leczenie odrzucenia przeszczepu
Wskazanie

Leczenie odrzucenia przeszczepu jest kluczowym elementem w opiece nad pacjentami po transplantacji narządów. Odrzucenie przeszczepu to proces, w którym układ immunologiczny biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go. Może wystąpić w różnych okresach po transplantacji i dzieli się na odrzucenie nadostre (w ciągu minut do godzin), ostre (dni do tygodni) i przewlekłe (miesiące do lat).

W profilaktyce odrzucenia przeszczepu stosuje się leki immunosupresyjne, które hamują układ odpornościowy. W Polsce najczęściej stosowane są: inhibitory kalcyneuryny (Prograf, Advagraf, Envarsus, Sandimmun Neoral), leki antyproliferacyjne (CellCept, Myfortic), inhibitory mTOR (Certican, Rapamune) oraz glikokortykosteroidy (Encorton, Metypred). W indukcji immunosupresji wykorzystuje się także przeciwciała monoklonalne i poliklonalne (Simulect, Thymoglobuline).

W przypadku rozpoznania ostrego odrzucenia przeszczepu, terapia pierwszego rzutu obejmuje zazwyczaj wysokie dawki glikokortykosteroidów (pulsy metyloprednizolonu). Przy oporności na steroidy stosuje się przeciwciała deplecyjne limfocytów T (ATG, Thymoglobuline) lub zwiększa się podstawową immunosupresję. W niektórych przypadkach stosuje się także plazmaferezy, immunoglobuliny dożylne (Kiovig, Privigen) lub rituximab (MabThera).

Największe trudności w leczeniu odrzucenia przeszczepu obejmują równoważenie skutecznej immunosupresji z ryzykiem poważnych infekcji i nowotworów. Pacjenci często doświadczają działań niepożądanych leków immunosupresyjnych, takich jak nefrotoksyczność, cukrzyca, nadciśnienie czy zaburzenia lipidowe. Szczególnie problematyczne jest leczenie przewlekłego odrzucenia przeszczepu, które często prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia narządu. Dodatkowo, przeciwciała specyficzne przeciwko dawcy (DSA) mogą powodować odrzucenie humoralne, trudne do leczenia standardowymi protokołami.

Indywidualizacja terapii immunosupresyjnej, monitorowanie stężenia leków we krwi oraz regularne kontrole funkcji przeszczepionego narządu są niezbędne dla długoterminowego powodzenia transplantacji. Nowe strategie terapeutyczne, w tym indukcja tolerancji immunologicznej, są przedmiotem intensywnych badań klinicznych mających na celu poprawę wyników leczenia odrzucenia przeszczepu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl