Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oseltamiwir
Bezpieczeństwo stosowania oseltamiwiru zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię, toksyczność po wielokrotnym podaniu oraz genotoksyczność, które nie wykazały istotnego ryzyka przy dawkach terapeutycznych. Badania karcynogenności na gryzoniach ujawniły zależną od dawki tendencję do wzrostu częstości niektórych nowotworów, jednak margines bezpieczeństwa względem ekspozycji u ludzi jest wysoki i nie wpływa negatywnie na stosunek korzyści do ryzyka. W badaniach teratogenności na szczurach i królikach stosowano dawki do 1500 mg/kg mc./dobę i 500 mg/kg mc./dobę odpowiednio, bez wykrycia działania teratogennego. Ponadto, badania płodności u szczurów przy dawkach do 1500 mg/kg mc./dobę nie wykazały negatywnego wpływu na parametry reprodukcyjne. Wydłużenie porodu zaobserwowano przy dawce 1500 mg/kg mc./dobę u szczurów, jednak margines bezpieczeństwa względem ekspozycji u ludzi wynosi 480-krotnie dla oseltamiwiru i 44-krotnie dla jego aktywnego metabolitu. Ekspozycja płodu na lek wynosiła około 15-20% ekspozycji matki, co wskazuje na ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania oseltamiwiru
Bezpieczeństwo stosowania oseltamiwiru zostało szeroko zbadane w ramach przedklinicznych testów, obejmujących standardowe badania farmakologiczne, badania toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz badania genotoksyczności. Wyniki tych badań nie ujawniły szczególnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu tej substancji w dawkach terapeutycznych.12
Potencjał karcynogenny
Konwencjonalne badania karcynogenności prowadzone na gryzoniach wykazały zależną od dawki tendencję do zwiększenia częstości występowania niektórych typów nowotworów, charakterystycznych dla badanych szczepów gryzoni. Jednakże biorąc pod uwagę zakresy ekspozycji obserwowane w badaniach na gryzoniach w porównaniu do oczekiwanej ekspozycji u ludzi, ustalono, że wyniki te nie wpływają negatywnie na stosunek korzyści do ryzyka stosowania oseltamiwiru w zalecanych wskazaniach terapeutycznych.34
Wpływ na reprodukcję i rozwój
Teratogenność
Przeprowadzono szczegółowe badania teratogenności na dwóch gatunkach zwierząt: szczurach i królikach. W badaniach tych stosowano wysokie dawki oseltamiwiru – do 1500 mg/kg masy ciała na dobę u szczurów oraz do 500 mg/kg masy ciała na dobę u królików. W żadnym z tych eksperymentów nie stwierdzono negatywnego wpływu oseltamiwiru na rozwój płodów, co sugeruje brak działania teratogennego substancji.56
Płodność
Badania nad płodnością przeprowadzone na szczurach, którym podawano dawki oseltamiwiru sięgające 1500 mg/kg masy ciała na dobę, nie wykazały negatywnych reakcji u żadnej płci. Dowodzi to braku wpływu oseltamiwiru na parametry płodności u badanych zwierząt.78
Badania prenatalne i postnatalne
W badaniach prenatalnych i postnatalnych prowadzonych na szczurach zaobserwowano wydłużenie porodu po zastosowaniu dawki 1500 mg/kg masy ciała na dobę. Istotne jest, że margines bezpieczeństwa między ekspozycją u ludzi a najwyższą ekspozycją niedziałającą niekorzystnie (500 mg/kg na dobę) u szczurów jest bardzo wysoki – 480-krotny dla oseltamiwiru i 44-krotny dla jego aktywnego metabolitu. Badania wykazały również, że ekspozycja płodu na lek u szczurów i królików wynosiła około 15-20% ekspozycji matki.910
Przenikanie do mleka
Badania na karmiących samicach szczurów wykazały, że zarówno oseltamiwir, jak i jego aktywny metabolit są wydzielane do mleka. Ograniczone dane z tych badań oraz ich ekstrapolacja na ludzi pozwalają szacować, że wydzielanie obu związków do mleka matki mogłoby wynosić odpowiednio około 0,01 mg na dobę dla oseltamiwiru i 0,3 mg na dobę dla jego aktywnego metabolitu.1112
Miejscowe działania drażniące
W tak zwanym „maksymalizującym” teście przeprowadzonym na świnkach morskich wykazano zdolność oseltamiwiru do podrażnienia skóry. U około 50% zwierząt poddanych działaniu nieprzetworzonej substancji aktywnej wystąpił rumień. Badania prowadzone na królikach wykazały dodatkowo możliwość odwracalnego podrażnienia oczu.1314
Toksyczność u młodych zwierząt
Szczególnie istotne są wyniki badań dotyczących toksyczności oseltamiwiru u młodych zwierząt. Podczas gdy bardzo wysokie, pojedyncze, doustne dawki fosforanu oseltamiwiru, sięgające nawet 1310 mg/kg, nie powodowały reakcji niepożądanych u dorosłych szczurów, u młodych, 7-dniowych szczurów takie dawki okazały się toksyczne, a nawet śmiertelne. Reakcje toksyczne obserwowano przy dawkach wynoszących 657 mg/kg masy ciała i większych. Istotne jest, że przy dawce 500 mg/kg masy ciała nie obserwowano żadnych reakcji niepożądanych, nawet w przypadku leczenia przewlekłego (500 mg/kg masy ciała na dobę podawane od 7. do 21. dnia po porodzie).1516
| Parametr | Szczury | Króliki | Świnki morskie | Efekt |
|---|---|---|---|---|
| Maksymalna dawka w badaniach teratogenności | 1500 mg/kg mc./dobę | 500 mg/kg mc./dobę | – | Brak wpływu na rozwój płodu |
| Maksymalna dawka w badaniach płodności | 1500 mg/kg mc./dobę | – | – | Brak negatywnych reakcji |
| Dawka wywołująca wydłużenie porodu | 1500 mg/kg mc./dobę | – | – | Wydłużenie porodu |
| Najwyższa dawka niedziałająca niekorzystnie | 500 mg/kg mc./dobę | – | – | Brak działań niepożądanych |
| Margines bezpieczeństwa dla oseltamiwiru | 480-krotny | – | – | Względem ekspozycji u ludzi |
| Margines bezpieczeństwa dla aktywnego metabolitu | 44-krotny | – | – | Względem ekspozycji u ludzi |
| Ekspozycja płodu na lek | 15-20% ekspozycji matki | 15-20% ekspozycji matki | – | Ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową |
| Działanie drażniące na skórę | – | – | Rumień u 50% zwierząt | Potencjalne podrażnienie skóry |
| Działanie drażniące na oczy | – | Odwracalne podrażnienie | – | Przejściowe podrażnienie oczu |
| Toksyczna dawka u młodych szczurów (7-dniowych) | ≥657 mg/kg mc. | – | – | Efekt toksyczny, śmiertelny |
| Bezpieczna dawka u młodych szczurów | 500 mg/kg mc./dobę | – | – | Brak reakcji niepożądanych |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania