Leki w grupie
„produkt krwiopochodny”

Produkty krwiopochodne to preparaty otrzymywane z krwi lub jej składników, stosowane w terapiach zastępczych, gdy organizm pacjenta nie wytwarza samodzielnie określonych komponentów krwi lub wykazuje ich niedobory. Ich działanie opiera się na uzupełnianiu brakujących elementów krwi, wspomaganiu procesów krzepnięcia, leczeniu zaburzeń odporności lub korygowaniu niedokrwistości.

Do głównych kategorii produktów krwiopochodnych należą: koncentraty krwinek czerwonych (KKCz), osocze świeżo mrożone (FFP), koncentraty krwinek płytkowych (KKP), krioprecypitat oraz koncentraty czynników krzepnięcia. Ponadto stosuje się preparaty immunoglobulin, albuminy oraz kompleksy protrombiny.

Najczęściej stosowane produkty krwiopochodne to: preparaty krwinek czerwonych (np. koncentrat erytrocytów, krew pełna), preparaty osocza (np. Octaplas, FFP), koncentraty czynników krzepnięcia (np. NovoSeven z czynnikiem VII, Benefix z czynnikiem IX, Advate z czynnikiem VIII), immunoglobuliny (np. Kiovig, Gammagard, Pentaglobin) oraz albuminy (np. Albumina ludzka, Alburex).

Główną zaletą stosowania produktów krwiopochodnych jest możliwość natychmiastowego uzupełnienia niedoborów komórkowych lub białkowych elementów krwi, co może mieć działanie ratujące życie w przypadkach masywnych krwotoków, ciężkich zaburzeń krzepnięcia, wstrząsów czy podczas skomplikowanych zabiegów operacyjnych. Preparaty te pozwalają także na skuteczne leczenie chorób związanych z niedoborami czynników krzepnięcia (np. hemofilia) czy niedoborami odporności.

Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem produktów krwiopochodnych obejmują ryzyko reakcji poprzetoczeniowych (w tym hemolizy, reakcji alergicznych, gorączki), możliwość przeniesienia chorób zakaźnych (pomimo rygorystycznych badań dawców i preparatów), wystąpienie poprzetoczeniowego uszkodzenia płuc (TRALI), przeciążenia krążenia (TACO) czy immunizacji. W przypadku koncentratów czynników krzepnięcia istnieje ryzyko wytworzenia przeciwciał neutralizujących, co znacząco utrudnia dalsze leczenie.

Produkty krwiopochodne można podzielić na kilka głównych podgrup: preparaty komórkowe (KKCz, KKP), preparaty osoczowe (FFP, krioprecypitat), koncentraty czynników krzepnięcia (czynniki VIII, IX, zespoły protrombiny), preparaty immunoglobulin (Ig dożylne, podskórne, specyficzne) oraz preparaty albumin. Każda z tych grup ma specyficzne wskazania, różne sposoby otrzymywania i przechowywania oraz odrębne zasady stosowania klinicznego.