Interakcje
Męczennica

Męczennica (Passiflora incarnata L.) jest składnikiem wielu preparatów o działaniu uspokajającym, często stosowanych w połączeniu z innymi ziołami, takimi jak kozłek lekarski czy chmiel. Kluczowym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie męczennicy z syntetycznymi lekami uspokajającymi, w tym benzodiazepinami (np. diazepam, alprazolam, lorazepam), barbituranami, opioidowymi lekami przeciwbólowymi oraz lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi o działaniu sedatywnym, ze względu na ryzyko nasilenia efektu sedatywnego i depresji ośrodkowego układu nerwowego. Preparaty takie jak Neospasmina Noc czy Valused zawierają wyciągi z męczennicy oraz etanol w stężeniach 10% (v/v) i 55-65% (v/v), co dodatkowo potęguje ryzyko interakcji z alkoholem etylowym, prowadząc do nasilonych zaburzeń psychomotorycznych i sedacji. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii preparatami zawierającymi męczennicę, szczególnie w formie nalewek i ekstraktów płynnych.

Interakcje substancji „męczennica” z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Męczennica (Passiflora incarnata L.) jest składnikiem ziołowym wielu preparatów o działaniu uspokajającym, często występującym w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi o podobnym działaniu, takimi jak korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) czy szyszki chmielu (Humulus lupulus). Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji męczennicy z innymi substancjami leczniczymi i pozaleczniczymi.1

Interakcje z lekami o działaniu uspokajającym

Najważniejszym przeciwwskazaniem dotyczącym jednoczesnego stosowania męczennicy jest jej łączenie z syntetycznymi środkami uspokajającymi. Wyciągi z ziela męczennicy, które występują w preparatach takich jak Neospasmina Noc czy Valused, mogą wchodzić w interakcje z lekami syntetycznymi o działaniu sedatywnym, co może prowadzić do nasilenia efektu uspokajającego. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych preparatów.2 3

Potencjalne nasilenie działania uspokajającego może występować przy jednoczesnym stosowaniu męczennicy z następującymi grupami leków:

4 5

Interakcje z alkoholem

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje męczennicy z alkoholem etylowym. Interakcja ta ma złożony charakter, ponieważ:

  • Same preparaty zawierające męczennicę często zawierają znaczne ilości etanolu jako rozpuszczalnika (np. Valused zawiera 55-65% (v/v) etanolu, Neospasmina Noc do 10% (v/v) etanolu)
  • Jednoczesne spożywanie napojów alkoholowych z preparatami zawierającymi męczennicę może prowadzić do sumowania efektów depresyjnych na ośrodkowy układ nerwowy
  • Może wystąpić nasilenie działania sedatywnego i zaburzenia psychomotoryczne

6 7

W związku z powyższym, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania preparatów zawierających męczennicę, szczególnie w przypadku preparatów płynnych (nalewek, ekstraktów płynnych), które same zawierają znaczne ilości etanolu jako ekstrahenta.

Inne potencjalne interakcje farmakodynamiczne

Ze względu na działanie uspokajające i potencjalny wpływ na funkcje poznawcze, preparaty zawierające męczennicę mogą wchodzić w interakcje z:

8

Interakcje w preparatach złożonych

Warto zauważyć, że męczennica rzadko występuje jako pojedynczy składnik preparatów leczniczych. Zazwyczaj jest składnikiem kompozycji ziołowych, które mogą zawierać:

  • Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) – dodatkowe działanie uspokajające
  • Szyszki chmielu (Humulus lupulus) – wzmacniające efekt sedatywny
  • Owoc głogu (Crataegus sp.) – dodatkowe działanie na układ sercowo-naczyniowy

9 10 11

Potencjalne interakcje mogą być zatem wypadkową działania wszystkich składników, co zwiększa ryzyko nasilenia efektów sedatywnych przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym działaniu.

Tabela interakcji męczennicy z innymi substancjami

Substancja/grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Benzodiazepiny (diazepam, alprazolam, lorazepam, itp.) Farmakodynamiczna Sumowanie działania depresyjnego na OUN Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Barbiturany Farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Alkohol etylowy Farmakodynamiczna Sumowanie działania depresyjnego na OUN Wysoki Nie należy spożywać alkoholu podczas stosowania
Leki przeciwdepresyjne (szczególnie sedatywne) Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie działania uspokajającego Średni Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwpsychotyczne Farmakodynamiczna Sumowanie działania sedatywnego Średni Unikać jednoczesnego stosowania
Opioidowe leki przeciwbólowe Farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego i depresji OUN Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Leki przeciwhistaminowe I generacji Farmakodynamiczna Sumowanie działania sedatywnego Średni Zachować ostrożność, unikać jednoczesnego stosowania
Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe Farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działania miorelaksacyjnego Średni Zachować ostrożność
Leki przeciwdrgawkowe Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie działania sedatywnego Średni Monitorować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych
Inne preparaty ziołowe o działaniu uspokajającym (melisa, chmiel, kozłek) Farmakodynamiczna Sumowanie działania sedatywnego Średni Zachować ostrożność, unikać polipragmazji ziołowej

Wnioski kliniczne

Przegląd danych dotyczących interakcji męczennicy wskazuje na szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu jakichkolwiek substancji o działaniu uspokajającym czy nasennym. Wszystkie analizowane preparaty zawierające męczennicę (Neospasmina Noc, Valused, Valused Noc Plus) zawierają jednoznaczne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z syntetycznymi środkami uspokajającymi.12 13 14

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że męczennica najczęściej występuje w preparatach złożonych, co może potęgować potencjalne interakcje. W przypadku pacjentów stosujących leki działające na ośrodkowy układ nerwowy, przed włączeniem preparatów zawierających męczennicę należy przeprowadzić dokładny wywiad farmakologiczny i rozważyć potencjalne ryzyko interakcji.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl