Dawkowanie i sposób podawania
Tenofowir dizoproksyl

Dawkowanie i sposób podawania tenofowiru dizoproksyl

Tenofowir dizoproksyl, jako składnik złożonych preparatów przeciwretrowirusowych, jest substancją stosowaną w leczeniu zakażenia HIV. Prawidłowe dawkowanie tej substancji jest kluczowym elementem skutecznej terapii przeciwwirusowej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania tenofowiru dizoproksylu w preparatach złożonych oraz istotne zagadnienia, które należy wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego z pacjentem.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

Standardowa dawka tenofowiru dizoproksylu w preparatach złożonych wynosi 245 mg, co odpowiada 300,6 mg tenofowiru dizoproksylu w postaci bursztynianu lub fumaranu. Preparat podawany jest w formie tabletki powlekanej raz na dobę.^{3 4}

W przypadku preparatów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl w połączeniu z emtrycytabiną i efawirenzem, stosuje się następujące dawki:^{5 6}

• Efawirenz: 600 mg
• Emtrycytabina: 200 mg
• Tenofowir dizoproksyl: 245 mg

⁷

Dawkowanie w szczególnych przypadkach

Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na czynniki mogące wpływać na modyfikację dawkowania tenofowiru dizoproksylu:⁸

Przy jednoczesnym stosowaniu leków induktorów CYP450

W przypadku gdy pacjent o masie ciała 50 kg lub większej przyjmuje jednocześnie preparat zawierający tenofowir dizoproksyl z ryfampicyną, należy rozważyć podawanie dodatkowej dawki efawirenzu (składnika preparatu złożonego) wynoszącej 200 mg na dobę (dawka całkowita efawirenzu 800 mg).^{9 10}

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki preparatu zawierającego tenofowir dizoproksyl, należy zastosować następujące zasady:¹¹

• Jeśli od zwykłej pory przyjmowania dawki minęło mniej niż 12 godzin: pacjent powinien jak najszybciej przyjąć lek i powrócić do zwykłego schematu dawkowania.
• Jeśli minęło więcej niż 12 godzin i zbliża się czas przyjęcia następnej dawki: pacjent nie powinien przyjmować pominiętej dawki, tylko powrócić do zwykłego schematu dawkowania.

^{12 13}

Postępowanie w przypadku wymiotów

W sytuacji wystąpienia wymiotów po przyjęciu preparatu zawierającego tenofowir dizoproksyl, należy zastosować następujące zasady:¹⁴

• Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku: pacjent powinien przyjąć dodatkową tabletkę.
• Jeśli wymioty wystąpiły po upływie więcej niż 1 godziny od przyjęcia leku: nie jest konieczne przyjmowanie drugiej dawki.

^{15 16}

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Nie zaleca się stosowania produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl (takich jak Emtricitabine + Tenofovir disoproxil lub Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil) u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min).^{17 18}

Wynika to z faktu, że u tych pacjentów konieczna jest modyfikacja przerwy między podaniem dawki emtrycytabiny a podaniem dawki tenofowiru dizoproksylu, czego nie można osiągnąć stosując tabletkę złożoną. W takich przypadkach należy rozważyć stosowanie pojedynczych składników w odpowiednio dostosowanych dawkach.¹⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z lekkimi zaburzeniami czynności wątroby (grupa A w skali Childa-Pugha-Turcotte’a, CPT) mogą być leczeni zwykle zalecaną dawką produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl.^{20 21}

Pacjentów należy jednak uważnie obserwować ze względu na potencjalne działania niepożądane, szczególnie zależne od efawirenzu objawy dotyczące układu nerwowego. Nie badano farmakokinetyki produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.²²

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy zachować ostrożność, podając produkt leczniczy zawierający tenofowir dizoproksyl pacjentom w podeszłym wieku. Modyfikacja dawki nie jest jednak konieczna.^{23 24 25}

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl u dzieci w wieku poniżej 18 lat. W przypadku preparatów zawierających wyłącznie emtrycytabinę i tenofowir dizoproksyl, mogą one być stosowane u młodzieży w wieku od 12 lat i starszej, o masie ciała co najmniej 35 kg.^{26 27 28}

Sposób podawania

Tabletki zawierające tenofowir dizoproksyl należy połykać w całości, popijając wodą, raz na dobę.^{29 30 31}

Zalecenia dotyczące przyjmowania z posiłkiem

W przypadku produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl w połączeniu z efawirenzem, zaleca się ich przyjmowanie na czczo, ponieważ pokarm może zwiększać narażenie na efawirenz, co może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.^{32 33}

Warto jednak zauważyć, że narażenie na tenofowir (AUC) będzie o około 30% mniejsze po podaniu produktu zawierającego efawirenz, emtrycytabinę i tenofowir dizoproksyl na czczo w porównaniu z podaniem podczas posiłku samego tenofowiru dizoproksylu. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało jasno określone, ale u pacjentów ze zmniejszeniem wiremii oczekuje się, że jego wpływ będzie ograniczony.^{34 35}

Pora przyjmowania leku

W celu poprawy tolerancji efawirenzu (składnika preparatów złożonych z tenofowirem dizoproksylem), ze względu na działania niepożądane dotyczące układu nerwowego, zaleca się przyjmowanie leku przed snem.^{36 37 38}

Tabela dawkowania tenofowiru dizoproksylu w różnych grupach pacjentów

* W przypadku preparatów złożonych zawierających efawirenz, emtrycytabinę i tenofowir dizoproksyl, nie określono bezpieczeństwa i skuteczności u osób poniżej 18 lat.

Postępowanie w przypadku przerwania leczenia

Gdy wskazane jest przerwanie leczenia produktem zawierającym tenofowir dizoproksyl lub gdy konieczna jest modyfikacja dawki, należy wziąć pod uwagę:³⁹

• Długi okres półtrwania efawirenzu
• Długi wewnątrzkomórkowy okres półtrwania emtrycytabiny i tenofowiru

Ze względu na wymienione wyżej parametry oraz kwestie dotyczące rozwoju oporności, należy zapoznać się z wytycznymi leczenia HIV, biorąc pod uwagę również powód przerwania podawania leku.^{40 41}

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów zakażonych jednocześnie wirusem HIV i HBV. W przypadku przerwania stosowania produktu zawierającego tenofowir dizoproksyl u tych pacjentów, należy ich ściśle kontrolować w celu wykrycia objawów zaostrzenia zapalenia wątroby.^{42 43 44}