Interakcje
Fentermina
Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fenterminę i topiramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Topiramat indukuje CYP3A4, co może obniżać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, fentanyl czy takrolimus, co wymaga ścisłego monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, topiramat hamuje CYP2C19 in vitro, potencjalnie wpływając na metabolizm diazepamu, imipraminy czy omeprazolu, choć brak potwierdzenia tych interakcji in vivo. Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina) mogą zmniejszać stężenie topiramatu, co wymaga dostosowania dawki Qsiva. Hydrochlorotiazyd zwiększa Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%, a ziele dziurawca zwyczajnego może obniżać stężenie topiramatu, co może osłabiać jego skuteczność. W przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% i wzrost ekspozycji na noretysteron o 22%, co sugeruje rozważenie dodatkowych metod antykoncepcji.
- Interakcje fenterminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje metaboliczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie fenterminy i topiramatu
- Wpływ fenterminy i topiramatu na stężenie innych produktów leczniczych
- Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
- Inne istotne interakcje
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji fenterminy z innymi produktami leczniczymi
Interakcje fenterminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Fentermina, jako substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Qsiva (w połączeniu z topiramatem), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą wynikać zarówno z właściwości farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych substancji, co wymaga szczególnej uwagi podczas planowania terapii u pacjentów przyjmujących inne leki jednocześnie.1
Interakcje metaboliczne
Topiramat, stanowiący jeden ze składników produktu Qsiva, wykazuje zdolność do indukcji CYP3A4 w badaniach in vitro, co jest zależne od zastosowanej dawki. Ta właściwość może prowadzić do zmniejszonej ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym i w konsekwencji osłabienia ich działania terapeutycznego.2
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu wrażliwych substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:3
- Alfentanyl – silny opioidowy lek przeciwbólowy
- Cyklosporyna – lek immunosupresyjny
- Dihydroergotamina i ergotamina – leki przeciwmigrenowe
- Ewerolimus i syrolimus – leki immunosupresyjne
- Fentanyl – silny opioidowy lek przeciwbólowy
- Pimozyd – lek przeciwpsychotyczny
- Chinidyna – lek przeciwarytmiczny
- Takrolimus – lek immunosupresyjny
4
Dodatkowo, topiramat wykazuje zdolność do hamowania CYP2C19 w badaniach in vitro. Może to potencjalnie wpływać na metabolizm leków takich jak:5
- Diazepam – lek z grupy benzodiazepin o działaniu przeciwlękowym i nasennym
- Imipramina – trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
- Moklobemid – odwracalny inhibitor monoaminooksydazy A
- Proguanil – lek przeciwmalaryczny
- Omeprazol – inhibitor pompy protonowej
6
Należy jednak zauważyć, że interakcje na poziomie CYP2C19 nie zostały potwierdzone w badaniach in vivo.7
Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie fenterminy i topiramatu
Leki przeciwpadaczkowe, takie jak fenytoina i karbamazepina, mogą zmniejszać stężenie topiramatu w osoczu. W przypadku wprowadzenia lub odstawienia tych leków podczas terapii produktem Qsiva, może być konieczne dostosowanie dawki Qsiva. Dostosowanie dawki powinno odbywać się stopniowo, aż do uzyskania pożądanego efektu klinicznego.8
Hydrochlorotiazyd stosowany jednocześnie z topiramatem zwiększa wartości Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%.9
Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) może zmniejszać stężenie topiramatu w osoczu, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Brak jest badań klinicznych oceniających tę interakcję.10
Wpływ fenterminy i topiramatu na stężenie innych produktów leczniczych
Hormonalne środki antykoncepcyjne o działaniu ogólnoustrojowym: Jednoczesne podawanie Qsiva 15 mg+92 mg raz na dobę z doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 µg etynyloestradiolu i 1 mg noretysteronu, u otyłych, poza tym zdrowych ochotniczek, spowodowało zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% oraz zwiększenie ekspozycji na noretysteron o 22%.11
Leki przeciwpadaczkowe: Dodanie topiramatu do leków przeciwpadaczkowych (karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, prymidon lub lamotrygina) nie miało istotnego klinicznie wpływu na ich stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym. Jednakże, u niektórych pacjentów stosowanie produktu Qsiva z fenytoiną może prowadzić do zwiększenia stężenia fenytoiny w osoczu, co prawdopodobnie wynika z hamowania CYP2C19 przez topiramat. Z tego powodu zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny u każdego pacjenta przyjmującego fenytoinę.12
Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
Metformina: Jednoczesne podawanie produktu Qsiva (15 mg+92 mg) z metforminą (500 mg dwa razy na dobę) u zdrowych otyłych pacjentów prowadzi do zwiększenia Cmax i AUC0-τ metforminy odpowiednio o około 16% i 23%. Zaleca się odpowiednią kontrolę pacjentów otrzymujących metforminę, chociaż dostosowanie dawki metforminy lub produktu Qsiva nie jest konieczne.13
Pioglitazon: Podczas jednoczesnego stosowania pioglitazonu i topiramatu zaobserwowano zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego aktywne metabolity. Znaczenie kliniczne tych obserwacji jest nieznane, jednak zaleca się wzmożoną ostrożność i kontrolowanie pacjentów, aby zapewnić odpowiednią kontrolę cukrzycy.14
Sitagliptyna: Farmakokinetyka sitagliptyny (100 mg) nie uległa zmianie u zdrowych otyłych pacjentów po jednoczesnym podawaniu produktu Qsiva (15 mg+92 mg).15
Glibenklamid: W badaniu interakcji międzylekowych u pacjentów z cukrzycą typu 2 oceniano farmakokinetykę glibenklamidu (5 mg/dobę) podawanego w monoterapii i jednocześnie z topiramatem (150 mg/dobę). Podczas podawania topiramatu stwierdzono zmniejszenie wartości AUC24 glibenklamidu o 25%. Ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywne metabolity, 4-trans-hydroksygliburyd (M1) i 3-cis-hydroksygliburyd (M2), również uległa zmniejszeniu odpowiednio o 13% i 15%. Farmakokinetyka topiramatu w stanie stacjonarnym nie była zmieniona podczas jednoczesnego podawania glibenklamidu. Przy łącznym stosowaniu tych leków zaleca się ścisłą kontrolę skuteczności terapii przeciwcukrzycowej.16
Inne istotne interakcje
Digoksyna: W badaniu z użyciem pojedynczej dawki pole pod krzywą stężenia digoksyny w osoczu (AUC) zmniejszyło się o 12% wskutek jednoczesnego podania topiramatu. Kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało określone. Przy wprowadzaniu lub odstawianiu produktu Qsiva u pacjentów leczonych digoksyną zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy.17
Lit: U zdrowych ochotników obserwowano zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej na lit (o 18% dla AUC) podczas jednoczesnego podawania z topiramatem w dawce 200 mg/dobę. W przypadku jednoczesnego podawania z topiramatem zaleca się kontrolowanie stężenia litu.18
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO): Produkt Qsiva jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących leczenie inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu 14 dni od przerwania leczenia IMAO.19
Interakcje z alkoholem
Jednoczesne podawanie produktu Qsiva i alkoholu nie było oceniane w badaniach klinicznych. Ze względu na możliwe nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), zaleca się, aby nie stosować produktu Qsiva jednocześnie z alkoholem.20
Alkohol może zwiększać depresyjne działanie topiramatu na OUN. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może potencjalnie nasilać działania niepożądane związane z ośrodkowym układem nerwowym, takie jak senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.21
Interakcje związane z wpływem na równowagę wodno-elektrolitową
Inhibitory anhydrazy węglanowej: Jednoczesne stosowanie topiramatu, składnika produktu Qsiva, z jakimkolwiek innym inhibitorem anhydrazy węglanowej (np. zonisamid, acetazolamid lub dichlorofenamid) może nasilać kwasicę metaboliczną i zwiększać ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych.22
Leki moczopędne nieoszczędzające potasu: Jednoczesne stosowanie produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu może nasilać wydalające potas działanie tych leków moczopędnych. Przy jednoczesnym stosowaniu produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem hipokaliemii.23
Kwas walproinowy: Jednoczesne podawanie topiramatu, składnika produktu Qsiva, z kwasem walproinowym wiązało się z hiperamonemią z towarzyszącą encefalopatią lub bez encefalopatii u pacjentów, którzy tolerowali monoterapię każdym z produktów leczniczych. W większości przypadków objawy podmiotowe i przedmiotowe zmniejszały się po przerwaniu stosowania jednego z produktów leczniczych. To działanie niepożądane nie wynika z interakcji farmakokinetycznych.24
Tabela interakcji fenterminy z innymi produktami leczniczymi
| Produkt leczniczy/Substancja | Rodzaj interakcji | Skutki kliniczne | Poziom istotności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) | Farmakodynamiczna | Ryzyko przełomu nadciśnieniowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Nie stosować w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia IMAO |
| Alkohol i inne substancje działające depresyjnie na OUN | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Wrażliwe substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (alfentanyl, cyklosporyna, dihydroergotamina, ergotamina, ewerolimus, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus, takrolimus) | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia i skuteczności tych leków | Wysoki | Ścisłe monitorowanie skuteczności terapii |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Możliwe zwiększenie stężenia fenytoiny; zmniejszenie stężenia topiramatu | Wysoki | Monitorowanie stężenia fenytoiny; możliwa konieczność dostosowania dawki Qsiva |
| Karbamazepina | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia topiramatu | Średni | Możliwa konieczność dostosowania dawki Qsiva |
| Leki moczopędne nieoszczędzające potasu | Farmakodynamiczna | Nasilenie wydalania potasu, ryzyko hipokaliemii | Średni | Monitorowanie stężenia potasu |
| Inhibitory anhydrazy węglanowej (zonisamid, acetazolamid, dichlorofenamid) | Farmakodynamiczna | Nasilenie kwasicy metabolicznej, zwiększone ryzyko kamicy nerkowej | Średni | Monitorowanie równowagi kwasowo-zasadowej |
| Kwas walproinowy | Farmakodynamiczna | Ryzyko hiperamonemii z encefalopatią lub bez | Średni | Monitorowanie objawów klinicznych; odstawienie jednego z leków w razie objawów |
| Glibenklamid | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie AUC glibenklamidu o 25% | Średni | Monitorowanie kontroli glikemii |
| Pioglitazon | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego metabolity | Średni | Monitorowanie kontroli glikemii |
| Metformina | Farmakokinetyczna | Zwiększenie Cmax i AUC metforminy o 16% i 23% | Niski | Monitorowanie; dostosowanie dawki nie jest konieczne |
| Hydrochlorotiazyd | Farmakokinetyczna | Zwiększenie Cmax i AUC topiramatu o 27% i 29% | Niski | Obserwacja kliniczna |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16%; zwiększenie ekspozycji na noretysteron o 22% | Niski | Rozważenie dodatkowej metody antykoncepcji |
| Digoksyna | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie AUC digoksyny o 12% | Niski | Monitorowanie stężenia digoksyny |
| Lit | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie ekspozycji na lit o 18% | Niski | Monitorowanie stężenia litu |
| Ziele dziurawca zwyczajnego | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia topiramatu | Niski | Unikanie jednoczesnego stosowania |
| Sitagliptyna | Farmakokinetyczna | Brak istotnej interakcji | Bardzo niski | Brak specjalnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania