Interakcje
Sunitynib

Sunitynib wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Jednoczesne podanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, rytonawir czy itrakonazol, powoduje wzrost Cmax o 49% i AUC o 51%, co wymaga zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST/MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna czy fenytoina, obniżają Cmax o 23% i AUC o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST/MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub dokładne monitorowanie tolerancji i dostosowanie dawki. Ponadto, istnieje potencjalne ryzyko interakcji z inhibitorami BCRP oraz lekami przeciwzakrzepowymi, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia. Spożycie alkoholu podczas terapii sunitynibem może nasilać działania niepożądane, takie jak hepatotoksyczność, zmęczenie i zaburzenia żołądkowo-jelitowe, dlatego zaleca się jego ograniczenie.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sunitynib jest substancją aktywną, której interakcje z innymi lekami mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku u pacjentów pediatrycznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji sunitynibu z różnymi grupami leków oraz zalecenia dotyczące postępowania w przypadku konieczności równoczesnego stosowania.1

Produkty lecznicze, które mogą zwiększać stężenie sunitynibu w osoczu

Wpływ inhibitorów CYP3A4

Równoczesne podanie jednorazowej dawki sunitynibu z silnym inhibitorem CYP3A4, ketokonazolem, powodowało u zdrowych ochotników znaczący wzrost wartości farmakokinetycznych sunitynibu. Zaobserwowano zwiększenie maksymalnego stężenia sunitynibu i jego głównego metabolitu (Cmax) o 49% oraz zwiększenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC0-∞) o 51%.2

Podawanie sunitynibu jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 może wiązać się ze zwiększeniem stężenia sunitynibu w organizmie. Do silnych inhibitorów CYP3A4 należą m.in.:

  • Rytonawir
  • Itrakonazol
  • Erytromycyna
  • Klarytromycyna
  • Sok grejpfrutowy3

Z tego względu zaleca się unikanie jednoczesnego podawania sunitynibu z inhibitorami CYP3A4. Alternatywnie, należy rozważyć wybranie do leczenia skojarzonego innego produktu o minimalnym działaniu hamującym CYP3A4 lub bez takiego działania.4

Jeżeli jednoczesne stosowanie z inhibitorem CYP3A4 jest konieczne, może zaistnieć potrzeba zmniejszenia dawki sunitynibu:

  • do minimum 37,5 mg na dobę w przypadku GIST i MRCC (nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego i rak nerkowokomórkowy)
  • do 25 mg na dobę w przypadku pNET (nowotwory neuroendokrynne trzustki)5

Decyzję o modyfikacji dawki należy podejmować na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji leku przez pacjenta.

Wpływ inhibitorów białka oporności raka piersi (BCRP)

Dane kliniczne dotyczące interakcji między sunitynibem a inhibitorami BCRP (ang. breast cancer resistance protein) są ograniczone. Z tego powodu nie można wykluczyć możliwości występowania interakcji między sunitynibem a innymi inhibitorami BCRP.6

Produkty lecznicze, które mogą zmniejszać stężenie sunitynibu w osoczu

Wpływ induktorów CYP3A4

Badania wykazały, że równoczesne podanie jednorazowej dawki sunitynibu z induktorem CYP3A4, ryfampicyną, powodowało u zdrowych ochotników istotną redukcję parametrów farmakokinetycznych. Zaobserwowano zmniejszenie wartości Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46% dla kompleksu [sunitynib + podstawowy metabolit].7

Podawanie sunitynibu z silnymi induktorami CYP3A4 może prowadzić do zmniejszenia stężenia sunitynibu, co potencjalnie obniża jego skuteczność. Do silnych induktorów CYP3A4 należą m.in.:

  • Deksametazon
  • Fenytoina
  • Karbamazepina
  • Ryfampicyna
  • Fenobarbital
  • Preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum)8

Z tego względu zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania sunitynibu z induktorami CYP3A4. Alternatywnie należy rozważyć wybranie do leczenia skojarzonego innego produktu leczniczego o minimalnym działaniu indukującym CYP3A4 lub bez takiego działania.9

Jeżeli jednoczesne stosowanie z induktorem CYP3A4 jest konieczne, może zaistnieć potrzeba stopniowego zwiększania dawki sunitynibu, za każdym razem o 12,5 mg, do następujących dawek maksymalnych:

  • 87,5 mg na dobę w przypadku GIST i MRCC
  • 62,5 mg na dobę w przypadku pNET10

Decyzję o modyfikacji dawki należy podejmować na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji leku przez pacjenta.

