Leki w grupie
„leki obniżające stężenie parathormonu”

Leki obniżające stężenie parathormonu (PTH) to grupa preparatów stosowanych głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc, która często towarzyszy przewlekłej chorobie nerek. Ich działanie polega na zmniejszaniu sekrecji PTH poprzez różne mechanizmy, co pomaga w kontroli zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Główne grupy leków obniżających stężenie parathormonu to kalcymimetyki, aktywne metabolity witaminy D oraz preparaty wapnia. Kalcymimetyki działają poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych w przytarczycach, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania PTH. Aktywne metabolity witaminy D hamują wydzielanie PTH bezpośrednio oraz zwiększają wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym. Preparaty wapnia obniżają PTH poprzez zwiększenie stężenia wapnia w surowicy.

Najważniejsze leki z grupy kalcymimetyków to cynakalcet (Mimpara, Cinacalcet Accord, Cinacalcet Mylan) oraz etelkalcetyd (Parsabiv). Spośród aktywnych metabolitów witaminy D stosuje się kalcytriol (Rocaltrol), alfakalcydol (Alfadiol) oraz parykalcytol (Zemplar). Preparaty wapnia obejmują węglan wapnia (Calperos, Calcium Carbonicum, Oticaps) oraz octan wapnia (Phos-Ex, Calcium Acetate).

Największą zaletą stosowania leków obniżających stężenie PTH jest skuteczna kontrola wtórnej nadczynności przytarczyc, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka powikłań kostnych, sercowo-naczyniowych oraz zwapnień pozakostnych u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Ponadto terapia ta pomaga w utrzymaniu prawidłowej homeostazy wapniowo-fosforanowej.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tej grupy leków obejmują przede wszystkim ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do objawów tężyczki, zaburzeń rytmu serca, a w skrajnych przypadkach do drgawek. W przypadku kalcymimetyków obserwuje się też działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty). Aktywne metabolity witaminy D mogą z kolei powodować hiperkalcemię i hiperfosfatemię, zwiększając ryzyko zwapnień naczyniowych. Preparaty wapnia w długotrwałym stosowaniu mogą prowadzić do zwapnień pozakostnych.

W zależności od mechanizmu działania, leki obniżające stężenie PTH można podzielić na trzy główne podgrupy: kalcymimetyki (działające bezpośrednio na receptor wapniowy w przytarczycach), aktywatory receptora witaminy D (wpływające na ekspresję genu PTH) oraz preparaty wapnia i sole magnezu (działające pośrednio poprzez zwiększanie stężenia wapnia w surowicy i hamowanie wydzielania PTH).