Działania niepożądane
Nalewka z pelargonii

Nalewka z pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt., radix), stosowana w preparatach takich jak Pelafen MED (0,8 g/ml), wykazuje udokumentowaną skuteczność w leczeniu infekcji dróg oddechowych, jednak jej stosowanie może wiązać się z działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwowane działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000) lub mają częstość nieznaną. Do najczęstszych należą łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, utrudnione połykanie), łagodne krwawienia z dziąseł i nosa, reakcje alergiczne o różnym nasileniu oraz potencjalne uszkodzenie wątroby manifestujące się podwyższeniem enzymów wątrobowych. Mechanizmy tych działań obejmują miejscowe podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, wpływ na procesy hemostazy oraz reakcje immunologiczne, a także toksyczne działanie metabolitów nalewki na hepatocyty.

Działania niepożądane nalewki z pelargonii

Nalewka z pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt., radix) jest substancją aktywną stosowaną w preparatach leczniczych takich jak Pelafen MED. Pomimo jej udokumentowanej skuteczności w leczeniu infekcji dróg oddechowych, podobnie jak w przypadku wszystkich substancji leczniczych, jej stosowanie może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. 1

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane nalewki z pelargonii klasyfikowane są według częstości występowania zgodnie z wytycznymi dotyczącymi raportowania zdarzeń niepożądanych. W przypadku preparatu Pelafen MED, zawierającego nalewkę z pelargonii w stężeniu 0,8 g/ml, większość działań niepożądanych występuje bardzo rzadko (poniżej 1 przypadku na 10 000 pacjentów) lub z częstością nieznaną (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). 2

Obserwowane działania niepożądane

Podczas stosowania nalewki z pelargonii obserwowano szereg działań niepożądanych dotyczących różnych układów organizmu. Większość z nich ma charakter łagodny i ustępuje po odstawieniu leku. 3

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego odnotowano łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak:

4

Zaburzenia krwotoczne

U pacjentów stosujących nalewkę z pelargonii obserwowano łagodne krwawienia z dziąseł lub nosa. Mechanizm powstawania tych działań niepożądanych nie jest w pełni wyjaśniony, jednak mogą one być związane z potencjalnym działaniem substancji zawartych w nalewce na procesy krzepnięcia. 5

Reakcje alergiczne

Nalewka z pelargonii może wywoływać reakcje alergiczne, które podobnie jak pozostałe opisane działania niepożądane, występują bardzo rzadko (poniżej 1 przypadku na 10 000 pacjentów). Reakcje te mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych zmian skórnych do poważniejszych manifestacji nadwrażliwości. 6

Hepatotoksyczność

Szczególnej uwagi wymaga ryzyko hepatotoksyczności związanej ze stosowaniem nalewki z pelargonii. Odnotowano przypadki uszkodzenia wątroby u pacjentów przyjmujących preparaty zawierające tę substancję. Częstotliwość tego działania niepożądanego nie jest znana ze względu na ograniczone dane epidemiologiczne. 7

Tabela działań niepożądanych

Kategoria działania niepożądanego Objawy kliniczne Częstość występowania Potencjalny mechanizm
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Biegunka, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, utrudnione połykanie Bardzo rzadko (<1/10 000) Miejscowe podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego przez składniki nalewki
Zaburzenia krwotoczne Łagodne krwawienia z dziąseł, krwawienia z nosa Bardzo rzadko (<1/10 000) Potencjalny wpływ na procesy hemostazy
Reakcje alergiczne Różnorodne manifestacje nadwrażliwości Bardzo rzadko (<1/10 000) Reakcja immunologiczna na składniki nalewki
Hepatotoksyczność Uszkodzenie komórek wątroby, podwyższenie enzymów wątrobowych Częstość nieznana Potencjalne toksyczne działanie metabolitów nalewki na hepatocyty

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Pacjenci, u których wystąpią działania niepożądane podczas stosowania nalewki z pelargonii, powinni skonsultować się z lekarzem. Dotyczy to szczególnie objawów, które nie zostały wymienione w charakterystyce produktu leczniczego lub których nasilenie jest nietypowe. 8

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego nalewkę z pelargonii do obrotu, szczególnie istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. 9

Personel medyczny powinien raportować wszystkie podejrzewane działania niepożądane związane ze stosowaniem nalewki z pelargonii. W Polsce zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Alternatywnie, działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za dany produkt leczniczy. 10

Szczególne ryzyko u pacjentów z grup ryzyka

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu nalewki z pelargonii u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie, ze względu na odnotowane przypadki hepatotoksyczności. Również pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujący leki przeciwkrzepliwe powinni być monitorowani pod kątem potencjalnego ryzyka krwawień. 11

Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego, szczególnie z zapaleniem błony śluzowej żołądka lub jelita, mogą być bardziej narażeni na wystąpienie zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych ze stosowaniem nalewki. 12

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl