy choroby
Alternatywne metody leczenia
Standardowym leczeniem stenozy odźwiernika jest zabieg chirurgiczny (pyloromiotomia), który obecnie często wykonywany jest metodą laparoskopową.12 Istnieją jednak alternatywne metody leczenia:
- Dożylna terapia atropiną – badania wykazują wysoką skuteczność dożylnej terapii atropiną w leczeniu stenozy odźwiernika, co sugeruje, że może ona stanowić skuteczną alternatywę dla pyloromiotomii, jeśli zaakceptuje się dłuższy pobyt w szpitalu i konieczność kontynuowania doustnego podawania atropiny1
Zalecenia dotyczące suplementacji
W kontekście profilaktyki stenozy odźwiernika istotne są następujące zalecenia dotyczące suplementacji:
- Konsultacja z lekarzem – przed podaniem dziecku jakichkolwiek suplementów diety należy zawsze skonsultować się z lekarzem123
- Suplementacja kwasem foliowym – wszystkie kobiety w wieku rozrodczym, szczególnie te planujące ciążę, powinny przyjmować suplementy kwasu foliowego, ponieważ do 50% ciąż nie jest planowanych1
- Zdrowa dieta podczas karmienia piersią – kobiety karmiące piersią powinny dbać o zdrową dietę, aby korzyści były przekazywane dziecku1
Alternatywne podejścia do profilaktyki
Niektóre źródła wymieniają dodatkowe podejścia, które mogą potencjalnie wpływać na ryzyko stenozy odźwiernika, jednak należy podchodzić do nich z ostrożnością i zawsze konsultować z lekarzem:
- Redukcja stresu podczas ciąży – szczególnie w trzecim trymestrze1
- Unikanie pokarmów alergizujących – może przynieść korzyści noworodkom przed rozwinięciem się stenozy odźwiernika poprzez zmniejszenie prawdopodobieństwa występowania rozstroju żołądka lub kolki1
- Ziołowe preparaty na kolkę – mogą być pomocne w zapobieganiu stenozie odźwiernika poprzez łagodzenie skurczów żołądka i jelit1
Należy jednak pamiętać, że nie ma ziół, które mogą leczyć stenozę odźwiernika. Choroba ta wymaga konwencjonalnej opieki medycznej. Homeopatię należy stosować wyłącznie pod nadzorem doświadczonego homeopaty i w ścisłej konsultacji z pediatrą dziecka.1
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Hypertrophic Pyloric Stenosis in Infants Following Pertussis Prophylaxis with Erythromycin — Knoxville, Tennessee, 1999https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm4849a1.htm
IHPS is a hypertrophy of the pyloric muscle that usually results in nonbilious, projectile vomiting that begins at about 3.5 weeks of age. […] The findings in this report provide further evidence that erythromycin has a causal role in the etiology of IHPS and raise concerns about the use of erythromycin in neonates. […] The prevention of pertussis in infants is important; most hospitalizations for and deaths from pertussis occur in children aged less than 1 year. […] Although no data exist to confirm a safe and effective alternative to erythromycin for prophylaxis of neonates exposed to pertussis, these findings indicate a need for further examination of recommendations for erythromycin prophylaxis. […] Physicians who prescribe erythromycin to newborns should inform parents about the possible risks for IHPS and counsel them about signs of developing IHPS. […] Cases of pyloric stenosis following use of oral erythromycin should be reported to the Food and Drug Administration (FDA) MedWatch.
- #1 Pyloric Stenosis: Symptoms, Diagnosis, Treatmenthttps://www.webmd.com/parenting/baby/pyloric-stenosis
Pyloric stenosis can’t be prevented, as the causes of the condition are unknown. But genetics and the environment are thought to play a part in it. Babies aren’t born with pyloric stenosis but get the condition after, with symptoms usually showing by 3 to 5 weeks of age.
- #1 Pyloric stenosis and genetics | EBSCO Research Startershttps://www.ebsco.com/research-starters/health-and-medicine/pyloric-stenosis-and-genetics
There are no known ways of preventing pyloric stenosis, although it is possible that breast-feeding might reduce the risk.
- #1 Pyloric stenosis Information | Mount Sinai – New Yorkhttps://www.mountsinai.org/health-library/condition/pyloric-stenosis
DO NOT give the antibiotic erythromycin to infants. Babies receiving oral erythromycin may be at higher risk for pyloric stenosis. […] Making sure that you are eating right and getting enough vitamins and minerals while you are pregnant can help you deliver a healthy baby. […] Always ask your doctor before giving your child any dietary supplements.
- #1 Pyloric Stenosishttps://www.anticoagulationeurope.org/conditions/pyloric-stenosis/
Avoid use of erythromycin, an antibiotic, in infants. Infants receiving oral erythromycin may be at increased risk for pyloric stenosis. Therefore, healthcare providers must use caution when recommending this antibiotic for infants. Reduce stress during pregnancy, particularly during the third trimester. […] A woman’s nutritional status just before and during pregnancy helps prevent the occurrence of certain abnormalities at the time of or following birth, including pyloric stenosis. Women who are planning to become pregnant should be counseled about proper nutrition. Dietary habits and, in particular, folic acid intake are important. […] In a 3-year multicenter scientific study, the data revealed that prenatal multivitamins, containing micronutrients including folic acid, may protect against neural tube defects as well as other birth defects such as pyloric stenosis.
- #1 Pyloric Stenosis: A-to-Z Guide from Diagnosis to Treatment to Prevention | DrGreenehttps://www.drgreene.com/articles/pyloric-stenosis
Usually, pyloric stenosis cannot be prevented. […] Avoiding erythromycin during the final stages of pregnancy and early days of nursing may prevent some cases.
- #1 Pyloric Stenosis (HPS): Symptoms & Causeshttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4524-pyloric-stenosis-hps
Theres no way to prevent pyloric stenosis. If you know pyloric stenosis runs in your family, make sure to tell your babys healthcare provider. Their provider can be on the lookout for any signs or symptoms of the condition. […] Knowing the signs and symptoms of pyloric stenosis means you can get help as soon as possible. Getting treatment early helps prevent problems such as malnourishment and dehydration.
- #1 Medical treatment of infantile hypertrophic pyloric stenosis: should we always slice the „olive”? – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16338303/
Laparoscopic pyloromyotomy has recently gained wide acceptance as the optimum treatment of infantile hypertrophic pyloric stenosis (IHPS). […] The high success rate of intravenous atropine therapy for IHPS suggests that this therapy is an effective alternative to pyloromyotomy if the length of the hospital stay and the necessity of continuing oral atropine medication are accepted.
- #1 Pyloric Stenosishttps://www.anticoagulationeurope.org/conditions/pyloric-stenosis/
Because up to 50% of pregnancies are not planned, all women of childbearing age, especially women who are thinking of getting pregnant, should take folic acid supplements. […] Avoiding foods that may cause allergies could also benefit newborns prior to developing pyloric stenosis by decreasing the possibility of stomach upset or colic. […] Herbal formulas for colic may be helpful for prevention of pyloric stenosis by easing spasms in the stomach and intestines.
- #1 Pyloric stenosis | Lima Memorial Health Systemhttps://www.limamemorial.org/health-library/Complementary%20and%20Alternative%20Medicine/33/000138
DO NOT give the antibiotic erythromycin to infants. Babies receiving oral erythromycin may be at higher risk for pyloric stenosis. […] Making sure that you are eating right and getting enough vitamins and minerals while you are pregnant can help you deliver a healthy baby. […] If you are breastfeeding, make sure you eat a healthy diet so that the benefits are passed on to your baby. […] Always ask your doctor before giving your child any dietary supplements. […] There are no herbs that can treat pyloric stenosis. Pyloric stenosis needs conventional medical care. […] You should only use homeopathy under the supervision of an experienced homeopath, and in close consultation with the child’s pediatrician.
- #2 Pyloric Stenosis: Symptoms, Diagnosis, Treatmenthttps://www.webmd.com/parenting/baby/pyloric-stenosis
Pyloric stenosis can’t be prevented, as the causes of the condition are unknown. But genetics and the environment are thought to play a part in it. Babies aren’t born with pyloric stenosis but get the condition after, with symptoms usually showing by 3 to 5 weeks of age.
- #2 Pyloric Stenosis: Causes, Symptoms, and Treatmenthttps://patient.info/childrens-health/pyloric-stenosis-leaflet
Can pyloric stenosis be prevented? […] Pyloric stenosis cannot be prevented. Although there are certain risk factors which might make it more likely, there is always a combination of factors causing pyloric stenosis so it cannot be prevented.
- #2 Pyloric stenosis | Lima Memorial Health Systemhttps://www.limamemorial.org/health-library/Complementary%20and%20Alternative%20Medicine/33/000138
DO NOT give the antibiotic erythromycin to infants. Babies receiving oral erythromycin may be at higher risk for pyloric stenosis. […] Making sure that you are eating right and getting enough vitamins and minerals while you are pregnant can help you deliver a healthy baby. […] If you are breastfeeding, make sure you eat a healthy diet so that the benefits are passed on to your baby. […] Always ask your doctor before giving your child any dietary supplements. […] There are no herbs that can treat pyloric stenosis. Pyloric stenosis needs conventional medical care. […] You should only use homeopathy under the supervision of an experienced homeopath, and in close consultation with the child’s pediatrician.
- #2 Pyloric Stenosis – Causes, Symptoms, Treatment, Diagnosis – MedBroadcast.comhttps://medbroadcast.com/condition/getcondition/pyloric-stenosis
If pyloric stenosis is diagnosed the baby will require minor surgery. […] Preventing pyloric stenosis is not possible. However, knowing the signs and symptoms of the condition and recognizing them in your child may help you get the care your baby needs as early as possible. In turn, you may prevent complications such as dehydration, weight loss, and poor nutrition.
- #3 Pyloric stenosishttps://adamcertificationdemo.adam.com/content.aspx?productid=142&isarticlelink=false&pid=33&gid=000138
Pyloric stenosis is a fairly rare condition that affects newborns and infants. […] DO NOT give the antibiotic erythromycin to infants. Babies receiving oral erythromycin may be at higher risk for pyloric stenosis. […] Making sure that you are eating right and getting enough vitamins and minerals while you are pregnant can help you deliver a healthy baby. […] Always ask your doctor before giving your child any dietary supplements.
- #3 Pyloric Stenosis – familydoctor.orghttps://familydoctor.org/condition/pyloric-stenosis/
Pyloric stenosis cannot be prevented or avoided.
- #4 Pyloric Stenosis: Causes, Symptoms, and Treatmenthttps://patient.info/childrens-health/pyloric-stenosis-leaflet
Can pyloric stenosis be prevented? […] Pyloric stenosis cannot be prevented. Although there are certain risk factors which might make it more likely, there is always a combination of factors causing pyloric stenosis so it cannot be prevented.