Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Oksaliplatyna

Wpływ oksaliplatyny na płodność, ciążę i laktację

Oksaliplatyna jest lekiem przeciwnowotworowym, który może wywierać znaczący wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Lekarze prowadzący terapię z zastosowaniem oksaliplatyny powinni dysponować szczegółową wiedzą w tym zakresie, aby móc przekazać pacjentom kompletne i precyzyjne informacje dotyczące potencjalnego ryzyka oraz koniecznych środków ostrożności.¹

Wpływ na ciążę

Obecnie brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania oksaliplatyny u kobiet w ciąży. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały jednoznacznie toksyczny wpływ na reprodukcję.^{2 3}

Z tego powodu stosowanie oksaliplatyny nie jest zalecane u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod antykoncepcyjnych.^{4 5}

Leczenie oksaliplatyną można rozważyć wyłącznie po spełnieniu następujących warunków:⁶

• Lekarz musi szczegółowo przedstawić pacjentce potencjalne ryzyko dla płodu związane z terapią
• Pacjentka musi wyrazić świadomą zgodę na leczenie

^{7 8}

Wymogi dotyczące antykoncepcji u kobiet

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji zarówno w trakcie leczenia oksaliplatyną, jak i przez określony czas po zakończeniu terapii. Czas ten różni się w zależności od konkretnego preparatu:⁹

• Oxaliplatin Eugia – przez 4 miesiące po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatinum Accord – przez 4 miesiące po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatin Kalceks – przez 9 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatin Kabi – przez 15 miesięcy po zakończeniu leczenia

^{10 11 12}

Wymogi dotyczące antykoncepcji u mężczyzn

Ze względu na potencjalne genotoksyczne działanie oksaliplatyny, mężczyźni poddawani leczeniu tym lekiem również powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji w trakcie terapii oraz przez określony czas po jej zakończeniu:¹³

• Oxaliplatin Eugia – przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatinum Accord – przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatin Kalceks – przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Oxaliplatin Kabi – przez 12 miesięcy po zakończeniu leczenia

^{14 15 16}

Wpływ na laktację

Nie przeprowadzono dotychczas badań dotyczących przenikania oksaliplatyny do mleka kobiecego.^{17 18}

Karmienie piersią w okresie podawania oksaliplatyny jest jednoznacznie przeciwwskazane.^{19 20 21}

Wpływ na płodność

Oksaliplatyna może mieć istotny wpływ na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn.^{22 23}

W przypadku mężczyzn, wpływ oksaliplatyny na płodność może mieć charakter nieodwracalny. Z tego powodu mężczyźni planujący w przyszłości posiadanie potomstwa, powinni przed rozpoczęciem terapii oksaliplatyną rozważyć przechowanie nasienia.²⁴

Kobietom planującym ciążę po zakończeniu leczenia oksaliplatyną zaleca się konsultację w poradni genetycznej, gdzie mogą uzyskać specjalistyczną poradę dotyczącą potencjalnych ryzyk oraz możliwości zachowania płodności.^{25 26}

Szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce

Lekarz prowadzący terapię z wykorzystaniem oksaliplatyny powinien przekazać kobiecie w ciąży lub rozważającej ciążę następujące informacje:²⁷

• Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania oksaliplatyny u kobiet w ciąży
• Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ leku na rozród
• Lek nie jest zalecany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji
• Konieczne jest stosowanie skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez określony czas po jego zakończeniu (zależnie od preparatu)
• Karmienie piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia oksaliplatyną
• Lek może mieć negatywny wpływ na płodność
• W przypadku planowania ciąży po zakończeniu leczenia oksaliplatyną, zalecana jest konsultacja w poradni genetycznej

²⁸

Kobietom karmiącym piersią lekarz powinien jednoznacznie przekazać informację o konieczności przerwania karmienia piersią na okres leczenia oksaliplatyną ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka oraz potencjalne ryzyko dla dziecka.²⁹