Przeciwwskazania stosowania
Miedzi chlorek

Przeciwwskazania stosowania chlorku miedzi. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Chlorek miedzi (miedzi(II) chlorek dwuwodny) jest mikroelementem wchodzącym w skład produktów przeznaczonych do suplementacji dożylnej. Jednym z takich preparatów jest Peditrace – koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający w swoim składzie 20 μg (0,315 μmol) miedzi w każdym mililitrze roztworu. Pomimo istotnej roli miedzi jako mikroelementu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania organizmu, istnieją sytuacje kliniczne, w których podawanie tego pierwiastka jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.
¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Głównym i jednoznacznym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających chlorek miedzi, w tym preparatu Peditrace, jest choroba Wilsona. Jest to uwarunkowane genetycznie schorzenie, charakteryzujące się zaburzeniami metabolizmu miedzi i nadmiernym jej gromadzeniem w wątrobie, mózgu, rogówce i innych tkankach organizmu.
²

U pacjentów z chorobą Wilsona podawanie jakichkolwiek dodatkowych ilości miedzi, nawet w formie suplementacji mikroelementów, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych z nasileniem objawów klinicznych tego schorzenia, w tym pogorszenia funkcji wątroby, zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych.
³

Postępowanie kliniczne u pacjentów z chorobą Wilsona

W przypadku pacjentów z rozpoznaną chorobą Wilsona, którzy wymagają żywienia pozajelitowego lub innej formy suplementacji mikroelementów, należy:

• Bezwzględnie unikać preparatów zawierających miedź, takich jak Peditrace
• Rozważyć zastosowanie indywidualnie przygotowanych mieszanin mikroelementów, niezawierających miedzi
• Regularnie monitorować parametry gospodarki miedziowej, szczególnie stężenie miedzi i ceruloplazminy w surowicy
• Konsultować terapię z hepatologiem lub specjalistą chorób metabolicznych

⁴

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Chlorek miedzi jest składnikiem mieszaniny mikroelementów stosowanej w żywieniu pozajelitowym. Należy pamiętać, że preparat Peditrace jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji i jako taki nie może być stosowany bezpośrednio – wymaga rozcieńczenia zgodnie z zaleceniami producenta.
⁵

Warto zwrócić uwagę na właściwości fizykochemiczne roztworu zawierającego chlorek miedzi – Peditrace charakteryzuje się niskim pH (2,0) i osmolalnością wynoszącą 38 mOsm/kg wody, co ma znaczenie przy planowaniu infuzji i łączeniu z innymi preparatami.
⁶

Monitorowanie pacjentów otrzymujących suplementację miedzi

Przy stosowaniu preparatów zawierających chlorek miedzi, takich jak Peditrace, należy zwracać szczególną uwagę na pacjentów:

• Z zaburzeniami funkcji wątroby, zwłaszcza cholestazą
• Z niewydolnością nerek
• Z chorobami dróg żółciowych
• Z niedoborami lub nadmiarami innych mikroelementów, które mogą wchodzić w interakcje z miedzią

⁷

Uwagi dodatkowe dotyczące stosowania chlorku miedzi

Należy pamiętać, że preparat Peditrace, zawierający chlorek miedzi, ma w swoim składzie również inne mikroelementy, w tym cynk (250 μg/ml), mangan (1 μg/ml), selen (2 μg/ml), fluor (57 μg/ml) i jod (1 μg/ml). Zawiera również niewielkie ilości sodu (70 μg/ml) i potasu (0,31 μg/ml), co należy uwzględnić przy bilansowaniu elektrolitów u pacjentów wymagających ścisłej kontroli gospodarki wodno-elektrolitowej.
⁸

Podsumowanie kliniczne

Chlorek miedzi, jako składnik preparatów do suplementacji mikroelementów takich jak Peditrace, jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą Wilsona, ze względu na genetycznie uwarunkowane zaburzenia metabolizmu miedzi charakterystyczne dla tego schorzenia. Stosowanie miedzi u tych pacjentów może prowadzić do pogorszenia funkcji wątroby i nasilenia objawów neurologicznych choroby.
⁹

W praktyce klinicznej należy zawsze dokładnie weryfikować wywiad pacjenta pod kątem choroby Wilsona przed włączeniem preparatów zawierających miedź, a w razie wątpliwości rozważyć oznaczenie stężenia miedzi i ceruloplazminy w surowicy. U pacjentów z tą chorobą niezbędne jest zastosowanie indywidualnie przygotowanych mieszanin mikroelementów, niezawierających miedzi.
¹⁰