Przepuklina
Przepuklina to stan, w którym narząd wewnętrzny lub tkanka tłuszczowa przedostaje się przez osłabione miejsce w mięśniach, powodując widoczne wybrzuszenie i ból. Najczęstsze typy to przepuklina pachwinowa, udowa, pępkowa oraz rozworu przełykowego. Leczenie polega na operacyjnym naprawieniu przepukliny, a opieka pielęgniarska skupia się na łagodzeniu bólu, zapobieganiu powikłaniom i edukacji pacjenta. Kluczowe jest także monitorowanie stanu rany pooperacyjnej i wspieranie pacjenta w powrocie do codziennych aktywności.
-
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przepuklina to patologiczne uwypuklenie narządu lub tkanki przez osłabione struktury mięśniowo-powięziowe, z typami takimi jak pachwinowa, udowa, pępkowa, rozworu przełykowego i pooperacyjna. Kluczowa jest kompleksowa ocena pielęgniarska obejmująca ocenę objawów (ból, obrzęk, możliwość odprowadzenia), historię choroby, badanie palpacyjne oraz monitorowanie powikłań, w tym uwięźnięcia i zadzierzgnięcia, które stanowią stan zagrożenia życia. Diagnostyka pielęgniarska koncentruje się na ostrym bólu, ryzyku uszkodzenia skóry, zaburzeniach perfuzji jelitowej, nietolerancji aktywności oraz deficycie wiedzy pacjenta. Opieka przedoperacyjna obejmuje ocenę stanu ogólnego, edukację pacjenta, redukcję lęku oraz przygotowanie do zabiegu chirurgicznego (otwartego, laparoskopowego lub robotycznego), natomiast pooperacyjna skupia się na kontroli bólu, zapobieganiu powikłaniom (np. infekcjom, zakrzepicy), monitorowaniu gojenia rany i stopniowym zwiększaniu aktywności.
W opiece pielęgniarskiej istotne jest indywidualne dostosowanie działań do typu przepukliny, np. monitorowanie objawów GERD przy przepuklinie rozworu przełykowego czy wsparcie mosznowe po operacji przepukliny pachwinowej. Edukacja pacjenta obejmuje techniki unikania wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego, zalecenia dietetyczne (np. dieta bogata w błonnik, odpowiednie nawodnienie) oraz rozpoznawanie objawów alarmowych, takich jak nasilający się ból, wymioty, niemożność oddania stolca lub gazów, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu przepukliny. Systematyczne monitorowanie parametrów życiowych, miejsca operacyjnego oraz funkcji układu pokarmowego i moczowego, a także wsparcie psychologiczne, przyczyniają się do zmniejszenia częstości powikłań i poprawy wyników leczenia, co przekłada się na lepszą jakość życia pacjentów z przepukliną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
bezdech senny, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dieta bogata w błonnik, głębokie oddychanie, infekcja rany, jama brzuszna, kąpiel antyseptyczna, klatka piersiowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, nawrót przepukliny, niedrożność jelit, obrzęk moszny, ocena bólu, parametry życiowe, pielęgnacja rany, powikłania płucne, przepuklina, przepuklina odprowadzalna, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina udowa, przepuklina zadzierzgnięta, refluks żołądkowo-przełykowy, stan odżywienia, techniki relaksacyjne, uwięźnięcie przepukliny, zakrzepica żył głębokich -
Diagnostyka i diagnoza
Przepuklina to uwypuklenie narządu przez osłabione miejsce w ścianie mięśniowej, diagnozowane głównie na podstawie badania fizykalnego, które cechuje się wysoką czułością (do 96% w przypadku przepuklin pachwinowych). W diagnostyce obrazowej najczęściej stosuje się ultrasonografię (czułość >90%, swoistość 82-86%), tomografię komputerową (TK) oraz rezonans magnetyczny (MRI), szczególnie przy podejrzeniu przepuklin złożonych, sportowych lub trudnych do wykrycia. Badania obrazowe wspomagają różnicowanie z innymi schorzeniami, takimi jak torbiele jajnika, mięśniaki macicy czy endometrioza. W diagnostyce przepuklin rozworu przełykowego stosuje się dodatkowo endoskopię, manometrię przełyku oraz 24-godzinną pH-metrię. Klasyfikacja przepuklin według lokalizacji anatomicznej (pachwinowa, udowa, pępkowa, rozworu przełykowego, incyzyjna) oraz ocena ryzyka powikłań (np. uwięźnięcia) są kluczowe dla wyboru terapii.
Leczenie przepuklin obejmuje uważną obserwację lub interwencję chirurgiczną, która może być wykonana metodą otwartą lub laparoskopową. Laparoskopia, choć stosowana w około 10% przypadków w USA, wiąże się z krótszym czasem rekonwalescencji, mniejszym bólem i niższym ryzykiem nawrotów. Najczęstszymi powikłaniami pooperacyjnymi są krwiaki, surowiczaki, zakażenia oraz przewlekły ból (5-12%), często związany z uszkodzeniem nerwów lub reakcją na siatkę. Wczesna diagnostyka i leczenie przepukliny są istotne dla zapobiegania powikłaniom, takim jak uwięźnięcie (ryzyko uwięźnięcia przepukliny pachwinowej wynosi około 2% rocznie, wyższe w przepuklinach udowych) oraz niedrożność jelit. U dzieci i kobiet diagnostyka jest trudniejsza ze względu na anatomię i nakładające się objawy, co wymaga często zastosowania badań obrazowych i specjalistycznej oceny.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Diagnostyka i diagnoza
badanie fizykalne, badanie palpacyjne, choroba refluksowa przełyku, diagnostyka różnicowa, dysfagia, endoskopia, gastroskopia, herniografia, krwiak, laparoskopia, limfadenopatia, lipoma, manometria przełyku, monitorowanie pH przełyku, niedrożność jelit, odprowadzenie przepukliny, operacja otwarta, pH-metria, próba Valsalvy, przepuklina, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przepuklina przeponowa, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina Spigela, przepuklina sportowa, przepuklina udowa, przepuklina w bliźnie pooperacyjnej, przewlekły stan zapalny, rezonans magnetyczny, surowiczak, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uwięźnięcie przepukliny, zakażenie rany -
Epidemiologia
Przepukliny stanowią istotny problem zdrowotny o globalnym zasięgu, z 32,53 milionami przypadków w 2019 roku, co oznacza wzrost o 36% od 1990 roku. Przepukliny pachwinowe dominują, stanowiąc około 75% wszystkich przepuklin ściany brzucha, z ryzykiem wystąpienia u mężczyzn na poziomie około 25%, a u kobiet poniżej 2%. Przepukliny pośrednie pachwinowe są pięciokrotnie częstsze niż bezpośrednie, a przepukliny udowe, choć stanowią tylko 3-5% przepuklin pachwinowych, przeważają u kobiet (70%). Przepukliny pępkowe i pooperacyjne stanowią odpowiednio około 14% i 10% wszystkich przepuklin, z wyższą częstością u osób pochodzenia afrykańskiego i kobiet. Czynniki ryzyka obejmują płeć męską, wiek (szczyty zachorowań w 5. i po 70. roku życia), czynniki dziedziczne, aktywność fizyczną, dysplazję tkanki łącznej, historię prostatektomii oraz niski BMI. Częstość nawrotów po naprawie przepukliny pachwinowej wynosi 3-8%, z istotnym wpływem doświadczenia chirurga, techniki operacyjnej (preferowana naprawa z użyciem siatki), otyłości i palenia tytoniu.
Analizy epidemiologiczne wskazują na spadek standaryzowanych względem wieku wskaźników zapadalności i chorobowości przepuklin w latach 1990-2019, z wyjątkiem regionu Centralnej Afryki Subsaharyjskiej, gdzie odnotowano wzrost. Obciążenie chorobą jest większe u mężczyzn, osób starszych oraz w krajach o niskich i średnich dochodach, takich jak Indie i Chiny. Wysokorozwinięte kraje Ameryki Północnej i Europy Zachodniej charakteryzują się wyższą częstością przepuklin rozworu przełykowego. Wskazane jest długoterminowe monitorowanie wyników leczenia, co realizują zaawansowane rejestry, takie jak Duńska Baza Danych Przepuklin (DHD). Prognozy do 2030 roku przewidują wzrost częstości występowania przepuklin, zwłaszcza u mężczyzn, przy jednoczesnym spadku umieralności i lat życia skorygowanych niepełnosprawnością, podkreślając potrzebę optymalizacji zarządzania i dostępu do bezpiecznego leczenia chirurgicznego, zwłaszcza w krajach o ograniczonych zasobach.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Epidemiologia
dysplazja tkanki łącznej, infekcja rany, naprawa z użyciem siatki, prostatektomia, przepuklina bezpośrednia, przepuklina brzuszna, przepuklina okołostomijna, przepuklina pachwinowa, przepuklina pachwinowa bezpośrednia, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina pośrednia, przepuklina przeponowa wrodzona, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ściany brzucha, przepuklina udowa, wodobrzusze, wskaźnik masy ciała, wyrostek pochwowy, zakażenie rany, zespół Ehlersa-Danlosa -
Etiologia i przyczyny
Przepuklina to uwypuklenie narządu przez osłabione miejsce w ścianie mięśniowej lub tkance łącznej, najczęściej w obrębie jamy brzusznej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki wrodzone (np. nieprawidłowe zamknięcie kanału pachwinowego u 2-3% chłopców), genetyczne (mutacje w genach kolagenu i elastyny, zespoły Ehlersa-Danlosa, Marfana), starzenie się (degeneracja włókien kolagenowych i osłabienie mięśni), urazy, operacje oraz przewlekłe zwiększenie ciśnienia wewnątrzbrzusznego (kaszel, wodobrzusze, podnoszenie ciężarów, otyłość, ciąża). Przepukliny pachwinowe dzielą się na pośrednie (wrodzone) i bezpośrednie (nabyte, związane z osłabieniem mięśni brzucha). Przepukliny pępkowe są częste u dzieci (10-20%) i mogą być obecne od urodzenia lub rozwijać się u dorosłych z powodu nadwagi czy wodobrzusza. Przepukliny rozworowe wynikają z osłabienia przepony, często związane ze starzeniem i przewlekłym wzrostem ciśnienia brzusznego.
Powikłania przepuklin wynikają głównie z uwięźnięcia zawartości, co może prowadzić do niedrożności jelit i zadzierzgnięcia z martwicą tkanki, stanowiąc stan zagrożenia życia wymagający pilnej interwencji chirurgicznej. Patomechanizm obejmuje zaburzenia homeostazy tkanki łącznej, z nieprawidłowym stosunkiem kolagenu typu III (niedojrzały, słabszy) do typu I (dojrzały, silniejszy) oraz nieuporządkowaną architekturą kolagenu, szczególnie w przepuklinach przyśrodkowych. Czynniki ryzyka to m.in. przewlekły kaszel (np. w POChP), otyłość, ciąża, zaparcia, powiększona prostata, palenie tytoniu oraz wcześniejsze operacje brzuszne (ok. 10% przepuklin pooperacyjnych). Zrozumienie tych mechanizmów jest kluczowe dla profilaktyki i leczenia, zwłaszcza w kontekście nawrotów i powikłań pooperacyjnych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Etiologia i przyczyny
choroby tkanki łącznej, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dializa otrzewnowa, kanał pachwinowy, kolagen typu I, kolagen typu III, martwica tkanki, mukowiscydoza, niedrożność jelit, POChP, powięź, powrózek nasienny, przepona, przepuklina, przepuklina nawrotowa, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina udowa, przewlekły kaszel, tkanka łączna, uwięźnięcie przepukliny, wodobrzusze, zaburzenia tkanki łącznej, zadzierzgnięcie przepukliny, zakażenie rany, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zmiany hormonalne -
Objawy
Przepuklina to patologiczne uwypuklenie narządu lub tkanki przez osłabione miejsce w ścianie mięśniowej, manifestujące się widocznym guzem, który nasila się podczas wysiłku, kaszlu lub stania, a ustępuje w pozycji leżącej. Objawy bólowe są zróżnicowane i mogą obejmować uczucie nacisku, pieczenia, kłucia czy promieniowanie do moszny, warg sromowych lub kończyn dolnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na przepukliny rozwlelinowe, które mogą powodować zgagę, refluks, dysfagię oraz ból w klatce piersiowej. U kobiet przepukliny często są mniejsze, głębiej położone i mogą manifestować się przewlekłym bólem miednicy, co bywa mylnie interpretowane jako patologia ginekologiczna. Nieleczone przepukliny mają tendencję do progresji, zwiększając ryzyko uwięźnięcia, zadzierzgnięcia oraz niedrożności jelit, co wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Objawy alarmowe to nagły, silny ból, nieodprowadzalne uwypuklenie, zmiana koloru skóry nad przepukliną, nudności, wymioty, gorączka oraz zatrzymanie gazów i stolca.
Postępowanie terapeutyczne zależy od typu, wielkości i objawów przepukliny. W przypadku małych, bezobjawowych przepuklin możliwe jest podejście obserwacyjne z regularnym monitorowaniem. Wskazania do leczenia operacyjnego obejmują przepukliny bolesne, powiększające się, udowe, nieodprowadzalne oraz powikłane uwięźnięciem lub zadzierzgnięciem. Zabiegi chirurgiczne są zazwyczaj prostymi procedurami ambulatoryjnymi, z krótkim okresem rekonwalescencji i około 10% ryzykiem nawrotu oraz przewlekłego bólu pooperacyjnego, zwłaszcza w przypadku przepuklin pachwinowych. U dzieci, zwłaszcza z przepuklinami pępkowymi, możliwe jest samoistne zamknięcie do 4-5 roku życia, natomiast u dorosłych przepukliny rzadko ustępują bez interwencji. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom i poprawy jakości życia pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Objawy
ból miednicy, ból pooperacyjny, dysfagia, martwica tkanki, nawrót przepukliny, niedrożność jelit, nudności i wymioty, operacja przepukliny, przepuklina, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina udowa, refluks żołądkowy, resekcja jelita, stan zagrożenia życia, stomia, uwięźnięcie przepukliny, worek przepuklinowy, wzdęcie brzucha, zadzierzgnięcie przepukliny, zaparcia, zaparcie, zgaga -
Patofizjologia i mechanizm
Przepuklina to patologiczne wydostanie się narządu lub tkanki przez osłabione miejsce w powłokach mięśniowo-powięziowych, najczęściej w obrębie jamy brzusznej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując zarówno wrodzone defekty (np. przetrwały wyrostek pochwowy otrzewnej w przepuklinie pachwinowej pośredniej), jak i nabyte uszkodzenia powięzi, często związane z zaburzeniami metabolizmu kolagenu (wzrost kolagenu typu III) oraz dysfunkcją mechanizmów ochronnych ściany brzucha (mechanizm zastawkowy i zamykający). Czynniki predysponujące to m.in. przewlekły kaszel, wodobrzusze, otyłość, ciąża, praca fizyczna, a także zespoły genetyczne (Ehlers-Danlos, Marfan). Przepukliny pachwinowe dzielą się na bezpośrednie (defekt w trójkącie Hesselbacha) i pośrednie (przez kanał pachwinowy), a przepukliny udowe, częściej u kobiet, niosą wysokie ryzyko uwięźnięcia i zadzierzgnięcia. Przepuklina rozworu przełykowego, najczęściej typu ślizgowego, przyczynia się do choroby refluksowej przez zaburzenie funkcji dolnego zwieracza przełyku.
Diagnostyka i leczenie przepuklin opierają się na ocenie anatomicznej i biomechanicznej uszkodzeń powłok brzucha. Przepukliny pooperacyjne, występujące u 2-10% pacjentów po laparotomii, wynikają z nieprawidłowego gojenia rany i zaburzeń fibroblastów oraz kolagenu, co zwiększa ryzyko nawrotów. Optymalna naprawa chirurgiczna obejmuje zastosowanie siatek syntetycznych (polipropylenowych lub poliestrowych) umieszczanych w zależności od lokalizacji defektu (np. retromięśniowo dla przepuklin pępkowych). Krytyczne rozmiary defektów wpływające na naprężenia mięśni to 4,1 cm w mięśniu prostym brzucha oraz 5,2-8,2 cm w innych mięśniach. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne, a pas przepuklinowy stanowi jedynie tymczasowe zabezpieczenie. W przypadku uwięźnięcia lub zadzierzgnięcia, zwłaszcza w przepuklinach udowych, konieczna jest pilna interwencja chirurgiczna. Rehabilitacja i fizjoterapia mogą wspomagać powrót do aktywności, jednak powtarzający się ból wymaga rozważenia operacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Patofizjologia i mechanizm
choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, martwica tkanki, mechanizm zamykający, mechanizm zastawkowy, pas przepuklinowy, próba Valsalvy, przepuklina, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina pachwinowa bezpośrednia, przepuklina pachwinowa pośrednia, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ślizgowa, przepuklina udowa, trójkąt Hesselbacha, uwięźnięcie przepukliny, zadzierzgnięcie przepukliny, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana -
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w leczeniu przepuklin zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, płci, BMI oraz współistniejących chorób takich jak palenie tytoniu, cukrzyca, POChP, stopień ASA III-IV i stosowanie steroidów. Wiek powyżej 80 lat znacząco zwiększa ryzyko powikłań wymagających reoperacji (2,5-krotnie) oraz śmiertelności (12-krotnie) w porównaniu z grupą 70-79 lat. Typ przepukliny ma istotne znaczenie – przepukliny pooperacyjne cechują się wyższym ryzykiem nawrotu (6,7% vs 0,9%) i powikłań niż pierwotne. Wśród czynników śródoperacyjnych istotne są: rodzaj siatki (biologiczna vs syntetyczna), technika naprawy (mostkująca vs pierwotne zamknięcie powięzi), metoda operacji (otwarta vs laparoskopowa) oraz umiejscowienie siatki. Naprawa z użyciem siatki syntetycznej i pierwotne zamknięcie powięzi wykazują lepsze wyniki. W laparoskopowej naprawie przepuklin brzusznych zastosowanie wchłanialnych zszywek i konieczność reinterwencji zwiększają ryzyko nawrotu odpowiednio 2,94 i 2,89 razy.
Pooperacyjne powikłania takie jak zakażenie rany, seroma, krwiak czy rozejście się brzegów rany są istotnymi predyktorami nawrotu przepukliny. W przypadku przepuklin przełykowo-żołądkowych model predykcyjny uwzględniający wiek ≥80 lat, pilność operacji oraz niewydolność serca i choroby płuc z indeksu Charlsona osiąga dokładność predykcyjną śmiertelności na poziomie 88%. Pilność operacji znacząco wpływa na rokowanie – śmiertelność w operacjach planowych wynosi około 1,1%, a w nieplanowych wzrasta do 8%. Modele uczenia maszynowego wykazują dobrą zdolność predykcyjną nawrotów (AUC=0,71), powikłań (AUC=0,75) i rehospitalizacji (AUC=0,74), co wspiera ich zastosowanie w indywidualnej ocenie ryzyka. USG przedoperacyjne ma wysoką wartość predykcyjną (PPV 90,9%) w identyfikacji przepuklin pachwinowych wymagających operacji, choć BMI może predysponować do fałszywie dodatnich wyników. Pomimo ryzyka nawrotów (~10%), operacje przepuklin są zwykle skuteczne i ambulatoryjne, a decyzje o rewizji siatki powinny uwzględniać czas trwania objawów i potencjalne korzyści w łagodzeniu przewlekłego bólu pooperacyjnego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Rokowania, prognozy i postęp choroby
badanie ultrasonograficzne, BMI, choroba płuc, cukrzyca, dysfunkcja oddechowa, indeks Charlsona, krwiak, krzywa ROC, laparoskopowa naprawa przepukliny brzusznej, martwica, model predykcyjny, nawrót przepukliny, niewydolność serca, palenie tytoniu, POChP, powikłanie pooperacyjne, powikłanie śródoperacyjne, przepuklina brzuszna, przepuklina pachwinowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina przeponowa, przewlekły ból pooperacyjny, rekonstrukcja ściany brzucha, reoperacja, rozejście rany, seroma, siatka biologiczna, siatka syntetyczna, skala Apgar, śmiertelność pooperacyjna, uczenie maszynowe, wchłanialna zszywka, wrodzona przepuklina przeponowa, wskaźnik oksygenacji, wziewny tlenek azotu, zakażenie rany -
Zapobieganie i profilaktyka
Przepuklina to patologiczne przemieszczenie narządu lub tkanki przez osłabione miejsce w powłokach mięśniowych, z ryzykiem powikłań wymagających interwencji chirurgicznej. Profilaktyka obejmuje kontrolę masy ciała, gdyż nadwaga zwiększa ryzyko przepuklin pachwinowych, pępkowych i pooperacyjnych. Kluczowe jest wzmacnianie mięśni brzucha i rdzenia poprzez ćwiczenia takie jak planki, mostkowanie, pilates, joga czy pływanie, co poprawia stabilizację i zmniejsza ryzyko. Niewłaściwa technika podnoszenia ciężarów (np. bez zginania kolan) oraz przewlekłe zaparcia i kaszel (np. w POChP, palenie tytoniu) zwiększają ciśnienie wewnątrzbrzuszne i ryzyko przepukliny. Zaleca się dietę bogatą w błonnik, nawodnienie (min. 2 litry/dobę), rzucenie palenia oraz leczenie chorób współistniejących, w tym cukrzycy i przerostu prostaty, aby zmniejszyć ryzyko powstania przepukliny.
Przepukliny pooperacyjne występują u 5-20% pacjentów po zabiegach jamy brzusznej, a nawet do 41% w niektórych grupach. Profilaktyka chirurgiczna obejmuje techniki zamknięcia powłok z zachowaniem zasady 4:1 długości szwu do rany, stosowanie małych szwów (co 5-8 mm) oraz, u pacjentów wysokiego ryzyka, implantację siatek syntetycznych w pozycji zaotrzewnowej, co może zmniejszyć ryzyko nawrotu. Profilaktyka antybiotykowa i przeciwzakrzepowa powinna być indywidualizowana, biorąc pod uwagę ryzyko infekcji i powikłań zakrzepowo-zatorowych (około 0,1%). Szczególną uwagę należy zwrócić na edukację pacjentów z grup wysokiego ryzyka, w tym sportowców, kobiet w ciąży i po porodzie oraz osób po operacjach jamy brzusznej, aby zapewnić wczesne rozpoznanie i skuteczne leczenie przepukliny.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przepuklina – Zapobieganie i profilaktyka
astma, biomarker, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, cukrzyca, manewr Valsalvy, mięsień prosty brzucha, narząd wewnętrzny, nikotyna, POChP, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przepuklina, przepuklina okołostomijna, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina sportowa, przepuklina w bliźnie, przerost prostaty, przewlekły kaszel, stomia, tkanka łączna, zaparcie