ciężka niewydolność serca
Wskazanie

Ciężka niewydolność serca to zaawansowane stadium choroby, w którym serce nie jest w stanie zapewnić wystarczającego przepływu krwi, aby zaspokoić metaboliczne potrzeby organizmu. Charakteryzuje się znacznym ograniczeniem wydolności fizycznej (klasa III-IV wg NYHA), nasilonymi objawami zastoju (duszność spoczynkowa, obrzęki obwodowe, zastój w krążeniu płucnym), niską frakcją wyrzutową lewej komory (najczęściej <35%) oraz częstymi zaostrzeniami wymagającymi hospitalizacji.

W farmakoterapii ciężkiej niewydolności serca stosuje się kilka grup leków o udowodnionej skuteczności. Podstawę leczenia stanowią inhibitory ACE (np. Prestarium, Tritace, Enarenal) lub antagoniści receptora angiotensynowego ARB (np. Valsacor, Cozaar), beta-blokery (np. Betaloc ZOK, Bisocard, Concor), antagoniści aldosteronu (np. Spironol, Eplerenon) oraz inhibitory SGLT2 (np. Forxiga, Jardiance). W zaawansowanych stadiach niewydolności stosuje się również diuretyki pętlowe (np. Furosemid, Trifas) oraz leki inotropowe dodatnie w terapii szpitalnej (np. Dobutamina, Levonor).

U pacjentów z niewydolnością serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową (HFrEF) istotnym uzupełnieniem terapii mogą być sakubitryl/walsartan (Entresto) oraz iwabradyna (Procoralan), które poprawiają rokowanie i zmniejszają częstość hospitalizacji. W przypadku zaburzeń rytmu serca stosuje się również odpowiednie leki antyarytmiczne oraz rozważa implantację urządzeń wspomagających pracę serca (ICD, CRT).

Największe trudności w leczeniu ciężkiej niewydolności serca obejmują oporność na konwencjonalną farmakoterapię, progresję choroby pomimo optymalnego leczenia, narastającą dysfunkcję nerek (zespół sercowo-nerkowy), kacheksję sercową oraz zaburzenia elektrolitowe. Szczególnym wyzwaniem jest również postępowanie w zaostrzeniach choroby, gdy konieczne staje się podawanie leków inotropowych, diuretyków w wysokich dawkach dożylnych oraz niekiedy mechaniczne wspomaganie krążenia. Istotnym problemem pozostaje także wysoka śmiertelność pomimo stosowania nowoczesnych metod leczenia oraz konieczność indywidualizacji terapii uwzględniającej choroby współistniejące.