Przedawkowanie
Proksymetakaina

Przedawkowanie proksymetakainy, głównego składnika aktywnego kropli do oczu Alcaine (5 mg/ml), może prowadzić do poważnych skutków zarówno przy stosowaniu miejscowym, jak i po przypadkowym połknięciu. W przypadku miejscowego przedawkowania zaleca się natychmiastowe przepłukanie oka letnią wodą w celu zmniejszenia stężenia leku na powierzchni gałki ocznej i ograniczenia jego wchłaniania. Natomiast przedawkowanie systemowe, wynikające z omyłkowego połknięcia preparatu, charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem toksyczności: początkowym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN) objawiającym się nerwowością, drżeniami mięśniowymi i drgawkami toniczno-klonicznymi, a następnie fazą zahamowania OUN, prowadzącą do utraty świadomości oraz depresji oddechowej, co stanowi zagrożenie życia.

Przedawkowanie proksymetakainy

Przedawkowanie substancji proksymetakaina, która jest głównym składnikiem aktywnym preparatu Alcaine (5 mg/ml, krople do oczu, roztwór), może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno przy stosowaniu miejscowym, jak i w przypadku omyłkowego połknięcia leku. 1

Miejscowe przedawkowanie

W przypadku miejscowego przedawkowania kropli Alcaine, zawierających chlorowodorek proksymetakainy w stężeniu 5 mg/ml, zaleca się przepłukanie oka letnią wodą, co pomoże w zmniejszeniu stężenia substancji czynnej na powierzchni gałki ocznej i ograniczeniu jej wchłaniania. 2

Przedawkowanie systemowe

Znacznie poważniejsze konsekwencje mogą wystąpić w przypadku przedawkowania systemowego proksymetakainy, które może nastąpić na skutek omyłkowego połknięcia preparatu Alcaine. Działania ogólnoustrojowe w takim przypadku charakteryzują się dwufazowością – początkowo obserwuje się pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które następnie przechodzi w fazę zahamowania czynności tego układu. 3

Objawy przedawkowania

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe objawy przedawkowania proksymetakainy z podziałem na fazy zatrucia:

Faza zatrucia Objawy Charakterystyka
Faza pobudzenia OUN Nerwowość Niepokój psychoruchowy, pobudzenie, agitacja
Drżenia Drżenia mięśniowe, szczególnie kończyn
Drgawki Napady drgawkowe typu toniczno-klonicznego
Faza zahamowania OUN Utrata świadomości Stopniowe zaburzenia świadomości aż do całkowitej utraty przytomności
Hamowanie układu oddechowego Spadek częstości oddechów, zmniejszenie objętości oddechowej, możliwa depresja oddechowa zagrażająca życiu

4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania proksymetakainy zależy od drogi ekspozycji oraz nasilenia objawów:

  • Ekspozycja miejscowa (oko): przepłukanie oka letnią wodą w celu eliminacji nadmiaru substancji czynnej
  • Ekspozycja systemowa (połknięcie): postępowanie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji ośrodkowego układu nerwowego oraz układu oddechowego

5

Monitorowanie pacjenta

W przypadku przedawkowania systemowego proksymetakainy konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem:

  • Stanu świadomości
  • Funkcji oddechowych (częstość oddechów, saturacja)
  • Funkcji układu krążenia (ciśnienie tętnicze, tętno)
  • Występowania drgawek i ich nasilenia

6

Należy pamiętać, że proksymetakaina, jako substancja o działaniu znieczulającym miejscowo, w przypadku przedawkowania systemowego wykazuje typowy dla tej grupy leków dwufazowy przebieg toksyczności z początkowym pobudzeniem OUN, przechodzącym następnie w fazę depresji ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, co może zagrażać życiu pacjenta. 7

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl