Dawkowanie i sposób podawania
Fludrokortyzon
Fludrokortyzon, syntetyczny mineralokortykosteroid, jest stosowany głównie w terapii substytucyjnej pierwotnej niewydolności kory nadnerczy, wrodzonego przerostu nadnerczy oraz innych stanów wymagających uzupełnienia mineralokortykoidów. Dawkowanie preparatów doustnych, takich jak Cortineff (tabletki 100 µg) i Fludrocortisone Adamed (tabletki 0,1 mg), jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. Standardowe dawki dla dorosłych wahają się od 100 do 300 µg/dobę (Cortineff) lub od 0,05 do 0,2 mg/dobę (Fludrocortisone Adamed), z możliwością modyfikacji w sytuacjach stresowych. U dzieci i niemowląt dawki są odpowiednio niższe, np. 50-200 µg/dobę u niemowląt, z koniecznością dostosowania do masy ciała i nasilenia objawów. Preparaty okulistyczne i otologiczne zawierające fludrokortyzon, takie jak Cortineff ophtalm. 0,1% (maść do oczu) i Dicortineff (krople do oczu i uszu), mają specyficzne schematy dawkowania i ograniczenia czasowe stosowania (do 2 tygodni dla maści i do 7 dni dla kropli).
Dawkowanie i sposób podawania fludrokortyzonu
Fludrokortyzon jest syntetycznym mineralokortykosteroidem o silnym działaniu, stosowanym głównie w leczeniu pierwotnej niewydolności kory nadnerczy, wrodzonego przerostu nadnerczy i innych stanów wymagających uzupełnienia mineralokortykoidów. Dawkowanie tej substancji wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od stanu klinicznego pacjenta, rodzaju schorzenia oraz odpowiedzi na leczenie.1
Dawkowanie w postaci doustnej
W przypadku preparatów doustnych zawierających fludrokortyzon dawkowanie zależy od konkretnego wskazania oraz wieku pacjenta. Należy pamiętać, że w trakcie leczenia może być konieczna modyfikacja dawki w zależności od odpowiedzi pacjenta oraz w sytuacjach stresowych takich jak zabieg operacyjny, uraz czy zakażenie.2
W przypadku preparatu Cortineff (tabletki 100 µg) standardowo stosuje się 100 do 300 mikrogramów (od 1 do 3 tabletek) na dobę lub od 200 do 300 mikrogramów (od 2 do 3 tabletek) co drugi lub trzeci dzień. Należy zwrócić uwagę, że tabletek Cortineff nie należy dzielić.3
Natomiast w przypadku preparatu Fludrocortisone Adamed (tabletki 0,1 mg) dawkowanie różni się w zależności od wskazania:4
- W pierwotnej niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona) – przy zaburzeniach równowagi wodno-elektrolitowej produkt można stosować w dawce dobowej (0,05)-0,1-(0,2) mg jako uzupełnienie terapii octanem kortyzonu (zwykle 12,5 mg 3 razy na dobę u dorosłych). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zwykle zalecana dawka dobowa wynosi 0,05 mg.5
- W klasycznej postaci wrodzonego przerostu nadnerczy (zespół nadnerczowo-płciowy z utratą soli) – 0,1 do 0,2 mg na dobę.6
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Dawkowanie fludrokortyzonu u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej uwagi i powinno być dostosowane indywidualnie w zależności od wieku, masy ciała oraz nasilenia objawów choroby.7
W przypadku preparatu Fludrocortisone Adamed:8
- Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: od pół tabletki (0,05 mg) do maksymalnie jednej tabletki (0,1 mg) na dobę.9
- Niemowlęta (pierwszy rok życia): 50 do 200 µg. W wyjątkowych przypadkach 200 do 300 µg.10
Dawkowanie w przypadku postaci ocznych i usznych
Fludrokortyzon znajduje również zastosowanie w preparatach okulistycznych i otologicznych, gdzie dawkowanie różni się w zależności od postaci farmaceutycznej i obszaru zastosowania.
Dla preparatu Cortineff ophtalm. 0,1% (maść do oczu):11
- Niewielką ilość maści należy wycisnąć bezpośrednio z tuby do worka spojówkowego 2 do 3 razy na dobę.
- Nie zaleca się stosowania produktu dłużej niż 2 tygodnie.12
W przypadku preparatu złożonego Dicortineff zawierającego oprócz fludrokortyzonu również neomycynę i gramicydynę:13
- W okulistyce (podanie do oka): 1-2 krople do worka spojówkowego 2 do 5 razy na dobę.14
- W laryngologii (podanie do ucha): 2-4 krople do przewodu słuchowego na opatrunku 2-4 razy na dobę.15
Produkt Dicortineff może być również zakraplany bezpośrednio do przewodu słuchowego. W takim przypadku pacjent powinien leżeć z uchem zwróconym do góry, a po zakropleniu pozostać w pozycji leżącej przez około 15 minut.16
Czas stosowania preparatu Dicortineff powinien wynosić do 2 dni po ustąpieniu objawów, jednak nie dłużej niż 7 dni.17
Sposób podawania
Podanie doustne
Preparaty doustne fludrokortyzonu charakteryzują się różnymi zaleceniami dotyczącymi sposobu podawania:
- Cortineff (tabletki 100 μg) – należy przyjmować między posiłkami.18
- Fludrocortisone Adamed (tabletki 0,1 mg) – w przypadku dzieci poniżej 6 lat tabletkę można rozkruszyć i rozpuścić, najlepiej w soku owocowym lub w wodzie o temperaturze pokojowej, a następnie wymieszać i podać od razu.19
Podanie oczne i uszne
Preparaty do oczu i uszu zawierające fludrokortyzon należy aplikować bezpośrednio w miejscu zastosowania:
- Cortineff ophtalm. 0,1% – maść do oczu należy wycisnąć bezpośrednio z tuby do worka spojówkowego.20
- Dicortineff – krople do oczu i uszu aplikuje się bezpośrednio do worka spojówkowego przy zastosowaniu okulistycznym lub do przewodu słuchowego zewnętrznego w zastosowaniu otologicznym.21
Tabela dawkowania fludrokortyzonu
| Nazwa preparatu | Postać farmaceutyczna | Wskazanie | Grupa wiekowa | Dawkowanie | Sposób podawania | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cortineff | Tabletki 100 μg | Terapia substytucyjna | Dorośli | 100-300 μg/dobę lub 200-300 μg co drugi lub trzeci dzień | Doustnie, między posiłkami | Tabletek nie należy dzielić |
| Fludrocortisone Adamed | Tabletki 0,1 mg | Choroba Addisona | Dorośli | (0,05)-0,1-(0,2) mg/dobę, u pacjentów z nadciśnieniem 0,05 mg/dobę | Doustnie | Jako uzupełnienie terapii octanem kortyzonu |
| Wrodzony przerost nadnerczy z utratą soli | Dorośli | 0,1-0,2 mg/dobę | – | |||
| Różne wskazania | Dzieci i młodzież <18 lat | 0,05-0,1 mg/dobę | Dawkę należy dostosować indywidualnie | |||
| Niemowlęta (pierwszy rok życia) | 50-200 μg, wyjątkowo 200-300 μg | U dzieci <6 lat tabletkę można rozkruszyć i rozpuścić | ||||
| Cortineff ophtalm. 0,1% | Maść do oczu | Stany zapalne oczu | Dorośli, dzieci >2 lat | Aplikacja 2-3 razy na dobę | Do worka spojówkowego | Nie stosować dłużej niż 2 tygodnie |
| Dicortineff | Krople do oczu i uszu, zawiesina | Schorzenia oczne | Dorośli, dzieci >2 lat | 1-2 krople 2-5 razy na dobę | Do worka spojówkowego | Nie stosować dłużej niż 7 dni lub do 2 dni po ustąpieniu objawów |
| Schorzenia uszu | Dorośli, dzieci >2 lat | 2-4 krople 2-4 razy na dobę | Do przewodu słuchowego (na opatrunek lub bezpośrednio) |
Postępowanie w przypadku pominięcia dawki
W przypadku pominięcia dawki fludrokortyzonu należy przestrzegać ustalonych zasad postępowania. W przypadku preparatu Cortineff (tabletki 100 μg) pominiętą dawkę leku należy przyjąć jak najszybciej. Jeśli zbliża się czas przyjęcia kolejnej dawki leku, pominiętą dawkę należy opuścić. Ważne jest, aby nie stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.22
Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania
Dawkowanie fludrokortyzonu powinno być ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta w oparciu o szereg parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Kluczowymi parametrami są: ciśnienie krwi, stężenie potasu i sodu w surowicy oraz stopień aktywności reniny w osoczu, która powinna mieścić się w normie lub w górnej granicy normy.23
W trakcie leczenia konieczne może być dostosowanie dawkowania w zależności od przebiegu choroby lub w sytuacjach stresowych dla organizmu, takich jak zabieg operacyjny, uraz lub zakażenie.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania