Wskazania do stosowania
Macerat z korzenia prawoślazu

Macerat z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne w schorzeniach górnych dróg oddechowych, obejmujące łagodzenie podrażnień błon śluzowych, działanie powlekające oraz wspomaganie odkrztuszania zalegającej wydzieliny. Preparaty takie jak Alti-sir (zawierający 34,5 g maceratu w proporcji 1:16, ekstrahent: woda i etanol 97:3), Syrop prawoślazowy Amara (32,9 g maceratu/100 g, DER 1:6-7, etanol do 1% m/m) oraz Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja (35,9 g maceratu/100 g, etanol do 1,1% m/v, zawiera kwas benzoesowy) są stosowane w nieżytach górnych dróg oddechowych z zalegającą wydzieliną, stanach zapalnych gardła oraz suchym kaszlu. Mechanizm działania opiera się na tworzeniu ochronnej warstwy na śluzówkach, co zmniejsza podrażnienie i ból, a także na działaniu przeciwzapalnym i ułatwianiu usuwania gęstej wydzieliny, co może przyspieszać proces zdrowienia i redukować ryzyko wtórnych infekcji bakteryjnych.

W praktyce klinicznej wybór preparatu powinien być dostosowany do dominujących objawów: Alti-sir rekomendowany jest przy problemach z odkrztuszaniem zalegającej wydzieliny, natomiast Syrop prawoślazowy Amara i Ziołowa Tradycja wskazane są w łagodzeniu podrażnień błony śluzowej jamy ustnej i gardła oraz w suchym kaszlu. Preparaty te klasyfikowane są jako tradycyjne produkty lecznicze roślinne, co oznacza, że ich skuteczność opiera się na długotrwałym stosowaniu w medycynie tradycyjnej, a nie na nowoczesnych badaniach klinicznych zgodnych z zasadami medycyny opartej na dowodach. Niemniej jednak, ich profil działania i skład farmaceutyczny (macerat, proporcje ekstrakcji, zawartość etanolu) pozwalają na bezpieczne i skuteczne stosowanie w wyżej wymienionych wskazaniach.

Wskazania do stosowania maceratu z korzenia prawoślazu

Macerat z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) stanowi substancję czynną produktów leczniczych stosowanych w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Działanie lecznicze tej substancji ukierunkowane jest głównie na łagodzenie podrażnień błon śluzowych oraz wspomaganie procesów odkrztuszania zalegającej wydzieliny.1 2

Nieżyty dróg oddechowych

Macerat z korzenia prawoślazu wykazuje skuteczność w leczeniu nieżytów górnych dróg oddechowych, szczególnie w przypadkach, gdy występuje zalegająca wydzielina z utrudnionym odkrztuszaniem. Substancja ta, obecna w preparacie Alti-sir, działa wspomagająco na proces usuwania gęstej wydzieliny z dróg oddechowych, co pozwala na złagodzenie objawów infekcji oraz poprawę komfortu oddychania u pacjenta.3

Stany zapalne gardła

Kolejnym istotnym wskazaniem do stosowania maceratu z korzenia prawoślazu są stany zapalne gardła. Substancja ta wykazuje działanie łagodzące na podrażnioną śluzówkę gardła, co przekłada się na zmniejszenie dolegliwości bólowych i dyskomfortu odczuwanego przez pacjenta. Preparaty zawierające tę substancję, jak Alti-sir, mogą być zalecane pacjentom cierpiącym na zapalenie gardła o różnej etiologii.4

Suchy kaszel

Macerat z korzenia prawoślazu jest również wskazany w przypadkach suchego kaszlu. Jego działanie powlekające tworzy ochronną warstwę na błonach śluzowych dróg oddechowych, co zmniejsza podrażnienie i łagodzi napadowy suchy kaszel. Preparaty takie jak Syrop prawoślazowy Amara czy Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja są szczególnie polecane w objawowym łagodzeniu suchego kaszlu, zwłaszcza gdy towarzyszy on podrażnieniom błony śluzowej górnych dróg oddechowych.5 6

Łagodzenie podrażnień śluzówki

Działanie powlekające maceratu z korzenia prawoślazu czyni go skutecznym środkiem w łagodzeniu podrażnień błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Syrop prawoślazowy Amara jest rekomendowany jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny o działaniu powlekającym, stosowany właśnie w takich przypadkach. Tworząc ochronną warstwę na powierzchni śluzówki, substancja ta zmniejsza narażenie tkanek na czynniki drażniące, co prowadzi do złagodzenia objawów i przyspieszenia procesu gojenia.7

Charakterystyka preparatów z maceratem z korzenia prawoślazu

Na rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające macerat z korzenia prawoślazu, występujące najczęściej w postaci syropów. Poniżej przedstawiono charakterystykę wybranych produktów leczniczych zawierających tę substancję czynną.

Alti-Sir

Alti-sir występuje w postaci syropu, który zawiera jako substancję czynną Althaeae radicis maceratio (1:16) w ilości 34,50 g. Ekstrahent stosowany w tym preparacie to mieszanina wody i etanolu w proporcji 97:3.8

Syrop prawoślazowy Amara

Syrop prawoślazowy Amara zawiera 32,9 g maceratu z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) w 100 g produktu. Macerat przygotowany jest w proporcji DER 1:6-7, a jako ekstrahent wykorzystuje się mieszaninę wody i etanolu w stosunku 40:1. Ilość 32,9 g maceratu odpowiada 5 g korzenia prawoślazu. Zawartość etanolu w produkcie wynosi do 1% (m/m). Syrop ma postać gęstej, lepkiej, przezroczystej lub słabo opalizującej cieczy o żółtawym zabarwieniu i charakterystycznym zapachu.9

Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja

Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja zawiera 35,9 g maceratu z korzenia prawoślazu w 100 g produktu, co odpowiada 5 g korzenia prawoślazu. Jako ekstrahent stosowana jest mieszanina wody i etanolu w proporcji 47:1 oraz kwas benzoesowy. Zawartość etanolu (760g/l) w produkcie wynosi nie więcej niż 1,1% (m/v). Produkt zawiera również substancje pomocnicze o znanym działaniu: sacharozę i kwas benzoesowy (E 210) – 4,2 g sacharozy i 6,55 mg kwasu benzoesowego w 5 ml syropu.10

Nazwa preparatu Zawartość maceratu z korzenia prawoślazu Proporcja maceratu Ekstrahent Zawartość etanolu Główne wskazania
Alti-Sir 34,50 g 1:16 Mieszanina wody i etanolu (97:3) Nie określono Nieżyty górnych dróg oddechowych z zalegającą wydzieliną, stany zapalne gardła
Syrop prawoślazowy Amara 32,9 g/100 g (odpowiada 5 g korzenia) 1:6-7 Mieszanina wody i etanolu (40:1) Do 1% (m/m) Łagodzenie podrażnienia śluzówki jamy ustnej i gardła, suchy kaszel
Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja 35,9 g/100 g (odpowiada 5 g korzenia) Nie określono bezpośrednio Mieszanina wody i etanolu (47:1), kwas benzoesowy Nie więcej niż 1,1% (m/v) Łagodzenie podrażnień błony śluzowej górnych dróg oddechowych z towarzyszącym suchym kaszlem

Zalecenia dla pacjentów

Wskazania kliniczne

Macerat z korzenia prawoślazu należy zalecać pacjentom w następujących sytuacjach klinicznych:

  • W przypadku nieżytów górnych dróg oddechowych, gdy występuje problem z odkrztuszaniem zalegającej wydzieliny11
  • Przy stanach zapalnych gardła, kiedy pacjent odczuwa ból, pieczenie lub dyskomfort12
  • W przypadku suchego, drażniącego kaszlu13 14
  • Przy podrażnieniach śluzówki jamy ustnej i gardła15

Dobór preparatu

Przy wyborze odpowiedniego preparatu zawierającego macerat z korzenia prawoślazu dla pacjenta, należy wziąć pod uwagę:

  • W przypadku wyraźnych problemów z odkrztuszaniem zalegającej wydzieliny, rekomendowany jest preparat Alti-sir16
  • Przy podrażnieniach śluzówki jamy ustnej i gardła oraz suchym kaszlu można zalecić Syrop prawoślazowy Amara17
  • W przypadku podrażnień błony śluzowej górnych dróg oddechowych z towarzyszącym suchym kaszlem można rekomendować Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja18

Znaczenie tradycyjnego stosowania

Warto podkreślić, że preparaty zawierające macerat z korzenia prawoślazu, takie jak Syrop prawoślazowy Amara, są klasyfikowane jako tradycyjne produkty lecznicze roślinne. Ich skuteczność opiera się na długim okresie stosowania w medycynie ludowej i tradycyjnej.19 Oznacza to, że wskazania do ich stosowania wynikają z wieloletniego doświadczenia, nie zaś z nowoczesnych badań klinicznych według współczesnych standardów medycyny opartej na dowodach.

Mechanizm działania maceratu z korzenia prawoślazu

Działanie terapeutyczne maceratu z korzenia prawoślazu opiera się na kilku mechanizmach, które pozwalają na skuteczne łagodzenie objawów schorzeń górnych dróg oddechowych:

Działanie powlekające

Głównym mechanizmem działania maceratu z korzenia prawoślazu jest tworzenie ochronnej warstwy na powierzchni błon śluzowych górnych dróg oddechowych, jamy ustnej i gardła. Ta powlekająca warstwa chroni wrażliwą śluzówkę przed czynnikami drażniącymi, zmniejszając odczucie dyskomfortu i łagodząc ból.20 Efekt powlekający jest szczególnie korzystny w przypadku suchego, drażniącego kaszlu, gdyż zmniejsza podrażnienie receptorów kaszlowych w drogach oddechowych.

Ułatwianie odkrztuszania

Macerat z korzenia prawoślazu, zwłaszcza w preparacie Alti-sir, wspomaga proces odkrztuszania zalegającej wydzieliny. Dzięki temu działaniu, preparat jest szczególnie skuteczny w nieżytach górnych dróg oddechowych, kiedy pacjent ma trudności z usunięciem gęstej wydzieliny.21 Ułatwienie odkrztuszania prowadzi do zmniejszenia zalegania wydzieliny, co z kolei może przyspieszać proces zdrowienia i zmniejszać ryzyko wtórnych infekcji bakteryjnych.

Działanie przeciwzapalne

Substancje zawarte w maceracie z korzenia prawoślazu wykazują także działanie przeciwzapalne, co jest szczególnie korzystne w stanach zapalnych gardła. Efekt przeciwzapalny przyczynia się do zmniejszenia obrzęku tkanek, co przynosi ulgę pacjentom cierpiącym na zapalenie gardła i inne stany zapalne górnych dróg oddechowych.22

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl