stan wymagający zmniejszenia wydzielania śliny
Wskazanie

Stan wymagający zmniejszenia wydzielania śliny, znany również jako ślinotok (hipersaliwacja), może występować jako objaw wielu schorzeń neurologicznych, takich jak choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne, porażenie mózgowe, czy jako efekt uboczny niektórych leków, szczególnie neuroleptyków. Może również towarzyszyć infekcjom jamy ustnej, urazom twarzy, refluksowi żołądkowo-przełykowemu, a także występować u osób z zaburzeniami połykania.

W leczeniu nadmiernego wydzielania śliny stosuje się leki antycholinergiczne, które blokują receptory muskarynowe, zmniejszając tym samym produkcję śliny. Wśród stosowanych w Polsce preparatów znajdują się: Scopolan (butylobromek skopolaminy), Atropinum Sulfuricum (siarczan atropiny), Pridinol (mesilat pridinolu) oraz Akineton (chlorowodorek biperyden). U pacjentów z chorobą Parkinsona można rozważyć zastosowanie Atroveran (bromek ipratropium) w postaci aerozolu do inhalacji, który stosowany miejscowo może zmniejszyć ślinotok.

W przypadkach opornych na farmakoterapię, można zastosować toksyna botulinowa (Botox, Dysport) wstrzykiwana do ślinianek, która skutecznie zmniejsza produkcję śliny na okres kilku miesięcy. W skrajnych przypadkach rozważa się również interwencje chirurgiczne, takie jak usunięcie gruczołów ślinowych czy podwiązanie przewodów wyprowadzających.

Największe trudności w leczeniu nadmiernego wydzielania śliny obejmują znalezienie równowagi między skutecznym zmniejszeniem produkcji śliny a uniknięciem efektu całkowitej suchości w jamie ustnej, co może prowadzić do problemów z zębami, trudności w mówieniu i połykaniu. Leki antycholinergiczne często powodują działania niepożądane, takie jak zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu czy pogorszenie funkcji poznawczych, szczególnie u osób starszych. Dodatkowo, u pacjentów z chorobami neurologicznymi, którzy stanowią znaczną część osób cierpiących na ślinotok, występuje zwiększone ryzyko aspiracji śliny do dróg oddechowych, co może prowadzić do zachłystowego zapalenia płuc.