Właściwości farmakokinetyczne
Lactobacillus rhamnosus

Właściwości farmakokinetyczne Lactobacillus rhamnosus

Charakterystyka farmakokinetyczna substancji czynnej Lactobacillus rhamnosus wymaga specyficznego podejścia ze względu na jej naturę biologiczną. W przeciwieństwie do klasycznych leków chemicznych, dla żywych kultur bakteryjnych termin „właściwości farmakokinetyczne” ma znaczenie szczególne i odmienny zakres stosowania.^{1 2 3 4 5}

Klasyczne parametry farmakokinetyczne

Tradycyjne parametry farmakokinetyczne takie jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie (ADME) nie znajdują bezpośredniego zastosowania w przypadku Lactobacillus rhamnosus. Wynika to z faktu, że bakterie probiotyczne nie podlegają typowym procesom farmakokinetycznym charakterystycznym dla leków chemicznych. W dokumentacji produktów leczniczych zawierających szczepy Lactobacillus rhamnosus, w tym preparatów Lactovaginal, Lakcid, Lakcid forte, Lakcid Gastromed oraz Lakcid Intima, sekcja poświęcona właściwościom farmakokinetycznym zawiera adnotację „Nie dotyczy”.^{1 2 3 4 5}

Specyfika działania probiotyków

Mechanizm działania Lactobacillus rhamnosus opiera się na kolonizacji określonych przestrzeni organizmu (np. jelita, pochwy) i wywieraniu efektu terapeutycznego poprzez swoją aktywność biologiczną in situ, a nie poprzez wchłanianie do krwioobiegu i dystrybucję tkankową, co jest typowe dla konwencjonalnych leków. Z tego powodu klasyczny model farmakokinetyczny nie jest adekwatny do opisu ich zachowania w organizmie.^{1 2 3 4 5}

Charakterystyka szczepów Lactobacillus rhamnosus występujących w produktach leczniczych

Na rynku farmaceutycznym dostępne są produkty lecznicze zawierające różne szczepy Lactobacillus rhamnosus, które charakteryzują się odmiennymi właściwościami i zastosowaniami terapeutycznymi.

Lactobacillus rhamnosus w preparacie Lactovaginal

W produkcie leczniczym Lactovaginal występuje szczep Lactobacillus rhamnosus 573. Kapsułki dopochwowe tego preparatu zawierają około 10¹⁰ pałeczek, przy czym gwarantowane minimum to nie mniej niż 10⁸ CFU (jednostek tworzących kolonię).⁶

Lactobacillus rhamnosus w preparatach Lakcid i Lakcid forte

Preparaty Lakcid i Lakcid forte zawierają kompozycję trzech szczepów Lactobacillus rhamnosus w ściśle określonych proporcjach:

• Szczep Lactobacillus rhamnosus Pen – 40%
• Szczep Lactobacillus rhamnosus E/N – 40%
• Szczep Lactobacillus rhamnosus Oxy – 20%

^{7 8}

Różnica między tymi preparatami polega na zawartości pałeczek Lactobacillus rhamnosus. Lakcid zawiera minimum 2 mld CFU, natomiast Lakcid forte zawiera minimum 10 mld CFU pałeczek Lactobacillus rhamnosus.^{9 10}

Istotną cechą szczepów zawartych w preparatach Lakcid i Lakcid forte jest ich oporność na szereg antybiotyków, co ma znaczenie kliniczne przy jednoczesnym stosowaniu z antybiotykoterapią. Szczepy te wykazują oporność na: amoksycylinę, ampicylinę, azlocylinę, cefepim, cefotaksym, cefradynę, ceftazydym, cefuroksym, doksycyklinę, erytromycynę, gentamycynę, imipenem, klindamycynę, kloksacylinę, kolistynę, kotrimoksazol, kwas nalidyksowy, meropenem, metronidazol, neomycynę, netylmycynę, penicylinę, piperacylinę, streptomycynę, teikoplaninę, tobramycynę, wankomycynę.^{11 12}

Lactobacillus rhamnosus w preparacie Lakcid Gastromed

Preparat Lakcid Gastromed zawiera trzy szczepy Lactobacillus rhamnosus występujące w jednakowych proporcjach ilościowych:

• Szczep Lactobacillus rhamnosus 573L/1
• Szczep Lactobacillus rhamnosus 573L/2
• Szczep Lactobacillus rhamnosus 573L/3

¹³

Łączna zawartość pałeczek Lactobacillus rhamnosus w jednej dawce (fiolce lub saszetce) Lakcid Gastromed wynosi nie mniej niż 12 mld CFU.¹⁴

Lactobacillus rhamnosus w preparacie Lakcid Intima

Preparat Lakcid Intima różni się od pozostałych analizowanych produktów tym, że zawiera kombinację dwóch gatunków bakterii kwasu mlekowego. Jedna kapsułka dopochwowa zawiera pałeczki Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 w ilości nie mniejszej niż 10⁸ CFU oraz pałeczki Lactobacillus gasseri DSM 14869 również w ilości nie mniejszej niż 10⁸ CFU.¹⁵

Porównanie zawartości Lactobacillus rhamnosus w poszczególnych produktach leczniczych

Wnioski kliniczne dotyczące właściwości farmakokinetycznych Lactobacillus rhamnosus

Biorąc pod uwagę szczególny charakter substancji biologicznych takich jak Lactobacillus rhamnosus, które nie podlegają klasycznym procesom farmakokinetycznym, należy zastosować odmienne podejście do oceny ich działania w organizmie. Zamiast parametrów ADME, istotne są takie czynniki jak:

• Zdolność przeżycia w określonym środowisku (np. kwaśnym środowisku żołądka, środowisku pochwy)
• Zdolność do adhezji do nabłonka
• Zdolność kolonizacji
• Utrzymywanie się w miejscu docelowym
• Interakcje z florą bakteryjną gospodarza

^{1 2 3 4 5}

Ze względu na specyfikę działania probiotyków, informacje dotyczące klasycznych właściwości farmakokinetycznych w dokumentacji wszystkich analizowanych produktów leczniczych zawierających Lactobacillus rhamnosus określone zostały jako „Nie dotyczy”. Jest to podejście zgodne z wytycznymi regulacyjnymi dla tej grupy preparatów, gdzie efekt terapeutyczny jest wynikiem lokalnego działania żywych mikroorganizmów, a nie klasycznej absorpcji substancji czynnej do krwioobiegu i jej dalszej dystrybucji w organizmie.^{1 2 3 4 5}