Interakcje z alkoholem

Brak jest szczegółowych badań klinicznych oceniających interakcje sunitynibu z alkoholem. Jednakże, biorąc pod uwagę profil metabolizmu sunitynibu, głównie przez układ enzymatyczny CYP3A4, spożywanie alkoholu może potencjalnie wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.

Alkohol może zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, co może wpływać na metabolizm sunitynibu. Ponadto u pacjentów onkologicznych alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane sunitynibu, takie jak:

  • Zmęczenie i osłabienie
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka)
  • Hepatotoksyczność
  • Zwiększone ryzyko krwawień

Z uwagi na brak jednoznacznych danych i potencjalne zwiększenie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia sunitynibem.

Tabela interakcji sunitynibu z innymi lekami

Grupa leków/substancji Przykładowe substancje Rodzaj interakcji Poziom ważności Zalecenia
Silne inhibitory CYP3A4 Ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, sok grejpfrutowy Zwiększenie Cmax sunitynibu o 49% i AUC o 51% Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub zmniejszyć dawkę sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST/MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET)
Umiarkowane inhibitory CYP3A4 Flukonazol, diltiazem, werapamil, sok z żurawiny Możliwe zwiększenie stężenia sunitynibu Średni Zachować ostrożność, monitorować działania niepożądane
Inhibitory BCRP Eltrombopag, lapatynib Możliwe zwiększenie stężenia sunitynibu Nieznany Zachować ostrożność, dane ograniczone
Silne induktory CYP3A4 Ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, deksametazon, preparaty z dziurawcem Zmniejszenie Cmax sunitynibu o 23% i AUC o 46% Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub zwiększyć dawkę sunitynibu (stopniowo o 12,5 mg, maks. do 87,5 mg/dobę dla GIST/MRCC lub 62,5 mg/dobę dla pNET)
Leki przeciwzakrzepowe Warfaryna, heparyny, kwas acetylosalicylowy Potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień Średni Monitorować parametry krzepnięcia, zachować ostrożność
Alkohol Napoje alkoholowe Potencjalne nasilenie działań niepożądanych Nieokreślony Ograniczyć spożycie podczas leczenia sunitynibem

Inne istotne interakcje

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu sunitynibu z innymi lekami, które mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy, zważywszy na potencjalne działania niepożądane sunitynibu w postaci nadciśnienia tętniczego, wydłużenia odstępu QT czy niewydolności serca.11

Sunitynib, poprzez swoje działanie antyproliferacyjne, może potencjalnie wpływać na gojenie ran. Należy rozważyć czasowe przerwanie terapii sunitynibem u pacjentów poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym.

Dodatkowo, ze względu na potencjalne działanie mielosupresyjne sunitynibu, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami wykazującymi działanie mielosupresyjne, jak niektóre chemioterapeutyki.

Zalecenia dla praktyki klinicznej

Mając na uwadze powyższe interakcje, zaleca się:

  • Dokładne zebranie wywiadu dotyczącego wszystkich stosowanych przez pacjenta leków, suplementów i produktów ziołowych przed włączeniem sunitynibu
  • Unikanie, jeśli to możliwe, jednoczesnego stosowania leków będących silnymi inhibitorami lub induktorami CYP3A4
  • Regularne monitorowanie działań niepożądanych sunitynibu podczas leczenia skojarzonego
  • Dostosowywanie dawki sunitynibu zgodnie z przedstawionymi zaleceniami, gdy jednoczesne stosowanie leków wchodzących w interakcje jest konieczne
  • Edukację pacjenta odnośnie unikania spożywania soku grejpfrutowego i preparatów zawierających dziurawiec podczas terapii sunitynibem
  • Ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia12
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl