zapobieganie wystąpieniu ostrej i przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi
Wskazanie
Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD, ang. Graft versus Host Disease) to powikłanie występujące po przeszczepach komórek krwiotwórczych, gdzie przeszczepione komórki immunologiczne dawcy atakują tkanki biorcy. Może wystąpić w postaci ostrej (do 100 dni po przeszczepie) lub przewlekłej (powyżej 100 dni). Zapobieganie GvHD jest kluczowym elementem opieki nad pacjentami po przeszczepie szpiku.
W profilaktyce GvHD stosuje się kilka strategii farmakologicznych. Najczęściej używane leki to inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna A – Sandimmun, Equoral; takrolimus – Advagraf, Prograf), które często łączy się z metotreksatem (Methotrexat-Ebewe, Trexan) w pierwszych dniach po przeszczepie. Alternatywnie stosuje się mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic) lub inhibitory mTOR, np. sirolimus (Rapamune).
W przypadku przeszczepów od dawców niespokrewnionych lub częściowo niezgodnych stosuje się również globulinę antytymocytarną (Thymoglobuline, ATG-Fresenius) przed przeszczepem. Cyklofosfamid (Endoxan) podawany po przeszczepie jest coraz częściej wykorzystywany, szczególnie w protokołach przeszczepów haploidentycznych.
Największe trudności w zapobieganiu GvHD wiążą się z utrzymaniem równowagi między supresją układu immunologicznego (zapobiegającą GvHD) a zachowaniem odpowiedzi przeciwnowotworowej (efekt GvL – graft versus leukemia) oraz obrony przeciwinfekcyjnej. Zbyt intensywna profilaktyka zwiększa ryzyko nawrotu choroby podstawowej i infekcji oportunistycznych, natomiast zbyt słaba może prowadzić do rozwoju GvHD. Dodatkowym wyzwaniem jest toksyczność stosowanych leków immunosupresyjnych, które mogą powodować uszkodzenie nerek, zaburzenia metaboliczne i neurotoksyczność.
Indywidualizacja profilaktyki GvHD w zależności od rodzaju przeszczepu, stopnia zgodności HLA, wieku pacjenta i choroby podstawowej jest kluczowa dla optymalizacji wyników leczenia. Nowe strategie obejmują również stosowanie mezenchymalnych komórek macierzystych oraz selektywną deplecję limfocytów T, jednak te metody są nadal w fazie badań klinicznych.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Thymoglobuline 5 mg/ml – Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 5 mg/ml; 25 mg
Produkt leczniczy zawiera immunoglobulinę króliczą przeciw ludzkim tymocytom o stężeniu 25 mg w proszku do sporządzania roztworu do infuzji. Stosowany jest głównie w transplantologii jako środek immunosupresyjny, zapobiegający i leczący odrzucanie przeszczepu. Wskazany jest także w profilaktyce oraz leczeniu ostrej i przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi po transplantacji macierzystych komórek krwiotwórczych. Ponadto wykorzystuje się go w terapii ostrej, sterydoopornej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi oraz niedokrwistości aplastycznej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku