irynotekan
Irynotekan to cytostatyk z grupy inhibitorów topoizomerazy I, stosowany głównie w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Działa poprzez hamowanie enzymu topoizomerazy I, co prowadzi do uszkodzenia DNA i śmierci komórek nowotworowych.
Lek jest często stosowany w schematach chemioterapii, takich jak FOLFIRI (z 5-fluorouracylem i leukoworyną) lub FOLFIRINOX (z oksaliplatyną, 5-fluorouracylem i leukoworyną). Oprócz raka jelita grubego, irynotekan znajduje zastosowanie w leczeniu raka trzustki, żołądka oraz drobnokomórkowego raka płuca.
Do najczęstszych działań niepożądanych irynotekanu należą: biegunka (w tym ostra i opóźniona), neutropenia, nudności, wymioty oraz zespół cholinergiczny. Szczególnie niebezpieczna jest biegunka opóźniona, która może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. W leczeniu tego powikłania stosuje się loperamid.
Metabolizm irynotekanu zachodzi głównie w wątrobie przy udziale enzymów UGT1A1. Pacjenci z polimorfizmem tego enzymu (np. zespół Gilberta) mogą wymagać modyfikacji dawki ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie badań oceniających czynność wątroby oraz określenie statusu UGT1A1.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele dziurawca – Interakcje
Wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.) wykazuje silną indukcję enzymów wątrobowych z rodziny cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19, CYP2B6, CYP1A2) oraz transportera P-glikoproteiny, co prowadzi do obniżenia stężenia w osoczu wielu leków i osłabienia ich działania terapeutycznego. Główne aktywne składniki odpowiedzialne za ten efekt to hiperycyna i hiperforyna. Interakcje te mają szczególne znaczenie kliniczne przy stosowaniu leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus), przeciwwirusowych (inhibitory proteazy HIV, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy), przeciwnowotworowych (irinotekan, imatynib), przeciwzakrzepowych (warfaryna, pochodne kumaryny) oraz doustnych środków antykoncepcyjnych, gdzie indukcja CYP3A4 może prowadzić do zmniejszenia skuteczności i ryzyka powikłań (np. krwawienia międzymiesiączkowe). Stosowanie preparatów z dziurawca zawierających mniej niż 1 mg hiperforyny dziennie i krócej niż 2 tygodnie wiąże się z mniejszym ryzykiem istotnych interakcji. Należy również zwrócić uwagę na ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, tryptany, buspiron).
benzodiazepina, biodostępność, choroba wątroby, cyklosporyna, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hiperforyna, hiperycyna, Hypericum perforatum, imatynib, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja lekowa, irynotekan, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, P-glikoproteina, padaczka, pochodna kumaryny, statyna, takrolimus, warfaryna, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Irinotecan Eugia 20 mg/ml
Irinotecan Eugia to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający irynotekanu chlorowodorek trójwodny w stężeniu 20 mg/ml (co odpowiada 17,33 mg irynotekanu na ml). Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 2 ml (40 mg), 5 ml (100 mg), 15 ml (300 mg) oraz 25 ml (500 mg). Substancją pomocniczą o istotnym znaczeniu jest sorbitol (E 420), którego zawartość wynosi 45 mg/ml, co przekłada się na 90 mg w fiolce 2 ml do 1125 mg w fiolce 25 ml. Roztwór charakteryzuje się pH 3,0-4,0 oraz osmolalnością 280-320 mOsm/kg, jest bezbarwny do lekko żółtego i przechowywany w fiolkach ze szkła oranżowego typu I. Preparat wymaga aseptycznych warunków przygotowania, najlepiej w komorze laminarnej, z użyciem środków ochrony osobistej, a rozcieńczenie należy wykonać w 0,9% roztworze chlorku sodu lub 5% roztworze glukozy w objętości 250 ml.
fiolka ze szkła oranżowego, infuzja dożylna, irynotekan, komora laminarna, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas mlekowy, kwas solny, lek przeciwnowotworowy, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność, pH, produkt cytotoksyczny, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, sorbitol, środki ochrony osobistej, stabilność fizykochemiczna, warunki aseptyczne, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu