Przedawkowanie
Melatonina

Przedawkowanie melatoniny

Melatonina jest hormonem naturalnie wydzielanym przez szyszynkę, stosowanym w medycynie głównie w zaburzeniach rytmu dobowego i bezsenności. Pomimo powszechnego stosowania preparatów zawierających melatoninę, przypadki przedawkowania tej substancji są stosunkowo rzadkie. Znajomość objawów oraz postępowania w przypadku przedawkowania jest jednak istotna z punktu widzenia klinicznego.^{1 2}

Objawy przedawkowania

Do najczęstszych objawów przedawkowania melatoniny zalicza się senność, ból głowy, zawroty głowy oraz nudności. W raportach klinicznych opisywane są również przypadki dezorientacji oraz wystąpienia psychozy po przyjęciu zbyt dużych dawek tego hormonu.^{3 4}

W przypadkach długotrwałego stosowania ekstremalnie wysokich dawek melatoniny (od 3000 do 6600 mg) przez okres kilku tygodni odnotowano dodatkowo takie objawy jak nagłe zaczerwienienia twarzy, skurcze żołądka, biegunka oraz mroczki przed oczami.^{5 6}

Co istotne, w piśmiennictwie medycznym znajdują się doniesienia o podawaniu dawek dobowych sięgających nawet 300 mg melatoniny, które nie wywoływały klinicznie istotnych działań niepożądanych. Wskazuje to na stosunkowo niski profil toksyczności tej substancji.^{7 8}

W preparacie Melabiorytm B6, zawierającym oprócz melatoniny również witaminę B6 (pirydoksynę), możliwe jest wystąpienie dodatkowych objawów związanych z przedawkowaniem pirydoksyny. Stosowanie dużych dawek witaminy B6 może prowadzić do zaburzeń przewodu pokarmowego, niedoboru kwasu foliowego oraz reakcji skórnych.⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Aktualnie nie jest znane swoiste antidotum dla melatoniny, co oznacza, że leczenie ma głównie charakter objawowy i podtrzymujący.^{10 11}

W przypadku przedawkowania melatoniny należy zastosować ogólne leczenie podtrzymujące. W przypadku ciężkiego przedawkowania można rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywnego, szczególnie jeśli od momentu spożycia nie upłynęło zbyt wiele czasu.^{12 13}

Istotną informacją z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że melatonina jest stosunkowo szybko eliminowana z organizmu. Klirens substancji czynnej następuje przeważnie w ciągu 12 godzin od przyjęcia produktu leczniczego.^{14 15}

W przypadku preparatu Sental nie jest wymagane specjalne leczenie w razie przedawkowania, a głównym objawem, którego można oczekiwać, jest senność.¹⁶

Dawki toksyczne

Na podstawie dostępnych danych klinicznych trudno jest jednoznacznie określić dawkę toksyczną melatoniny. Jak wspomniano wcześniej, w literaturze medycznej opisywane są przypadki stosowania dawek dobowych do 300 mg melatoniny bez wystąpienia klinicznie istotnych działań niepożądanych.^{17 18}

Objawy przedawkowania obserwowane były głównie przy dawkach ekstremalnie wysokich, sięgających od 3000 do 6600 mg, stosowanych przez dłuższy czas (kilka tygodni).¹⁹

Warto podkreślić, że w przypadku leku Melatonina LEK-AM nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania, co dodatkowo potwierdza niski profil toksyczności tej substancji.²⁰

Tabela objawów przedawkowania

^{21 22 23 24}

* Objawy związane z przedawkowaniem witaminy B6, występujące w przypadku preparatu Melabiorytm B6.

Wnioski kliniczne

Melatonina charakteryzuje się stosunkowo niskim profilem toksyczności, a przypadki poważnego przedawkowania tej substancji są rzadkie. Większość objawów przedawkowania ma charakter łagodny i przemijający, a substancja jest szybko eliminowana z organizmu (w ciągu około 12 godzin).^{25 26}

W przypadku podejrzenia przedawkowania melatoniny zalecane jest postępowanie objawowe i podtrzymujące, gdyż swoiste antidotum dla tej substancji nie jest znane. W ciężkich przypadkach przedawkowania można rozważyć standardowe procedury detoksykacyjne, takie jak płukanie żołądka czy podanie węgla aktywnego.²⁷

Należy również pamiętać, że w przypadku preparatów złożonych, takich jak Melabiorytm B6 zawierający dodatkowo witaminę B6, możliwe jest wystąpienie dodatkowych objawów toksycznych związanych z przedawkowaniem pirydoksyny.²⁸