Dawkowanie i sposób podawania
Gwajafenezyna

Dawkowanie i sposób podawania gwajafenezyny

Gwajafenezyna jest substancją wykrztuśną, stosowaną w leczeniu objawowym kaszlu związanego z przeziębnieniem, której dawkowanie różni się w zależności od wieku pacjenta, jego masy ciała oraz postaci farmaceutycznej produktu leczniczego zawierającego tę substancję. W poniższym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania gwajafenezyny w różnych produktach leczniczych dostępnych na rynku.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie gwajafenezyny u osób dorosłych różni się w zależności od produktu leczniczego:

• Guajazyl (125 mg/5 ml, syrop): dorośli i dzieci powyżej 12 lat powinni przyjmować 15 ml syropu (1 łyżka stołowa) 3 lub 4 razy na dobę.²
• Robitussin Expectorans (100 mg/5 ml, syrop): dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat powinni stosować 10 ml syropu 4 razy na dobę.³
• Baladex ((50 mg + 30 mg)/5 ml, syrop): dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat o masie ciała powyżej 40 kg powinni przyjmować 5 do 10 ml (co odpowiada 30 do 60 mg gwajafenezyny) 2 do 3 razy na dobę.⁴
• Theraflu Total Grip (500 mg + 6,1 mg + 100 mg, kapsułki twarde): osoby dorosłe (w tym osoby w podeszłym wieku) i młodzież w wieku 16 i więcej lat o masie ciała 50 kg lub większej powinni przyjmować dwie kapsułki (co odpowiada 200 mg gwajafenezyny) co 4 do 6 godzin, zależnie od potrzeb. Łączna dawka dobowa nie powinna przekraczać 6 kapsułek na dobę (2 kapsułki przyjmowane trzy razy na dobę).⁵
• Coldrex Complex Grip (500 mg + 200 mg + 10 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego): dorośli, pacjenci w podeszłym wieku i młodzież w wieku 12 lat i powyżej powinni przyjmować jedną saszetkę (200 mg gwajafenezyny) co 4 godziny, jeśli jest taka potrzeba. Nie należy przekraczać 4 saszetek (4 dawek) w ciągu 24 godzin.⁶
• Vicks AntiGrip Complex (500 mg + 200 mg + 10 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego): dorośli, pacjenci w podeszłym wieku i młodzież w wieku 12 lat i powyżej powinni przyjmować jedną saszetkę (200 mg gwajafenezyny), w razie konieczności dawkę można przyjmować do czterech razy na dobę, zachowując przy tym minimalną czterogodzinną przerwę pomiędzy kolejnymi dawkami. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej (4 saszetki).⁷
• Gripex Pro Mucus (250 mg + 100 mg + 5 mg, tabletki powlekane): dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat powinni przyjmować w razie potrzeby 2 tabletki (co odpowiada 200 mg gwajafenezyny), dawkę można powtarzać nie częściej niż co 4 godziny. Nie należy stosować dawki większej niż 8 tabletek w ciągu doby.⁸

Dawkowanie u dzieci

Dawkowanie gwajafenezyny u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz postaci farmaceutycznej produktu leczniczego:

• Guajazyl (125 mg/5 ml, syrop): dzieci w wieku od 6 do 12 lat powinny przyjmować 5 ml syropu (1 łyżeczka do herbaty) 3 lub 4 razy na dobę.⁹
• Robitussin Expectorans (100 mg/5 ml, syrop): dzieci w wieku od 6 do 12 lat powinny stosować 5 ml syropu 4 razy na dobę.¹⁰
• Baladex ((50 mg + 30 mg)/5 ml, syrop): dzieci w wieku powyżej 6 lat o masie ciała poniżej 40 kg powinny przyjmować dawkę odpowiadającą 11 do 16,5 mg/kg masy ciała teofiliny na dobę podzieloną na 2 lub 3 dawki, co odpowiada również proporcjonalnej dawce gwajafenezyny zawartej w produkcie.¹¹

Ograniczenia stosowania u dzieci

Istnieją określone ograniczenia dotyczące stosowania gwajafenezyny u dzieci, w zależności od preparatu:

• Guajazyl, Robitussin Expectorans: nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat.^{12 13}
• Baladex: nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat.¹⁴
• Coldrex Complex Grip, Vicks AntiGrip Complex, Gripex Pro Mucus: nie stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat.^{15 16 17}
• Theraflu Total Grip: nie stosować u dzieci w wieku poniżej 16 lat oraz u młodzieży w wieku od 16 do 18 lat o masie ciała poniżej 50 kg.¹⁸

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności narządów

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, dawkowanie gwajafenezyny może wymagać modyfikacji:

• Theraflu Total Grip: u pacjentów z niewydolnością wątroby lub zespołem Gilberta dawkę należy zmniejszyć lub należy wydłużyć odstęp pomiędzy kolejnymi dawkami. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby łączna dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 saszetek w okresie 24 godzin (z zachowaniem odstępu co najmniej 8 godzin pomiędzy przyjęciem kolejnych saszetek).¹⁹
• Theraflu Total Grip: u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność podczas stosowania tego produktu leczniczego i stosować go pod nadzorem lekarza.²⁰
• Vicks AntiGrip Complex: produkt leczniczy jest przeciwwskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.²¹

Sposób podawania

Produkty lecznicze zawierające gwajafenezynę podawane są doustnie, jednak różnią się pod względem sposobu przygotowania i przyjmowania:

• Guajazyl (syrop): należy przyjmować po posiłku, popijając małą ilością płynu.²²
• Robitussin Expectorans, Baladex (syropy): podanie doustne.^{23 24}
• Coldrex Complex Grip, Vicks AntiGrip Complex (proszek do sporządzania roztworu doustnego): zawartość saszetki należy rozpuścić w standardowym kubku gorącej, lecz nie wrzącej wody (około 250 ml). Pozostawić do ostygnięcia i uzyskania temperatury umożliwiającej wypicie. Roztwór należy wypić w ciągu 1½ godziny (Coldrex Complex Grip).^{25 26}
• Theraflu Total Grip (kapsułki twarde): kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą. Kapsułek nie należy rozgryzać.²⁷
• Gripex Pro Mucus (tabletki powlekane): podanie doustne.²⁸

Czas stosowania

Czas stosowania produktów leczniczych zawierających gwajafenezynę jest ograniczony i zależy od charakterystyki produktu:

• Theraflu Total Grip: czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 3 dni.²⁹
• Coldrex Complex Grip: jeśli ból lub gorączka utrzymują się dłużej niż 3 dni lub nasilają się, lub jeśli wystąpią jakiekolwiek inne objawy, leczenie należy przerwać i skonsultować się z lekarzem.³⁰
• Vicks AntiGrip Complex: jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni, należy zasięgnąć porady lekarza.³¹
• Gripex Pro Mucus: produktu leczniczego nie należy stosować dłużej niż 3 dni w przypadku gorączki lub 5 dni w przypadku bólu bez konsultacji z lekarzem.³²

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania

Przy stosowaniu gwajafenezyny należy uwzględnić następujące zalecenia:

• Nie należy przekraczać zalecanych dawek.^{33 34}
• Należy zachować minimalny odstęp między dawkami (zwykle 4 godziny).^{35 36}
• Pacjenci w podeszłym wieku, zwłaszcza słabi lub unieruchomieni, mogą wymagać zmniejszenia dawki lub częstotliwości dawkowania.³⁷
• Nie zażywać dwóch dawek produktu leczniczego równocześnie.³⁸
• Odstawienie produktu leczniczego nie powoduje wystąpienia objawów niepożądanych.³⁹

Tabela dawkowania gwajafenezyny w różnych produktach leczniczych

⁴⁰

* Dla dzieci powyżej 6 lat o masie ciała poniżej 40 kg dawkowanie w przypadku preparatu Baladex wynosi 11 do 16,5 mg/kg mc. teofiliny na dobę podzielone na 2 lub 3 dawki, co odpowiada proporcjonalnej dawce gwajafenezyny.⁴¹

Ważne informacje dla pacjentów

Przy przepisywaniu produktów zawierających gwajafenezynę, należy przekazać pacjentowi następujące informacje:

• Nie należy przekraczać zalecanej dawki lub czasu stosowania.⁴²
• Należy zachowywać minimalny odstęp między dawkami, zwykle 4 godziny.⁴³
• W przypadku preparatów w postaci proszku do sporządzania roztworu, należy poinstruować pacjenta o właściwym sposobie przygotowania roztworu.⁴⁴
• Należy skonsultować się z lekarzem, jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni lub nasilają się.⁴⁵
• W przypadku kapsułek twardych, należy połykać je w całości, popijając wodą, bez rozgryzania.⁴⁶

Pacjenci szczególnych grup

Przy przepisywaniu gwajafenezyny pacjentom szczególnych grup należy uwzględnić następujące zalecenia:

• Pacjenci w podeszłym wieku, zwłaszcza słabi lub unieruchomieni, mogą wymagać zmniejszenia dawki lub częstotliwości dawkowania.⁴⁷
• U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek produkty zawierające gwajafenezynę mogą być przeciwwskazane lub wymagać dostosowania dawkowania.^{48 49}