Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oseltamiwir

Bezpieczeństwo stosowania oseltamiwiru zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię, toksyczność po wielokrotnym podaniu oraz genotoksyczność, które nie wykazały istotnego ryzyka przy dawkach terapeutycznych. Badania karcynogenności na gryzoniach ujawniły zależną od dawki tendencję do wzrostu częstości niektórych nowotworów, jednak margines bezpieczeństwa względem ekspozycji u ludzi jest wysoki i nie wpływa negatywnie na stosunek korzyści do ryzyka. W badaniach teratogenności na szczurach i królikach stosowano dawki do 1500 mg/kg mc./dobę i 500 mg/kg mc./dobę odpowiednio, bez wykrycia działania teratogennego. Ponadto, badania płodności u szczurów przy dawkach do 1500 mg/kg mc./dobę nie wykazały negatywnego wpływu na parametry reprodukcyjne. Wydłużenie porodu zaobserwowano przy dawce 1500 mg/kg mc./dobę u szczurów, jednak margines bezpieczeństwa względem ekspozycji u ludzi wynosi 480-krotnie dla oseltamiwiru i 44-krotnie dla jego aktywnego metabolitu. Ekspozycja płodu na lek wynosiła około 15-20% ekspozycji matki, co wskazuje na ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania oseltamiwiru

Bezpieczeństwo stosowania oseltamiwiru zostało szeroko zbadane w ramach przedklinicznych testów, obejmujących standardowe badania farmakologiczne, badania toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz badania genotoksyczności. Wyniki tych badań nie ujawniły szczególnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu tej substancji w dawkach terapeutycznych.12

Potencjał karcynogenny

Konwencjonalne badania karcynogenności prowadzone na gryzoniach wykazały zależną od dawki tendencję do zwiększenia częstości występowania niektórych typów nowotworów, charakterystycznych dla badanych szczepów gryzoni. Jednakże biorąc pod uwagę zakresy ekspozycji obserwowane w badaniach na gryzoniach w porównaniu do oczekiwanej ekspozycji u ludzi, ustalono, że wyniki te nie wpływają negatywnie na stosunek korzyści do ryzyka stosowania oseltamiwiru w zalecanych wskazaniach terapeutycznych.34

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Teratogenność

Przeprowadzono szczegółowe badania teratogenności na dwóch gatunkach zwierząt: szczurach i królikach. W badaniach tych stosowano wysokie dawki oseltamiwiru – do 1500 mg/kg masy ciała na dobę u szczurów oraz do 500 mg/kg masy ciała na dobę u królików. W żadnym z tych eksperymentów nie stwierdzono negatywnego wpływu oseltamiwiru na rozwój płodów, co sugeruje brak działania teratogennego substancji.56

Płodność

Badania nad płodnością przeprowadzone na szczurach, którym podawano dawki oseltamiwiru sięgające 1500 mg/kg masy ciała na dobę, nie wykazały negatywnych reakcji u żadnej płci. Dowodzi to braku wpływu oseltamiwiru na parametry płodności u badanych zwierząt.78

Badania prenatalne i postnatalne

W badaniach prenatalnych i postnatalnych prowadzonych na szczurach zaobserwowano wydłużenie porodu po zastosowaniu dawki 1500 mg/kg masy ciała na dobę. Istotne jest, że margines bezpieczeństwa między ekspozycją u ludzi a najwyższą ekspozycją niedziałającą niekorzystnie (500 mg/kg na dobę) u szczurów jest bardzo wysoki – 480-krotny dla oseltamiwiru i 44-krotny dla jego aktywnego metabolitu. Badania wykazały również, że ekspozycja płodu na lek u szczurów i królików wynosiła około 15-20% ekspozycji matki.910

Przenikanie do mleka

Badania na karmiących samicach szczurów wykazały, że zarówno oseltamiwir, jak i jego aktywny metabolit są wydzielane do mleka. Ograniczone dane z tych badań oraz ich ekstrapolacja na ludzi pozwalają szacować, że wydzielanie obu związków do mleka matki mogłoby wynosić odpowiednio około 0,01 mg na dobę dla oseltamiwiru i 0,3 mg na dobę dla jego aktywnego metabolitu.1112

Miejscowe działania drażniące

W tak zwanym „maksymalizującym” teście przeprowadzonym na świnkach morskich wykazano zdolność oseltamiwiru do podrażnienia skóry. U około 50% zwierząt poddanych działaniu nieprzetworzonej substancji aktywnej wystąpił rumień. Badania prowadzone na królikach wykazały dodatkowo możliwość odwracalnego podrażnienia oczu.1314

Toksyczność u młodych zwierząt

Szczególnie istotne są wyniki badań dotyczących toksyczności oseltamiwiru u młodych zwierząt. Podczas gdy bardzo wysokie, pojedyncze, doustne dawki fosforanu oseltamiwiru, sięgające nawet 1310 mg/kg, nie powodowały reakcji niepożądanych u dorosłych szczurów, u młodych, 7-dniowych szczurów takie dawki okazały się toksyczne, a nawet śmiertelne. Reakcje toksyczne obserwowano przy dawkach wynoszących 657 mg/kg masy ciała i większych. Istotne jest, że przy dawce 500 mg/kg masy ciała nie obserwowano żadnych reakcji niepożądanych, nawet w przypadku leczenia przewlekłego (500 mg/kg masy ciała na dobę podawane od 7. do 21. dnia po porodzie).1516

Parametr Szczury Króliki Świnki morskie Efekt
Maksymalna dawka w badaniach teratogenności 1500 mg/kg mc./dobę 500 mg/kg mc./dobę Brak wpływu na rozwój płodu
Maksymalna dawka w badaniach płodności 1500 mg/kg mc./dobę Brak negatywnych reakcji
Dawka wywołująca wydłużenie porodu 1500 mg/kg mc./dobę Wydłużenie porodu
Najwyższa dawka niedziałająca niekorzystnie 500 mg/kg mc./dobę Brak działań niepożądanych
Margines bezpieczeństwa dla oseltamiwiru 480-krotny Względem ekspozycji u ludzi
Margines bezpieczeństwa dla aktywnego metabolitu 44-krotny Względem ekspozycji u ludzi
Ekspozycja płodu na lek 15-20% ekspozycji matki 15-20% ekspozycji matki Ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową
Działanie drażniące na skórę Rumień u 50% zwierząt Potencjalne podrażnienie skóry
Działanie drażniące na oczy Odwracalne podrażnienie Przejściowe podrażnienie oczu
Toksyczna dawka u młodych szczurów (7-dniowych) ≥657 mg/kg mc. Efekt toksyczny, śmiertelny
Bezpieczna dawka u młodych szczurów 500 mg/kg mc./dobę Brak reakcji niepożądanych
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl