toksyczna rozpływna martwica naskórka
Toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN – Toxic Epidermal Necrolysis) to rzadkie, zagrażające życiu schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się masywnym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych. Stanowi najcięższą postać reakcji polekowej, gdzie dochodzi do martwicy i oddzielania się naskórka na ponad 30% powierzchni ciała.
Choroba najczęściej jest wywołana przez leki, szczególnie przeciwdrgawkowe (karbamazepina, lamotrygina), antybiotyki (sulfonamidy), niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz allopurynol. Rzadziej przyczyną mogą być infekcje, szczepienia lub choroby autoimmunologiczne. Mechanizm patogenetyczny polega na aktywacji cytotoksycznych limfocytów T i uwalnianiu mediatorów zapalnych, prowadzących do apoptozy keratynocytów.
Klinicznie TEN rozpoczyna się od objawów prodromalnych przypominających grypę (gorączka, złe samopoczucie), po których pojawia się bolesna wysypka plamisto-grudkowa, szybko ewoluująca do pęcherzy i masywnego złuszczania naskórka. Charakterystyczny jest objaw Nikolsky’ego – oddzielanie się naskórka pod wpływem delikatnego nacisku. Zmiany często obejmują błony śluzowe jamy ustnej, spojówek, narządów płciowych i układu oddechowego.
Leczenie wymaga natychmiastowej hospitalizacji, najlepiej w ośrodku oparzeń lub intensywnej terapii. Podstawą terapii jest wycofanie leku wywołującego, intensywna opieka wspomagająca podobna do leczenia ciężkich oparzeń (wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, profilaktyka zakażeń, leczenie bólu), a także stosowanie odpowiednich opatrunków. W wybranych przypadkach stosuje się leczenie immunosupresyjne, w tym immunoglobuliny dożylne, cyklosporynę lub kortykosteroidy.
Śmiertelność w TEN jest wysoka i wynosi 25-35%, głównie z powodu powikłań septycznych, niewydolności wielonarządowej i zaburzeń hemodynamicznych. Czynnikami złego rokowania są: zaawansowany wiek, rozległość zmian, podwyższone parametry nerkowe oraz współistniejące choroby. U pacjentów, którzy przeżyli, mogą wystąpić długotrwałe powikłania, takie jak zaburzenia pigmentacji skóry, dystrofia paznokci, zmiany oczne prowadzące do ślepoty oraz zwężenie przełyku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 160 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods, dostępny w dawkach od 5 mg amlodypiny, 160-320 mg walsartanu oraz 12,5-25 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w 8-tygodniowym badaniu klinicznym na 2271 pacjentach, w tym 582 leczonych maksymalną dawką 10 mg/320 mg/25 mg. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i niedociśnienie tętnicze (0,7% przypadków), zwykle łagodne i przemijające. Obserwowane zmiany w parametrach laboratoryjnych były zgodne z mechanizmem działania poszczególnych składników, a walsartan łagodził hipokaliemiczne działanie hydrochlorotiazydu. Działania niepożądane klasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując szeroki zakres układów i narządów, w tym hematologiczne, metaboliczne, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, wątrobowe, skórne, mięśniowo-szkieletowe, nerkowe oraz ogólne.
agranulocytoza, amlodypina, bradykardia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, częstoskurcz komorowy, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra ostra zamykającego się kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń krwionośnych, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, walsartan, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sagalix 40 mg
Preparat Sagalix zawiera omeprazol w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg i może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, niezależnie od dawki. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza i pancytopenia, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, są rzadkie, ale stanowią zagrożenie życia. Omeprazol może także powodować zaburzenia elektrolitowe, w tym hiponatremię (rzadko) oraz hipomagnezemię z możliwą hipokalcemią i hipokaliemią (częstość nieustalona). W zakresie układu nerwowego i psychicznego obserwuje się bóle głowy (często), bezsenność (niezbyt często), a także rzadkie przypadki pobudzenia, dezorientacji, depresji, agresji i omamów.
agranulocytoza, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej