Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Macerat z korzenia prawoślazu

Macerat z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w łagodzeniu podrażnień błony śluzowej jamy ustnej i gardła oraz suchego kaszlu. Preparaty te mają ograniczenia wiekowe: Syrop Alti-Sir nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 lat, natomiast Syrop prawoślazowy Amara i Ziołowa Tradycja u dzieci poniżej 3 lat. W przypadku pojawienia się duszności, gorączki lub ropnej plwociny, a także braku poprawy lub nasilenia objawów, konieczna jest konsultacja lekarska. Macerat może opóźniać wchłanianie innych leków, dlatego zaleca się zachowanie 30-60 minut odstępu przy stosowaniu Syropu prawoślazowego Ziołowa Tradycja. Preparaty zawierają różne ilości etanolu: Alti-Sir <100 mg/dawka, Amara 189 mg/15 ml (1% m/m), Ziołowa Tradycja do 186 mg/15 ml (1,1% m/v), co odpowiada spożyciu kilku mililitrów piwa lub wina. U dzieci dawki Amara zawierają odpowiednio 63 mg/5 ml i 31,5 mg/2,5 ml etanolu, co może powodować senność u najmłodszych. Zawartość alkoholu wyklucza stosowanie Ziołowej Tradycji u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką i chorobą alkoholową.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania maceratu z korzenia prawoślazu

Macerat z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) stanowi substancję czynną wielu preparatów leczniczych stosowanych w łagodzeniu objawów podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej i gardła oraz towarzyszącego mu suchego kaszlu. Ze względu na swoje właściwości oraz skład preparatów zawierających tę substancję, stosowanie maceratu wymaga szczególnej uwagi oraz przestrzegania określonych środków ostrożności.1

Ograniczenia wiekowe dotyczące stosowania

Stosowanie preparatów zawierających macerat z korzenia prawoślazu podlega ograniczeniom wiekowym, które różnią się w zależności od konkretnego produktu leczniczego. W przypadku syropu Alti-Sir nie należy go stosować u dzieci poniżej 6 roku życia, podczas gdy Syrop prawoślazowy Amara oraz Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat życia.2 3 4

Postępowanie w przypadku niepokojących objawów

Szczególną ostrożność należy zachować, gdy podczas stosowania preparatów z maceratem z korzenia prawoślazu pojawią się określone objawy kliniczne. W przypadku wystąpienia duszności, gorączki lub ropnej plwociny należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Jeśli dolegliwości nasilają się lub nie ustępują pomimo stosowania leku, również należy skontaktować się z lekarzem.5 6

Potencjalne interakcje z innymi lekami

Macerat z korzenia prawoślazu może wpływać na wchłanianie innych jednocześnie stosowanych leków. W przypadku Syropu prawoślazowego Ziołowa Tradycja zaleca się zachowanie odstępu od 30 do 60 minut podczas przyjmowania innych produktów leczniczych. Jest to spowodowane ryzykiem opóźnienia wchłaniania tych preparatów.7

Ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi

Zawartość etanolu

Preparaty zawierające macerat z korzenia prawoślazu zawierają różne ilości etanolu, co wymaga uwzględnienia przy ordynacji tych produktów. Zawartość etanolu w poszczególnych produktach wynosi:

  • Alti-Sir zawiera mniej niż 100 mg etanolu na jednostkę dawkowania
  • Syrop prawoślazowy Amara zawiera 189 mg etanolu w 15 ml syropu (1% m/m), czyli ilość równoważną 5 ml piwa lub 2 ml wina
  • Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja zawiera do 1,1% (m/v) etanolu, czyli do 186 mg na dawkę 15 ml, co jest równoważne 4,7 ml piwa lub 2 ml wina

8 9 10

W przypadku Syropu prawoślazowego Amara dawki stosowane u dzieci zawierają mniejsze ilości etanolu: 5 ml syropu zawiera 63 mg etanolu, a 2,5 ml syropu zawiera 31,5 mg etanolu. Ilość ta jest mniejsza niż 100 mg na dawkę.11

Ilość alkoholu w tych preparatach prawdopodobnie nie będzie miała wpływu na dorosłych i młodzież, a jego działanie u dzieci prawdopodobnie nie będzie zauważalne. Może jednak powodować pewne działania u młodszych dzieci, na przykład uczucie senności. Ze względu na zawartość alkoholu, Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja nie jest zalecany pacjentom z chorobami wątroby, padaczką oraz chorobą alkoholową.12 13

Warto również zauważyć, że alkohol zawarty w preparatach z maceratem z korzenia prawoślazu może zmieniać działanie innych leków. Jeśli pacjent przyjmuje inne leki, powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem preparatu zawierającego macerat. Szczególnej ostrożności wymagają pacjentki w ciąży, karmiące piersią oraz osoby uzależnione od alkoholu, które również powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem leku.14

Zawartość sacharozy

Preparaty zawierające macerat z korzenia prawoślazu zawierają znaczne ilości sacharozy, co ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów:

Nazwa preparatu Zawartość sacharozy w 15 ml Zawartość sacharozy w 10 ml Zawartość sacharozy w 5 ml Zawartość sacharozy w 2,5 ml
Syrop prawoślazowy Amara ok. 12,5 g ok. 8,3 g ok. 4,2 g ok. 2,1 g
Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja ok. 12,6 g ok. 8,4 g 4,2 g ok. 2,1 g

Zawartość sacharozy należy wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Ponadto pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tych produktów leczniczych.15 16 17

Zawartość kwasu benzoesowego

Preparaty zawierające macerat z korzenia prawoślazu mogą zawierać kwas benzoesowy (E 210) jako substancję pomocniczą. Syrop prawoślazowy Amara zawiera 19,5 mg kwasu benzoesowego w każdych 15 ml syropu, natomiast Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja zawiera 6,55 mg kwasu benzoesowego w 5 ml syropu.18 19

Kwas benzoesowy może zwiększać ryzyko żółtaczki (zażółcenie skóry i białkówek oczu) u noworodków (do 4. tygodnia życia). Ze względu na zawartość kwasu benzoesowego, Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja nie powinien być stosowany u pacjentów z astmą oskrzelową.20 21

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl