Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z łuski ostropestu

Przeciwwskazania stosowania wyciągu z łuski ostropestu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Wyciąg z łuski ostropestu (Silybi mariani fructus extractum) jest substancją aktywną wykorzystywaną w preparatach hepatoprotekcyjnych. Jej zastosowanie podlega jednak określonym ograniczeniom, a w niektórych przypadkach klinicznych należy odradzić pacjentowi jej stosowanie. W preparacie Sylicynar występuje w stężeniu 28,6 mg w formie wyciągu suchego (DER 20-34:1, ekstrahent: metanol 90%), w połączeniu z 140 mg wyciągu suchego z ziela karczocha (Cynarae herbae extractum).¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Wyciąg z łuski ostropestu nie powinien być stosowany w następujących sytuacjach klinicznych:

• Nadwrażliwość na substancję czynną – pacjenci, u których występuje alergia lub nadwrażliwość na wyciąg z łuski ostropestu nie powinni stosować preparatów zawierających tę substancję
• Nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae (dawniej Compositae) – ze względu na możliwość występowania reakcji krzyżowych, przeciwwskazane jest stosowanie u osób uczulonych na rośliny z tej rodziny botanicznej
• Niedrożność dróg żółciowych – stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania wyciągu z łuski ostropestu ze względu na możliwość nasilenia objawów choroby

²

Nadwrażliwość na składniki pomocnicze

Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia nadwrażliwości na składniki pomocnicze zawarte w preparatach z wyciągiem z łuski ostropestu. W przypadku preparatu Sylicynar należy uwzględnić obecność takich substancji pomocniczych o znanym działaniu jak:

• Benzoesan sodu E211 – może wywoływać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów
• Czerń brylantowa E151 – barwnik, który może powodować reakcje alergiczne
• Czerwień koszenilowa E124 – barwnik azowy mogący wywoływać reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u osób z nietolerancją aspiryny

³

Choroby dróg żółciowych

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami przepływu żółci. Niedrożność dróg żółciowych stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania wyciągu z łuski ostropestu. W takich przypadkach substancja ta może nasilić zastój żółci i pogorszyć stan kliniczny pacjenta.⁴

Nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae

Osoby uczulone na rośliny należące do rodziny Asteraceae (dawniej Compositae) nie powinny stosować wyciągu z łuski ostropestu ze względu na potencjalne reakcje krzyżowe. Do rodziny tej należą między innymi takie rośliny jak:

• Rumianek
• Arnika
• Nagietek
• Mniszek lekarski
• Bylica

⁵

Pacjenci z historią reakcji alergicznych na wymienione powyżej rośliny mogą doświadczyć podobnych reakcji po zastosowaniu preparatów zawierających wyciąg z łuski ostropestu, dlatego należy odradzić im stosowanie tej substancji.⁶

Wrażliwość na komponenty preparatu

W preparatach zawierających wyciąg z łuski ostropestu, jak Sylicynar, występuje on w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, w tym przypadku z wyciągiem z ziela karczocha. U pacjentów z nadwrażliwością na karczoch również należy odradzić stosowanie tego typu preparatów złożonych.^{7 8}

Należy podkreślić, że postać farmaceutyczna preparatu (w tym przypadku tabletki powlekane) może również zawierać substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u wrażliwych pacjentów.⁹

Podsumowanie przeciwwskazań

Stosowanie wyciągu z łuski ostropestu jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach:

1. Stwierdzona nadwrażliwość na wyciąg z łuski ostropestu
2. Nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae (dawniej Compositae)
3. Niedrożność dróg żółciowych
4. Nadwrażliwość na którykolwiek składnik pomocniczy preparatu
5. W przypadku preparatów złożonych: nadwrażliwość na inne substancje czynne (np. wyciąg z ziela karczocha w przypadku Sylicynaru)

¹⁰

W każdym przypadku wystąpienia któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań należy odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających wyciąg z łuski ostropestu i rozważyć alternatywne metody leczenia dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.¹¹