Działania niepożądane
Proksymetakaina

Proksymetakaina, stosowana miejscowo w kroplach do oczu Alcaine (5 mg/ml), może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym, takie jak uczucie kłucia, pieczenia czy zaczerwienienie spojówki, które zwykle ustępują samoistnie. W rzadkich przypadkach obserwuje się reakcje alergiczne typu wczesnego obejmujące ostre, rozlane zapalenie nabłonka rogówki z powstawaniem włókienek i/lub martwicą nabłonka, a także rozlany obrzęk podścieliska, zapalenie blaszki granicznej tylnej i zapalenie tęczówki. Długotrwałe lub niekontrolowane stosowanie może prowadzić do toksycznego uszkodzenia nabłonka rogówki, co niesie ryzyko pogorszenia widzenia lub jego utraty. Bardzo rzadko może wystąpić ogólnoustrojowa toksyczność objawiająca się początkowym pobudzeniem, a następnie zahamowaniem czynności ośrodkowego układu nerwowego, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.

  1. Działania niepożądane proksymetakainy
    1. Najczęstsze działania niepożądane
    2. Poważne działania niepożądane związane z okiem
    3. Ogólnoustrojowe działania niepożądane
    4. Klasyfikacja działań niepożądanych
    5. Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
    6. Tabela działań niepożądanych
    7. Zgłaszanie działań niepożądanych
    8. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane proksymetakainy

Proksymetakaina, substancja czynna zawarta w kroplach do oczu Alcaine (5 mg/ml), jako miejscowy środek znieczulający może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane podczas nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania produktu po wprowadzeniu go do obrotu. Należy podkreślić, że częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych nie można precyzyjnie określić na podstawie dostępnych danych.1

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas stosowania proksymetakainy mogą występować przemijające objawy niepożądane o charakterze miejscowym, takie jak uczucie kłucia, pieczenia lub zaczerwienienie spojówki. Objawy te zazwyczaj ustępują samoistnie po krótkim czasie od podania leku.2

Poważne działania niepożądane związane z okiem

W rzadkich przypadkach po zastosowaniu proksymetakainy może wystąpić reakcja alergiczna typu wczesnego obejmująca rogówkę. Objawia się ona ostrym, rozlanym zapaleniem nabłonka rogówki z powstawaniem włókienek i/lub oddzielaniem się dużych obszarów martwicy nabłonka. W niektórych przypadkach obserwowano rozlany obrzęk podścieliska, zapalenie blaszki granicznej tylnej oraz zapalenie tęczówki.3

Szczególnie istotne jest, że niekontrolowane używanie lub nadużywanie preparatów zawierających proksymetakainę może prowadzić do uszkodzeń oka spowodowanych toksycznym działaniem tego środka znieczulającego na nabłonek rogówki.4

Ogólnoustrojowe działania niepożądane

W bardzo rzadkich przypadkach po miejscowym zastosowaniu proksymetakainy do oka może wystąpić ogólnoustrojowe działanie toksyczne tej substancji. Objawia się ono początkowo pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego, po którym następuje zahamowanie jego czynności. Objawy te mogą być szczególnie niebezpieczne i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.5

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów, z uwzględnieniem malejącej ciężkości w obrębie każdej klasy:6

7

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Działania niepożądane proksymetakainy mogą być szczególnie niebezpieczne w kilku przypadkach:

  • Uszkodzenie rogówki – długotrwałe stosowanie lub nadużywanie leku może prowadzić do poważnych uszkodzeń nabłonka rogówki, co może skutkować pogorszeniem lub utratą wzroku
  • Reakcje alergiczne – mogą mieć charakter miejscowy lub ogólnoustrojowy, w skrajnych przypadkach prowadząc do zagrażających życiu powikłań
  • Opóźnione gojenie uszkodzeń rogówki – znieczulenie może maskować ból będący symptomem powikłań i opóźniać odpowiednią reakcję pacjenta
  • Ogólnoustrojowa toksyczność – przy przedawkowaniu lub zwiększonej absorpcji leku może dojść do zaburzeń funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego

8

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Reakcje alergiczne na substancję czynną lub składniki pomocnicze Częstość nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Omdlenia Krótkotrwała utrata przytomności Częstość nieznana
Zawroty głowy Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania Częstość nieznana
Zaburzenia oka Erozja rogówki Powierzchowne uszkodzenie warstwy nabłonkowej rogówki Częstość nieznana
Zmętnienie rogówki Utrata przezroczystości rogówki Częstość nieznana
Obrzęk rogówki Zwiększenie zawartości wody w tkance rogówki Częstość nieznana
Zapalenie rogówki Stan zapalny tkanki rogówki Częstość nieznana
Niewyraźne widzenie Pogorszenie ostrości widzenia Częstość nieznana
Światłowstręt Nadwrażliwość oczu na światło Częstość nieznana
Rozszerzenie źrenicy Powiększenie średnicy źrenicy (mydriaza) Częstość nieznana
Ból oka Nieprzyjemne odczucie bólu w oku lub wokół oka Częstość nieznana
Podrażnienie oka Dyskomfort, uczucie ciała obcego Częstość nieznana
Obrzęk oka Opuchnięcie tkanek oka Częstość nieznana
Uczucie dyskomfortu w oku Nieprzyjemne odczucie w oku Częstość nieznana
Przekrwienie oka Rozszerzenie naczyń krwionośnych oka, zaczerwienienie Częstość nieznana
Wzmożone łzawienie Zwiększone wydzielanie łez Częstość nieznana
Inne zaburzenia oka (związane z reakcją alergiczną typu wczesnego) Ostre, rozlane zapalenie nabłonka rogówki Stan zapalny z powstawaniem włókienek i/lub oddzielaniem się dużych obszarów martwicy nabłonka Rzadko
Rozlany obrzęk podścieliska, zapalenie blaszki granicznej tylnej Patologiczne zmiany w strukturach rogówki Rzadko
Zapalenie tęczówki Stan zapalny tęczówki oka Rzadko
Ogólnoustrojowe działania toksyczne Pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego Nadmierne pobudzenie, niepokój Bardzo rzadko
Zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego Spadek aktywności układu nerwowego, możliwe zaburzenia świadomości Bardzo rzadko

9

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego proksymetakainę do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Pracownicy ochrony zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl