Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tlenek azotu

Wpływ tlenku azotu na płodność, ciążę i laktację

Tlenek azotu (NO) stosowany jako gaz medyczny sprężony w produktach leczniczych Noxap, Tlenek azotu Messer oraz VasoKINOX wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz jego potencjalnego wpływu na płodność. Lekarz musi dysponować pełną wiedzą na temat bezpieczeństwa stosowania tej substancji w tych szczególnych sytuacjach klinicznych, aby móc odpowiednio poinformować pacjentkę o ryzyku i korzyściach terapii.^{1 2}

Stosowanie tlenku azotu u kobiet w ciąży

Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tlenku azotu u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Zarówno dla produktu Noxap, jak i Tlenek azotu Messer oraz VasoKINOX brak jest odpowiednich danych klinicznych dotyczących stosowania tlenku azotu u kobiet w okresie ciąży.^{3 4 5}

W przypadku produktu Noxap, badania przedkliniczne na zwierzętach nie dostarczyły wystarczających danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej. Istnieje jednak podejrzenie szkodliwego działania na płód ze względu na to, że methemoglobina jest uznawana za niebezpieczną dla płodu. Ponadto, dla tlenku azotu wykazano potencjał genotoksyczny, gdyż powoduje on zmiany strukturalne DNA. Należy jednak zaznaczyć, że możliwe ryzyko dla ludzi nie jest w pełni poznane.⁶

Również w przypadku produktu VasoKINOX badania na zwierzętach dotyczące toksycznego wpływu na rozrodczość zostały ocenione jako niewystarczające.⁷

W związku z powyższym, zalecenia dotyczące stosowania tlenku azotu w okresie ciąży są następujące:

• Produktu leczniczego Noxap nie należy stosować w trakcie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety wymaga leczenia z użyciem tego produktu⁸
• Produkt Tlenek azotu Messer nie powinien być stosowany w okresie ciąży⁹
• Produkt leczniczy VasoKINOX nie jest zalecany w okresie ciąży¹⁰

Stosowanie tlenku azotu podczas karmienia piersią

Brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania tlenku azotu lub jego metabolitów do mleka kobiecego. W przypadku wszystkich trzech produktów leczniczych zawierających tlenek azotu, nie przeprowadzono badań określających, czy substancja czynna lub jej metabolity są wydzielane do mleka kobiecego.^{11 12 13}

W związku z brakiem danych nie można wykluczyć ryzyka dla noworodków i niemowląt karmionych piersią. Zalecenia dotyczące stosowania tlenku azotu w okresie karmienia piersią są następujące:

• Podczas leczenia z użyciem produktu Noxap należy przerwać karmienie piersią¹⁴
• Produktu Tlenek azotu Messer nie należy stosować w okresie karmienia piersią¹⁵
• W przypadku produktu VasoKINOX należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub o przerwaniu leczenia tym produktem po rozważeniu korzyści płynących z karmienia piersią dla dziecka i korzyści leczenia produktem dla kobiety¹⁶

Wpływ tlenku azotu na płodność

W dokumentacji wszystkich trzech produktów leczniczych zawierających tlenek azotu jednoznacznie wskazano na brak badań dotyczących wpływu tej substancji na płodność.^{17 18 19}

Wobec braku danych klinicznych i przedklinicznych dotyczących wpływu tlenku azotu na płodność, lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku możliwości jednoznacznej oceny potencjalnego ryzyka w tym zakresie.

Zbiorcze informacje dla lekarza do przekazania pacjentce

Lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:

1. Dotyczące ciąży:
   • Istnieje ograniczona liczba danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tlenku azotu u kobiet w ciąży^{20 21}
   • Istnieją obawy dotyczące potencjalnej genotoksyczności tlenku azotu oraz możliwości szkodliwego wpływu na płód poprzez oddziaływanie na poziom methemoglobiny²²
   • Generalnie, tlenek azotu nie jest zalecany w okresie ciąży i powinien być stosowany tylko wtedy, gdy korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu^{23 24}
2. Dotyczące karmienia piersią:
   • Nie ma danych potwierdzających przenikanie tlenku azotu lub jego metabolitów do mleka kobiecego^{25 26}
   • Ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowląt, podczas stosowania tlenku azotu zaleca się przerwanie karmienia piersią lub odstawienie leku^{27 28}
3. Dotyczące płodności:
   • Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ tlenku azotu na płodność^{29 30 31}
   • Brak jest informacji na temat potencjalnego wpływu tlenku azotu na zdolności rozrodcze

Decyzja o zastosowaniu tlenku azotu u kobiet w ciąży czy karmiących piersią powinna być każdorazowo podejmowana indywidualnie, po wnikliwej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka. Należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia, które mają lepiej udokumentowany profil bezpieczeństwa w tych populacjach pacjentek.³²