mleczan
Mleczan to sól lub ester kwasu mlekowego, powstający w organizmie jako produkt pośredni w procesie metabolizmu glukozy, szczególnie w warunkach beztlenowych. W medycynie termin ten najczęściej odnosi się do mleczanu sodu (laktatu), który jest istotnym markerem diagnostycznym wykorzystywanym do oceny perfuzji tkankowej i metabolizmu komórkowego.
Podwyższone stężenie mleczanu we krwi (hiperlaktatemia) może wskazywać na niedotlenienie tkanek, wstrząs, niewydolność narządową lub zaburzenia metaboliczne. Monitorowanie poziomu mleczanu jest kluczowe w intensywnej terapii, medycynie ratunkowej oraz opiece nad pacjentami we wstrząsie septycznym. Norma stężenia mleczanu w surowicy krwi wynosi 0,5-2,2 mmol/l, a wartości powyżej 4 mmol/l są związane z gorszym rokowaniem.
Mleczan jest również stosowany w płynoterapii jako płyn Ringera z mleczanem (roztwór Hartmanna), który stanowi zbuforowany roztwór elektrolitowy używany do uzupełniania płynów i elektrolitów. W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie stężenia mleczanu pomaga w różnicowaniu przyczyn kwasicy metabolicznej oraz ocenie efektywności terapii u pacjentów krytycznie chorych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Przedawkowanie metforminy, szczególnie w dawkach sięgających do 85 g chlorowodorku metforminy, prowadzi przede wszystkim do rozwoju kwasicy mleczanowej, która stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej hospitalizacji oraz intensywnego leczenia. W odróżnieniu od innych leków przeciwcukrzycowych, przedawkowanie metforminy nie wywołuje typowo hipoglikemii. Kwasica mleczanowa powstaje na skutek kumulacji leku i zaburzenia metabolizmu kwasu mlekowego, co może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, neurologicznych i narządowych, w tym niewydolności nerek i wątroby. Objawy kliniczne obejmują tachykardię, hiperwentylację oraz zaburzenia świadomości, a w terapii kluczowa jest hemodializa, która skutecznie usuwa zarówno metforminę, jak i mleczany z organizmu.
dawka terapeutyczna, dializoterapia, funkcja wątroby, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipoksja tkanek, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm kwasu mlekowego, metformina hydrochlorek, mleczan, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, odwodnienie, przedawkowanie metforminy, tachykardia, uszkodzenie funkcji nerek, wstrząs, zaburzenie krążeniowo-oddechowe, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie świadomości -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Prismasol 4 mmol/l potasu jest roztworem elektrolitowym przeznaczonym do stosowania w terapii pacjentów z niewydolnością nerek, w procedurach hemofiltracji, hemodiafiltracji oraz ciągłej hemodializy. Roztwór zawiera potas w stężeniu 4 mmol/l, co wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy, aby zapobiec hiperkaliemii. W przypadku jej wystąpienia konieczne jest zmniejszenie szybkości infuzji lub przerwanie podawania, a w terapii dializacyjnej rozważenie zastosowania dializatu bez potasu. Produkt zawiera również glukozę (6,1 mmol/l) pochodzącą z hydrolizowanej skrobi kukurydzianej, co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na kukurydzę oraz u osób z cukrzycą ze względu na ryzyko hiperglikemii. W składzie znajdują się także wodorowęglan (32 mmol/l) i mleczan (3 mmol/l), które mogą wpływać na równowagę kwasowo-zasadową, dlatego w przypadku alkalozy metabolicznej może być konieczne zmniejszenie lub przerwanie podawania produktu.
alkaloza metaboliczna, ciągła hemodializa, fosforany nieorganiczne, gospodarka elektrolitowa, hemodiafiltracja, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, mleczan, niewydolność nerek, potas w surowicy, pozaustrojowa wymiana nerkowa, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynów, sepsa, stan hemodynamiczny, wodorowęglan, wstrząs, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zanieczyszczenie mikrobiologiczne -
Leksykon substancji czynnych
Mleczan (laktynian) stosowany jako bufor w roztworach do dializy otrzewnowej, takich jak Balance (35 mmol/l mleczanu) oraz Prismasol (3 mmol/l mleczanu i 32 mmol/l wodorowęglanów), może prowadzić do poważnych zaburzeń homeostazy przy przedawkowaniu. Przedawkowanie może wynikać z nadmiernej objętości roztworu, zbyt częstych wymian dializatu lub nieprawidłowego stężenia mleczanu. Skutki kliniczne obejmują odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipofosfatemia), alkalozę metaboliczną (szczególnie przy wysokich dawkach mleczanu i obecności wodorowęglanów w Prismasolu), a także niewydolność krążenia i hiperwolemię. W przypadku niewydolności wątroby może dojść do kumulacji mleczanu i rozwoju kwasicy mleczanowej. Objawy przedawkowania są zróżnicowane i obejmują m.in. tachykardię, spadek ciśnienia tętniczego, drgawki, parestezje, obrzęki obwodowe oraz duszność.
alkaloza metaboliczna, arytmia, ciśnienie tętnicze, dekompensacja krążenia, dializa otrzewnowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, homeostaza, intensywna opieka, kwasica mleczanowa, medycyna ratunkowa, mleczan, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, preparat balance, Prismasol, rabdomioliza, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór dializacyjny, tachykardia, zaburzenia elektrolitowe -
Leksykon leków
Prismasol 4 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy i hemofiltracji, którego składniki odpowiadają naturalnym komponentom osocza ludzkiego, co zapewnia jego wysokie bezpieczeństwo kliniczne. Po odtworzeniu roztwór zawiera jony wapnia (1,75 mmol/l), magnezu (0,5 mmol/l), sodu (140 mmol/l), potasu (4 mmol/l), chlorków (113,5 mmol/l), mleczanu (3 mmol/l), wodorowęglanów (32 mmol/l) oraz glukozę (6,1 mmol/l). Stężenia te są zbliżone do wartości fizjologicznych, a osmolarność roztworu wynosi 301 mOsm/l przy pH 7,0–8,5, co minimalizuje ryzyko efektów toksycznych podczas stosowania terapeutycznego.
badania przedkliniczne, chlorki, elektrolity fizjologiczne, genotoksyczność, glukoza, hemodializa, magnez, mleczan, osmolarność, potas, potencjał rakotwórczy, sód, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wapń, wodorowęglan -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Balance jest wskazany do stosowania u pacjentów ze schyłkową, niewyrównaną przewlekłą niewydolnością nerek, kwalifikowanych do dializy otrzewnowej. Preparat dostępny jest w sześciu wariantach różniących się stężeniem glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l), co umożliwia indywidualizację terapii. Roztwory dostarczane są w dwukomorowych workach, gdzie po zmieszaniu powstaje roztwór o fizjologicznym pH około 7,0. Osmolarność poszczególnych wariantów wynosi od 356 do 511 mOsm/l, co jest istotne przy doborze odpowiedniego preparatu w zależności od potrzeb ultrafiltracyjnych pacjenta oraz jego gospodarki wapniowo-fosforanowej.
ADO, CADO, cewnik otrzewnowy, dializa otrzewnowa, elektrolity, gospodarka wapniowo-fosforanowa, leki wiążące fosforany, metabolizm wapniowo-fosforanowy, mleczan, nefrolog, osmolarność, pH fizjologiczne, przewodnienie, schyłkowa przewlekła niewydolność nerek, suplementacja witaminy D, terapia nerkozastępcza, terminalna niewydolność nerek, ultrafiltracja, worek dwukomorowy, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej
