Leksykon wskazań
na literę „S”

Wskazania na „S”, strona 11 z 11

• stan zapalny ucha po zabiegu operacyjnym

  Stan zapalny ucha po zabiegu operacyjnym to powikłanie, które może wystąpić u pacjentów po różnego rodzaju operacjach otologicznych, takich jak tympanoplastyka, mastoidektomia czy stapedotomia. Manifestuje się bólem, wyciekiem z ucha, zaczerwienieniem, obrzękiem oraz niekiedy gorączką i zaburzeniami słuchu. Infekcje pooperacyjne mogą być spowodowane przez bakterie, które dostały się do rany podczas lub po zabiegu, a ryzyko ich wystąpienia zwiększa się u pacjentów z obniżoną odpornością, cukrzycą lub przewlekłymi chorobami ucha.

• stan zapalny brzegu powieki

  Stan zapalny brzegu powieki, znany również jako blepharitis, to częste schorzenie okulistyczne charakteryzujące się zapaleniem, zaczerwienieniem i podrażnieniem brzegów powiek. Może występować w formie przedniej (dotyczącej skóry i mieszków rzęsowych) lub tylnej (obejmującej gruczoły Meiboma). Najczęściej jest spowodowany przez bakterie (najczęściej Staphylococcus), zaburzenia czynności gruczołów łojowych, nużycę (roztocza Demodex) lub reakcje alergiczne.

• stan zapalny spojówek

  Stan zapalny spojówek (conjunctivitis) to jedna z najczęstszych chorób oczu, charakteryzująca się zaczerwienieniem, podrażnieniem, łzawieniem i uczuciem piasku pod powiekami. Może być spowodowany przez czynniki infekcyjne (wirusowe, bakteryjne, chlamydiowe), alergiczne, toksyczne lub mechaniczne. Ostre zapalenie spojówek najczęściej ma etiologię wirusową, szczególnie adenowirusową, i cechuje się wysoką zakaźnością.

• stan zapalny błony naczyniowej

  Stan zapalny błony naczyniowej (zapalenie błony naczyniowej oka, łac. uveitis) to grupa chorób charakteryzujących się zapaleniem naczyniówki – środkowej warstwy oka, składającej się z tęczówki, ciała rzęskowego i naczyniówki właściwej. Schorzenie to może dotyczyć jednego lub obu oczu i wystąpić nagle lub rozwijać się stopniowo. W zależności od lokalizacji wyróżnia się zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej (tęczówki), zapalenie pośredniego odcinka oraz zapalenie tylnego odcinka (naczyniówki właściwej).

• stan zapalny gałki ocznej

  Stan zapalny gałki ocznej (zapalenie błony naczyniowej, łac. uveitis) to zespół chorób charakteryzujący się stanem zapalnym struktur naczyniowych oka, obejmujących tęczówkę, ciało rzęskowe i naczyniówkę. Może występować jako zapalenie przednie (zapalenie tęczówki), pośrednie (zapalenie ciała szklistego), tylne (zapalenie naczyniówki) lub jako panuveitis, obejmujący wszystkie warstwy błony naczyniowej.

• skórne zakażenie wywołane przez bakterie wrażliwe na neomycynę

  Skórne zakażenia wywołane przez bakterie wrażliwe na neomycynę to schorzenia skóry spowodowane obecnością patogenów bakteryjnych, które wykazują podatność na działanie tego aminoglikozydowego antybiotyku. Neomycyna działa głównie na bakterie Gram-ujemne, takie jak Escherichia coli, Klebsiella, Proteus, ale także na niektóre szczepy Gram-dodatnie, w tym Staphylococcus aureus. Zakażenia te mogą objawiać się zaczerwienieniem, obrzękiem, bolesnością, wysiękiem ropnym, a niekiedy także pęcherzami lub nadżerkami skóry.

• stan zapalny spojówki

  Stan zapalny spojówki, określany medycznie jako zapalenie spojówek (conjunctivitis), to częste schorzenie okulistyczne charakteryzujące się zaczerwienieniem, obrzękiem i podrażnieniem spojówki – błony śluzowej pokrywającej wewnętrzną powierzchnię powiek oraz przednią część gałki ocznej. Zapalenie może mieć podłoże infekcyjne (wirusowe, bakteryjne), alergiczne lub związane z czynnikami drażniącymi.

• suchość skóry

  Suchość skóry (xerosis cutis) to stan, w którym skóra staje się szorstka, łuszcząca się i pozbawiona odpowiedniego nawilżenia. Występuje, gdy warstwa lipidowa naskórka jest uszkodzona, co prowadzi do zwiększonej utraty wody przez skórę. Główne przyczyny suchości skóry obejmują: czynniki środowiskowe (niska wilgotność powietrza, ekspozycja na wiatr i zimno), częste mycie skóry detergentami, starzenie się, choroby (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, niedoczynność tarczycy) oraz niektóre leki (retinoidy, diuretyki).

• skaza wysiękowa

  Skaza wysiękowa (naczynioruchowa, plamica wysiękowa, plamica alergiczna, choroba Schönleina-Henocha) to schorzenie objawiające się zmianami skórnymi w postaci wybroczyn, wylewów krwawych i obrzęków tkanek miękkich, będące wynikiem zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych i skłonności do krwawień. Występuje głównie u dzieci w wieku 3-10 lat, częściej u chłopców, zwykle po przebytym zakażeniu górnych dróg oddechowych.

• stan wysiękowy skóry

  Stan wysiękowy skóry to objaw charakteryzujący się wydostawaniem się płynu surowiczego na powierzchnię skóry w wyniku zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych. Występuje najczęściej w przebiegu ostrych stanów zapalnych skóry, takich jak wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry w fazie ostrej, alergiczne zapalenie skóry czy ostre infekcje skórne. Stan wysiękowy objawia się obecnością surowiczego płynu, tworzeniem się strupów, zaczerwienieniem, obrzękiem i silnym świądem.

• skłonność do krwawienia z dziąseł

  Skłonność do krwawienia z dziąseł to objaw, który może wskazywać na różne schorzenia, najczęściej zapalenie dziąseł (gingivitis) lub zaawansowaną chorobę przyzębia (periodontitis). Występuje, gdy dziąsła stają się nadmiernie wrażliwe i krwawią podczas szczotkowania, nitkowania lub nawet spontanicznie. Główną przyczyną jest nagromadzenie płytki nazębnej, która prowadzi do stanu zapalnego.

• stan chorobowy charakteryzujący się ujemnym bilansem azotowym

  Stan chorobowy charakteryzujący się ujemnym bilansem azotowym oznacza sytuację, w której organizm traci więcej azotu, niż go przyswaja. Azot jest kluczowym składnikiem białek, a jego utrata wiąże się z katabolizmem tkanek, głównie mięśniowych. Taki stan może wystąpić w przebiegu wielu chorób, takich jak przewlekłe infekcje, rozległe oparzenia, urazy wielonarządowe, nowotwory złośliwe, niewydolność nerek czy wątroby.

• stan po obustronnym usunięciu nadnerczy

  Stan po obustronnym usunięciu nadnerczy (adrenalektomii) to sytuacja kliniczna, w której pacjent ma chirurgicznie usunięte oba nadnercza. Adrenalektomia obustronna może być wykonywana w przypadku obustronnych guzów nadnerczy, chorób autoimmunologicznych lub jako element leczenia w niektórych nowotworach hormonalnie czynnych. Zabieg ten prowadzi do pierwotnej niedoczynności nadnerczy (choroby Addisona), gdyż organizm traci zdolność produkcji hormonów kory nadnerczy – glikokortykosteroidów (głównie kortyzolu) oraz mineralokortykosteroidów (głównie aldosteronu).

• szumy uszne

  Szumy uszne (tinnitus) to subiektywne odczuwanie dźwięków w uszach lub głowie przy braku zewnętrznego źródła dźwięku. Pacjenci najczęściej opisują je jako dzwonienie, świsty, szumy, brzęczenie, pulsowanie lub syk. Szumy uszne mogą być jednostronne lub obustronne, stałe lub okresowe. Dotykają około 10-15% populacji, przy czym u 1-2% osób mają charakter uciążliwy, wpływający znacząco na jakość życia.

• starcze przytępienie słuchu w wyniku działania hałasu

  Starcze przytępienie słuchu w wyniku działania hałasu (presbyacusis) to postępujący, obustronny ubytek słuchu związany z wiekiem, który może być nasilony przez długotrwałą ekspozycję na hałas. Proces ten charakteryzuje się stopniowym pogorszeniem zdolności słyszenia, szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości, co utrudnia rozumienie mowy, zwłaszcza w hałaśliwym otoczeniu.

• starcze przytępienie słuchu samoistne

  Starcze przytępienie słuchu samoistne, znane również jako presbyacusis, to postępujące, obustronne pogorszenie słuchu związane z procesem starzenia się organizmu. Schorzenie to dotyka około 30-40% osób powyżej 65. roku życia, a po 75. roku życia odsetek ten wzrasta nawet do 80%. Główną przyczyną jest degeneracja komórek słuchowych w ślimaku, włókien nerwu słuchowego oraz jąder słuchowych w pniu mózgu.

• starcze przytępienie słuchu spowodowane toksycznym wpływem leków

  Starcze przytępienie słuchu spowodowane toksycznym wpływem leków to zaburzenie słuchu, które występuje u osób starszych w wyniku działania ototoksycznego niektórych substancji leczniczych. To zjawisko często nakłada się na fizjologiczny proces presbyacusis (starczego niedosłuchu), potęgując problemy ze słuchem. Uszkodzenie to najczęściej dotyczy komórek słuchowych ucha wewnętrznego i może mieć charakter nieodwracalny.

• starcze przytępienie słuchu pochodzenia naczyniowego

  Starcze przytępienie słuchu pochodzenia naczyniowego to postępujące upośledzenie słuchu występujące u osób starszych, spowodowane zaburzeniami krążenia w naczyniach zaopatrujących narząd słuchu. Proces ten związany jest z pogorszeniem ukrwienia ucha wewnętrznego, co prowadzi do niedotlenienia i degeneracji komórek słuchowych. Schorzenie to stanowi część szerszego problemu prezbioakuzji (starczego niedosłuchu), ale wyróżnia się specyficznym mechanizmem naczyniowym.

• stan po udarze

  Stan po udarze oznacza okres, w którym pacjent znajduje się po przebytym incydencie naczyniowym mózgu. Udar mózgu może być niedokrwienny (spowodowany zatorem lub zakrzepem) lub krwotoczny (wynikający z pęknięcia naczynia krwionośnego). W tym stanie pacjent wymaga kompleksowej opieki medycznej, rehabilitacji oraz profilaktyki wtórnej mającej na celu zapobieganie kolejnym incydentom naczyniowym.

• stan zapalny w ginekologii

  Stan zapalny w ginekologii odnosi się do szerokiego spektrum schorzeń zapalnych, które mogą dotyczyć różnych struktur układu rozrodczego kobiety, w tym sromu, pochwy, szyjki macicy, macicy, jajowodów oraz jajników. Stany zapalne mogą być wywołane przez czynniki infekcyjne (bakterie, wirusy, grzyby), alergiczne, autoimmunologiczne lub urazy.

• stan bólowy w ginekologii

  Stan bólowy w ginekologii obejmuje szeroki zakres dolegliwości związanych z narządami układu rozrodczego kobiety. Może dotyczyć bólu miednicy mniejszej, bólu menstruacyjnego (dysmenorrhea), bólu owulacyjnego, bólu związanego z endometriozą, adenomiozą, mięśniakami macicy, stanami zapalnymi czy nowotworami narządów płciowych. Charakterystyka bólu, jego lokalizacja, nasilenie, czynniki zaostrzające i łagodzące są kluczowe dla właściwej diagnozy.

• spadek odporności organizmu

  Spadek odporności organizmu to stan, w którym układ immunologiczny funkcjonuje poniżej optymalnego poziomu, co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje i choroby. Może występować zarówno jako przejściowy stan wywołany czynnikami takimi jak stres, przemęczenie czy niedobory pokarmowe, jak i jako przewlekłe zaburzenie wynikające z chorób podstawowych, leczenia immunosupresyjnego lub wieku.

• stan niedoboru wapnia w organizmie

  Stan niedoboru wapnia w organizmie, znany medycznie jako hipokalcemia, to zaburzenie elektrolitowe, w którym stężenie wapnia w surowicy krwi spada poniżej normy (zwykle poniżej 2,1 mmol/l lub 8,5 mg/dl). Hipokalcemia może wynikać z różnych przyczyn, w tym niedostatecznego spożycia wapnia, zaburzeń wchłaniania jelitowego, niedoboru witaminy D, nadmiernej utraty wapnia z moczem, niedoczynności przytarczyc czy osteoporozy.

• skurcz kanału porodowego

  Skurcz kanału porodowego, znany również jako dystocja czynnościowa, to zaburzenie fizjologicznego przebiegu porodu charakteryzujące się nieprawidłową czynnością skurczową mięśnia macicy. Może objawiać się przez nadmiernie silne, przedłużające się lub nieregularne skurcze, które utrudniają prawidłowe rozwieranie szyjki macicy i postęp porodu.

• skurcz odźwiernika

  Skurcz odźwiernika to zaburzenie czynnościowe polegające na nadmiernym, długotrwałym skurczu mięśnia odźwiernika, który łączy żołądek z dwunastnicą. Stan ten prowadzi do utrudnionego opróżniania żołądka i może występować jako samodzielna jednostka chorobowa lub jako objaw towarzyszący innym schorzeniom układu pokarmowego, takim jak choroba wrzodowa, zapalenie żołądka czy refluks żołądkowo-przełykowy.

• skurcz wpustu

  Skurcz wpustu (zwany również skurczem dolnego zwieracza przełyku) to nieprawidłowy, silny i długotrwały skurcz mięśni zwieracza przełyku, który utrudnia lub uniemożliwia prawidłowe przechodzenie pokarmu z przełyku do żołądka. Stan ten często towarzyszy chorobom takim jak achalazja czy choroba refluksowa przełyku (GERD), ale może występować również jako izolowane zaburzenie czynnościowe.

• skurcz przełyku

  Skurcz przełyku (dysfagia spastyczna) to zaburzenie motoryki przełyku charakteryzujące się nieprawidłowymi, nadmiernymi skurczami mięśni przełyku. Stan ten może powodować trudności w połykaniu (dysfagia), ból za mostkiem i uczucie zatrzymywania się pokarmu. Skurcz przełyku występuje najczęściej u osób w średnim i starszym wieku, a jego przyczyny mogą obejmować zaburzenia nerwowo-mięśniowe, chorobę refluksową przełyku (GERD) lub schorzenia psychosomatyczne.

• stan obniżonej odporności

  Stan obniżonej odporności, znany również jako immunosupresja, to stan, w którym zdolność organizmu do obrony przed patogenami i infekcjami jest znacząco zmniejszona. Może wynikać z wielu przyczyn, w tym chorób wrodzonych, nabytych (jak HIV/AIDS), stosowania leków immunosupresyjnych (np. po przeszczepach), chemioterapii, długotrwałego stresu, niedożywienia, czy zaawansowanego wieku.

• stan zapalny związany z podrażnieniem spojówki

  Stan zapalny związany z podrażnieniem spojówki, czyli zapalenie spojówek (conjunctivitis), to częsta dolegliwość okulistyczna charakteryzująca się zaczerwienieniem, obrzękiem, pieczeniem i łzawieniem oczu. Może być wywoływany przez czynniki infekcyjne (wirusy, bakterie), alergiczne, toksyczne lub mechaniczne. Zapalenie spojówek może występować jedno- lub obustronnie, często towarzyszy mu uczucie ciała obcego w oku oraz wydzielina śluzowa lub ropna.

• stan wymagający zmniejszenia wydzieliny oskrzelowej

  Stan wymagający zmniejszenia wydzieliny oskrzelowej często występuje w przebiegu różnych chorób układu oddechowego, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), mukowiscydoza, rozstrzenie oskrzeli czy ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli. Nadmierne wytwarzanie wydzieliny oskrzelowej prowadzi do kaszlu, duszności oraz zwiększonego ryzyka infekcji dróg oddechowych. Podstawą diagnostyki jest wywiad, badanie przedmiotowe oraz badania obrazowe klatki piersiowej.

• stan wymagający zmniejszenia wydzielania śliny

  Stan wymagający zmniejszenia wydzielania śliny, znany również jako ślinotok (hipersaliwacja), może występować jako objaw wielu schorzeń neurologicznych, takich jak choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne, porażenie mózgowe, czy jako efekt uboczny niektórych leków, szczególnie neuroleptyków. Może również towarzyszyć infekcjom jamy ustnej, urazom twarzy, refluksowi żołądkowo-przełykowemu, a także występować u osób z zaburzeniami połykania.

• stan skurczowy dróg moczowych

  Stan skurczowy dróg moczowych to nagłe i intensywne skurcze mięśni gładkich układu moczowego, najczęściej moczowodów, pęcherza moczowego lub cewki moczowej. Ten stan może wystąpić jako reakcja na przemieszczanie się kamienia nerkowego, infekcję układu moczowego, przerost gruczołu krokowego u mężczyzn, czy w przebiegu kolki nerkowej. Głównym objawem jest silny, ostry ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący do pachwin, któremu towarzyszą nudności, wymioty oraz trudności w oddawaniu moczu.

• stan niedoboru żelaza

  Stan niedoboru żelaza to zaburzenie, w którym organizm nie posiada wystarczającej ilości żelaza do prawidłowego funkcjonowania. Żelazo jest kluczowym pierwiastkiem niezbędnym do produkcji hemoglobiny, białka w czerwonych krwinkach odpowiedzialnego za transport tlenu. Niedobór żelaza może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza (anemii syderopenicznej), co objawia się zmęczeniem, osłabieniem, bladością skóry, zawrotami głowy, dusznością oraz obniżoną odpornością.

• sztuczna wentylacja płuc

  Sztuczna wentylacja płuc to procedura medyczna polegająca na mechanicznym wspomaganiu lub zastępowaniu naturalnego procesu oddychania pacjenta. Jest to wskazanie ratujące życie, stosowane w przypadkach niewydolności oddechowej, kiedy pacjent nie jest w stanie samodzielnie utrzymać prawidłowej wymiany gazowej. Najczęstsze sytuacje wymagające wdrożenia sztucznej wentylacji to: ostra niewydolność oddechowa, zatrzymanie krążenia, ciężka sepsa, urazy wielonarządowe, rozległe zabiegi operacyjne, zaostrzenia przewlekłych chorób płuc czy stany śpiączkowe.

• stan zapalny nosa

  Stan zapalny nosa (rhinitis) to schorzenie charakteryzujące się stanem zapalnym błony śluzowej nosa, prowadzącym do objawów takich jak niedrożność nosa, wyciek wydzieliny, kichanie oraz świąd. Może mieć podłoże alergiczne (alergiczny nieżyt nosa) lub niealergiczne, wywołane przez infekcje wirusowe, bakteryjne, czynniki drażniące lub zmiany hormonalne.

• stan przeziębieniowy

  Stan przeziębieniowy to zespół objawów wywoływanych najczęściej przez wirusy, głównie rhinowirusy, koronawirusy, adenowirusy oraz wirusy RSV. Charakteryzuje się występowaniem objawów takich jak katar, ból gardła, chrypka, kaszel, nieznacznie podwyższona temperatura ciała, ogólne osłabienie i bóle mięśniowe. Przeziębienie to najczęstsza choroba infekcyjna dotykająca osoby dorosłe średnio 2-4 razy w roku, a dzieci nawet 6-8 razy rocznie.

• skaleczenie skóry

  Skaleczenie skóry to częsty uraz powierzchniowy polegający na przerwaniu ciągłości naskórka i skóry właściwej. Skaleczenia mogą być spowodowane kontaktem z ostrymi przedmiotami, takimi jak noże, szkło, papier czy narzędzia. Choć zazwyczaj nie są głębokie, mogą powodować krwawienie, ból oraz stwarzać ryzyko infekcji.

• skurcz dodatkowy

  Skurcz dodatkowy, zwany również ekstrasystolią, to przedwczesne pobudzenie serca występujące poza jego prawidłowym rytmem. Może dotyczyć zarówno przedsionków (skurcze przedsionkowe), jak i komór (skurcze komorowe). Skurcze dodatkowe są jednym z najczęstszych zaburzeń rytmu serca, występującym zarówno u osób zdrowych, jak i u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

• stan zapalny tęczówki

  Stan zapalny tęczówki, znany również jako zapalenie tęczówki lub zapalenie błony naczyniowej przedniej oka (iritis), to schorzenie okulistyczne charakteryzujące się stanem zapalnym tęczówki – kolorowej części oka otaczającej źrenicę. Może występować jako choroba izolowana lub towarzyszyć innym schorzeniom układowym, takim jak choroby reumatyczne (np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), choroby autoimmunologiczne czy infekcje.

• stan zapalny twardówki

  Stan zapalny twardówki, czyli zapalenie twardówki (scleritis), jest poważnym schorzeniem okulistycznym, które dotyka zewnętrznej, białej warstwy gałki ocznej. Charakteryzuje się silnym bólem, zaczerwienieniem i obrzękiem tkanek. W przeciwieństwie do zapalenia nadtwardówki, które dotyczy powierzchownej warstwy, zapalenie twardówki sięga głębiej i może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie z utratą wzroku, jeśli nie jest odpowiednio leczone.