Przeciwwskazania stosowania
Oksaliplatyna

Przeciwwskazania stosowania oksaliplatyny

Oksaliplatyna to lek przeciwnowotworowy z grupy pochodnych platyny, dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji w stężeniu 5 mg/ml. Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia tym preparatem należy wziąć pod uwagę szereg przeciwwskazań, które wykluczają możliwość zastosowania terapii. Prawidłowa ocena przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.¹

Nadwrażliwość na oksaliplatynę lub substancje pomocnicze

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania oksaliplatyny jest rozpoznana wcześniej nadwrażliwość na tę substancję czynną. Pacjenci z udokumentowaną w wywiadzie reakcją nadwrażliwości na oksaliplatynę nie powinni być poddawani terapii tym lekiem. Dotyczy to również nadwrażliwości na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie.^{2 3 4 5}

Karmienie piersią

Stosowanie oksaliplatyny jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w okresie karmienia piersią. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności zaprzestania karmienia piersią w przypadku planowanego leczenia oksaliplatyną, niezależnie od stosowanego preparatu handlowego (Oxaliplatin Eugia, Oxaliplatin Kabi, Oxaliplatin Kalceks czy Oxaliplatinum Accord).^{6 7 8 9}

Mielosupresja przed rozpoczęciem leczenia

Oksaliplatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z mielosupresją (zahamowaniem czynności szpiku kostnego) istniejącą przed rozpoczęciem pierwszego cyklu leczenia. Parametry hematologiczne wykluczające możliwość terapii oksaliplatyną to:

• Liczba neutrofilów poniżej 2 × 10⁹/L i/lub
• Liczba płytek krwi poniżej 100 × 10⁹/L

<sup data-drug="Oxaliplatin Eugia" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z mielosupresją przed rozpoczęciem pierwszego cyklu leczenia, o czym świadczy wyjściowa liczba neutrofilów < 2 x 109/L i (lub) liczby płytek krwi 10 <sup data-drug="Oxaliplatin Kabi" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z zahamowaną czynnością szpiku kostnego przed pierwszym cyklem leczenia: liczba neutrofili <2 × 109/l i (lub) liczba płytek krwi 11 <sup data-drug="Oxaliplatin Kalceks" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z mielosupresją przed rozpoczęciem pierwszego cyklu leczenia, o czym świadczy wyjściowa liczba neutrofilów < 2 x 109/L i (lub) liczby płytek krwi 12 <sup data-drug="Oxaliplatinum Accord" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów, u których przed pierwszym cyklem leczenia wystąpiły objawy zahamowania czynności szpiku kostnego; liczba neutrofilów wynosi <2×109/l i (lub) liczba płytek krwi wynosi 13

Przed kwalifikacją pacjenta do leczenia oksaliplatyną konieczne jest wykonanie pełnej morfologii krwi z oceną liczby neutrofilów i płytek krwi, aby wykluczyć istnienie mielosupresji uniemożliwiającej wdrożenie terapii.<sup data-drug="Oxaliplatin Kabi" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z zahamowaną czynnością szpiku kostnego przed pierwszym cyklem leczenia: liczba neutrofili <2 × 109/l i (lub) liczba płytek krwi 14

Obwodowa neuropatia czuciowa z zaburzeniem czynnościowym

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania oksaliplatyny jest występowanie obwodowej neuropatii czuciowej z zaburzeniem czynnościowym przed rozpoczęciem pierwszego cyklu leczenia. W związku z potencjalnym neurotoksycznym działaniem oksaliplatyny, pacjenci, u których stwierdza się zaburzenia funkcji nerwów obwodowych o charakterze czuciowym wpływające na prawidłowe funkcjonowanie, nie powinni otrzymywać tego leku.^{15 16 17 18}

Lekarz powinien przeprowadzić dokładne badanie neurologiczne przed włączeniem oksaliplatyny, aby wykluczyć obecność obwodowej neuropatii czuciowej z zaburzeniem czynnościowym, która może ulec pogorszeniu podczas leczenia tym lekiem.¹⁹

Ciężkie zaburzenie czynności nerek

Stosowanie oksaliplatyny jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, definiowanymi jako klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min. U tych pacjentów może dochodzić do znacznej kumulacji leku w organizmie, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.^{20 21 22 23}

Przed zastosowaniem oksaliplatyny konieczna jest ocena czynności nerek, w tym oznaczenie klirensu kreatyniny. Pacjenci z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min nie powinni otrzymywać oksaliplatyny, niezależnie od preparatu (Oxaliplatin Eugia, Oxaliplatin Kabi, Oxaliplatin Kalceks czy Oxaliplatinum Accord).^{24 25}

Zestawienie przeciwwskazań do stosowania oksaliplatyny

Wnioski kliniczne i zalecenia praktyczne

Lekarz planujący zastosowanie oksaliplatyny w leczeniu onkologicznym powinien przeprowadzić szczegółową ocenę pacjenta pod kątem wszystkich wymienionych przeciwwskazań. Przed włączeniem leczenia konieczne jest:^{26 27}

• Dokładny wywiad w kierunku wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na oksaliplatynę lub podobne leki
• Ustalenie statusu karmienia piersią u kobiet w wieku rozrodczym
• Wykonanie pełnej morfologii krwi z oceną liczby neutrofilów i płytek krwi
• Badanie neurologiczne w celu wykluczenia obwodowej neuropatii czuciowej
• Ocena czynności nerek z wyliczeniem klirensu kreatyniny

<sup data-drug="Oxaliplatin Eugia" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z mielosupresją przed rozpoczęciem pierwszego cyklu leczenia, o czym świadczy wyjściowa liczba neutrofilów < 2 x 109/L i (lub) liczby płytek krwi 28 ^{29 30}

Pacjenci spełniający którekolwiek z wymienionych kryteriów przeciwwskazań powinni otrzymać alternatywne leczenie. W przypadku wątpliwości co do pełnego bezpieczeństwa zastosowania oksaliplatyny, lekarz powinien rozważyć inne opcje terapeutyczne lub skonsultować się ze specjalistami (np. nefrologiem, neurologiem) w celu dokładniejszej oceny stanu klinicznego pacjenta.<sup data-drug="Oxaliplatin Kabi" data-section="Przeciwwskazania" title="Oksaliplatyna jest przeciwwskazana: u pacjentów z zahamowaną czynnością szpiku kostnego przed pierwszym cyklem leczenia: liczba neutrofili <2 × 109/l i (lub) liczba płytek krwi 31 ³²