Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pirydostygmina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania pirydostygminy

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirydostygminy, substancji czynnej zawartej w produktach leczniczych takich jak Mestinon i Stygmistanon, dostarczają istotnych informacji dotyczących profilu bezpieczeństwa tej substancji przed wprowadzeniem jej do stosowania klinicznego. Dane te opierają się na wynikach badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz badań wpływu na rozród przeprowadzonych na modelach zwierzęcych.¹

Badania toksykologiczne

Konwencjonalne badania toksykologiczne pirydostygminy po podaniu jednorazowym i wielokrotnym nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Jednakże po podaniu doustnym w dawkach toksycznych u szczurów zaobserwowano zwiększoną śmiertelność spowodowaną ostrą niewydolnością oddechową. Badania histologiczne przeprowadzone w tych przypadkach wykazały uszkodzenie synaps nerwowo-mięśniowych przepony.²

W badaniach długoterminowych, podczas długotrwałego doustnego podawania pirydostygminy szczurom, zaobserwowano zahamowanie aktywności cholinesterazy osoczowej oraz acetylocholinesterazy erytrocytów, co jest zgodne z farmakologicznym mechanizmem działania tej substancji jako inhibitora cholinesterazy.³

Badania genotoksyczności

Standardowe badania genotoksyczności pirydostygminy, przeprowadzone zarówno w warunkach in vivo jak i in vitro, nie wykazały klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego tej substancji.⁴ Dane niekliniczne dotyczące bezpieczeństwa z konwencjonalnych badań genotoksyczności nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.⁵

Badania rakotwórcze

Należy zaznaczyć, że do tej pory nie przeprowadzono szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego pirydostygminy bromku. Brak jest zatem danych pozwalających na ocenę długoterminowego wpływu tej substancji na rozwój nowotworów.⁶⁷

Wpływ na rozród i rozwój

Badania przedkliniczne oceniające wpływ pirydostygminy na rozród dostarczyły istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa tej substancji w aspekcie reprodukcyjnym. Przeprowadzono kompleksowe badania na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym na królikach i szczurach.⁸

Wpływ na płodność

Badania toksyczności reprodukcyjnej pirydostygminy podawanej doustnie samcom i samicom szczurów nie wykazały negatywnego wpływu tej substancji na płodność.⁹

Rozwój zarodkowo-płodowy

Badania wpływu pirydostygminy na rozwój zarodkowo-płodowy nie wykazały działań teratogennych u badanych gatunków zwierząt. Zaobserwowano jednak efekty embriotoksyczne i fetotoksyczne, które obejmowały:¹⁰¹¹

• Zwiększony wskaźnik resorpcji embrionów
• Zmniejszoną liczebność miotu
• Zmniejszoną masę ciała płodów
• Opóźnione kostnienie płodu

¹²¹³

Istotne jest, że wymienione efekty embriotoksyczne i fetotoksyczne obserwowano jedynie po podaniu samicom dawek toksycznych. Oznacza to, że działania niepożądane na rozwój zarodka i płodu występowały w zakresie dawek wywołujących również toksyczność matczyną.¹⁴¹⁵

Rozwój peri- i postnatalny

W badaniach rozwoju perinatalnego i postnatalnego zaobserwowano wpływ pirydostygminy na parametry rozwojowe potomstwa. U potomstwa samic otrzymujących tę substancję stwierdzono zmniejszenie wielkości ciała oraz obniżony przyrost masy ciała.¹⁶

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – podsumowanie

Całokształt danych przedklinicznych dotyczących pirydostygminy wskazuje, że substancja ta nie stwarza szczególnego zagrożenia dla człowieka w zakresie toksyczności ostrej, przewlekłej oraz genotoksyczności. Obserwowane działania toksyczne występowały głównie przy zastosowaniu dawek znacznie przekraczających przewidywane dawki terapeutyczne. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu w przypadku stosowania pirydostygminy u kobiet w ciąży, szczególnie w dawkach wywołujących toksyczność matczyną.¹⁷¹⁸

Brak danych z badań rakotwórczości pirydostygminy stanowi pewne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tej substancji, jednakże dostępne dane przedkliniczne z pozostałych badań nie wskazują na istotne ryzyko przy stosowaniu terapeutycznym.¹⁹²⁰