Interakcje
Fentermina

Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fenterminę i topiramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Topiramat indukuje CYP3A4, co może obniżać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, fentanyl czy takrolimus, co wymaga ścisłego monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, topiramat hamuje CYP2C19 in vitro, potencjalnie wpływając na metabolizm diazepamu, imipraminy czy omeprazolu, choć brak potwierdzenia tych interakcji in vivo. Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina) mogą zmniejszać stężenie topiramatu, co wymaga dostosowania dawki Qsiva. Hydrochlorotiazyd zwiększa Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%, a ziele dziurawca zwyczajnego może obniżać stężenie topiramatu, co może osłabiać jego skuteczność. W przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% i wzrost ekspozycji na noretysteron o 22%, co sugeruje rozważenie dodatkowych metod antykoncepcji.

Interakcje fenterminy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fentermina, jako substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Qsiva (w połączeniu z topiramatem), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą wynikać zarówno z właściwości farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych substancji, co wymaga szczególnej uwagi podczas planowania terapii u pacjentów przyjmujących inne leki jednocześnie.1

Interakcje metaboliczne

Topiramat, stanowiący jeden ze składników produktu Qsiva, wykazuje zdolność do indukcji CYP3A4 w badaniach in vitro, co jest zależne od zastosowanej dawki. Ta właściwość może prowadzić do zmniejszonej ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym i w konsekwencji osłabienia ich działania terapeutycznego.2

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu wrażliwych substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:3

  • Alfentanyl – silny opioidowy lek przeciwbólowy
  • Cyklosporyna – lek immunosupresyjny
  • Dihydroergotamina i ergotamina – leki przeciwmigrenowe
  • Ewerolimus i syrolimus – leki immunosupresyjne
  • Fentanyl – silny opioidowy lek przeciwbólowy
  • Pimozyd – lek przeciwpsychotyczny
  • Chinidyna – lek przeciwarytmiczny
  • Takrolimus – lek immunosupresyjny

4

Dodatkowo, topiramat wykazuje zdolność do hamowania CYP2C19 w badaniach in vitro. Może to potencjalnie wpływać na metabolizm leków takich jak:5

  • Diazepam – lek z grupy benzodiazepin o działaniu przeciwlękowym i nasennym
  • Imipramina – trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
  • Moklobemid – odwracalny inhibitor monoaminooksydazy A
  • Proguanil – lek przeciwmalaryczny
  • Omeprazol – inhibitor pompy protonowej

6

Należy jednak zauważyć, że interakcje na poziomie CYP2C19 nie zostały potwierdzone w badaniach in vivo.7

Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie fenterminy i topiramatu

Leki przeciwpadaczkowe, takie jak fenytoina i karbamazepina, mogą zmniejszać stężenie topiramatu w osoczu. W przypadku wprowadzenia lub odstawienia tych leków podczas terapii produktem Qsiva, może być konieczne dostosowanie dawki Qsiva. Dostosowanie dawki powinno odbywać się stopniowo, aż do uzyskania pożądanego efektu klinicznego.8

Hydrochlorotiazyd stosowany jednocześnie z topiramatem zwiększa wartości Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%.9

Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) może zmniejszać stężenie topiramatu w osoczu, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Brak jest badań klinicznych oceniających tę interakcję.10

Wpływ fenterminy i topiramatu na stężenie innych produktów leczniczych

Hormonalne środki antykoncepcyjne o działaniu ogólnoustrojowym: Jednoczesne podawanie Qsiva 15 mg+92 mg raz na dobę z doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 µg etynyloestradiolu i 1 mg noretysteronu, u otyłych, poza tym zdrowych ochotniczek, spowodowało zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% oraz zwiększenie ekspozycji na noretysteron o 22%.11

Leki przeciwpadaczkowe: Dodanie topiramatu do leków przeciwpadaczkowych (karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, prymidon lub lamotrygina) nie miało istotnego klinicznie wpływu na ich stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym. Jednakże, u niektórych pacjentów stosowanie produktu Qsiva z fenytoiną może prowadzić do zwiększenia stężenia fenytoiny w osoczu, co prawdopodobnie wynika z hamowania CYP2C19 przez topiramat. Z tego powodu zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny u każdego pacjenta przyjmującego fenytoinę.12

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Metformina: Jednoczesne podawanie produktu Qsiva (15 mg+92 mg) z metforminą (500 mg dwa razy na dobę) u zdrowych otyłych pacjentów prowadzi do zwiększenia Cmax i AUC0-τ metforminy odpowiednio o około 16% i 23%. Zaleca się odpowiednią kontrolę pacjentów otrzymujących metforminę, chociaż dostosowanie dawki metforminy lub produktu Qsiva nie jest konieczne.13

Pioglitazon: Podczas jednoczesnego stosowania pioglitazonu i topiramatu zaobserwowano zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego aktywne metabolity. Znaczenie kliniczne tych obserwacji jest nieznane, jednak zaleca się wzmożoną ostrożność i kontrolowanie pacjentów, aby zapewnić odpowiednią kontrolę cukrzycy.14

Sitagliptyna: Farmakokinetyka sitagliptyny (100 mg) nie uległa zmianie u zdrowych otyłych pacjentów po jednoczesnym podawaniu produktu Qsiva (15 mg+92 mg).15

Glibenklamid: W badaniu interakcji międzylekowych u pacjentów z cukrzycą typu 2 oceniano farmakokinetykę glibenklamidu (5 mg/dobę) podawanego w monoterapii i jednocześnie z topiramatem (150 mg/dobę). Podczas podawania topiramatu stwierdzono zmniejszenie wartości AUC24 glibenklamidu o 25%. Ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywne metabolity, 4-trans-hydroksygliburyd (M1) i 3-cis-hydroksygliburyd (M2), również uległa zmniejszeniu odpowiednio o 13% i 15%. Farmakokinetyka topiramatu w stanie stacjonarnym nie była zmieniona podczas jednoczesnego podawania glibenklamidu. Przy łącznym stosowaniu tych leków zaleca się ścisłą kontrolę skuteczności terapii przeciwcukrzycowej.16

Inne istotne interakcje

Digoksyna: W badaniu z użyciem pojedynczej dawki pole pod krzywą stężenia digoksyny w osoczu (AUC) zmniejszyło się o 12% wskutek jednoczesnego podania topiramatu. Kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało określone. Przy wprowadzaniu lub odstawianiu produktu Qsiva u pacjentów leczonych digoksyną zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy.17

Lit: U zdrowych ochotników obserwowano zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej na lit (o 18% dla AUC) podczas jednoczesnego podawania z topiramatem w dawce 200 mg/dobę. W przypadku jednoczesnego podawania z topiramatem zaleca się kontrolowanie stężenia litu.18

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO): Produkt Qsiva jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących leczenie inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu 14 dni od przerwania leczenia IMAO.19

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne podawanie produktu Qsiva i alkoholu nie było oceniane w badaniach klinicznych. Ze względu na możliwe nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), zaleca się, aby nie stosować produktu Qsiva jednocześnie z alkoholem.20

Alkohol może zwiększać depresyjne działanie topiramatu na OUN. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może potencjalnie nasilać działania niepożądane związane z ośrodkowym układem nerwowym, takie jak senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.21

Interakcje związane z wpływem na równowagę wodno-elektrolitową

Inhibitory anhydrazy węglanowej: Jednoczesne stosowanie topiramatu, składnika produktu Qsiva, z jakimkolwiek innym inhibitorem anhydrazy węglanowej (np. zonisamid, acetazolamid lub dichlorofenamid) może nasilać kwasicę metaboliczną i zwiększać ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych.22

Leki moczopędne nieoszczędzające potasu: Jednoczesne stosowanie produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu może nasilać wydalające potas działanie tych leków moczopędnych. Przy jednoczesnym stosowaniu produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem hipokaliemii.23

Kwas walproinowy: Jednoczesne podawanie topiramatu, składnika produktu Qsiva, z kwasem walproinowym wiązało się z hiperamonemią z towarzyszącą encefalopatią lub bez encefalopatii u pacjentów, którzy tolerowali monoterapię każdym z produktów leczniczych. W większości przypadków objawy podmiotowe i przedmiotowe zmniejszały się po przerwaniu stosowania jednego z produktów leczniczych. To działanie niepożądane nie wynika z interakcji farmakokinetycznych.24

Tabela interakcji fenterminy z innymi produktami leczniczymi

Produkt leczniczy/Substancja Rodzaj interakcji Skutki kliniczne Poziom istotności interakcji Zalecenia
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) Farmakodynamiczna Ryzyko przełomu nadciśnieniowego Bardzo wysoki Przeciwwskazane. Nie stosować w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia IMAO
Alkohol i inne substancje działające depresyjnie na OUN Farmakodynamiczna Nasilenie działania depresyjnego na OUN Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Wrażliwe substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (alfentanyl, cyklosporyna, dihydroergotamina, ergotamina, ewerolimus, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus, takrolimus) Farmakokinetyczna Zmniejszenie stężenia i skuteczności tych leków Wysoki Ścisłe monitorowanie skuteczności terapii
Fenytoina Farmakokinetyczna Możliwe zwiększenie stężenia fenytoiny; zmniejszenie stężenia topiramatu Wysoki Monitorowanie stężenia fenytoiny; możliwa konieczność dostosowania dawki Qsiva
Karbamazepina Farmakokinetyczna Zmniejszenie stężenia topiramatu Średni Możliwa konieczność dostosowania dawki Qsiva
Leki moczopędne nieoszczędzające potasu Farmakodynamiczna Nasilenie wydalania potasu, ryzyko hipokaliemii Średni Monitorowanie stężenia potasu
Inhibitory anhydrazy węglanowej (zonisamid, acetazolamid, dichlorofenamid) Farmakodynamiczna Nasilenie kwasicy metabolicznej, zwiększone ryzyko kamicy nerkowej Średni Monitorowanie równowagi kwasowo-zasadowej
Kwas walproinowy Farmakodynamiczna Ryzyko hiperamonemii z encefalopatią lub bez Średni Monitorowanie objawów klinicznych; odstawienie jednego z leków w razie objawów
Glibenklamid Farmakokinetyczna Zmniejszenie AUC glibenklamidu o 25% Średni Monitorowanie kontroli glikemii
Pioglitazon Farmakokinetyczna Zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego metabolity Średni Monitorowanie kontroli glikemii
Metformina Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax i AUC metforminy o 16% i 23% Niski Monitorowanie; dostosowanie dawki nie jest konieczne
Hydrochlorotiazyd Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax i AUC topiramatu o 27% i 29% Niski Obserwacja kliniczna
Doustne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16%; zwiększenie ekspozycji na noretysteron o 22% Niski Rozważenie dodatkowej metody antykoncepcji
Digoksyna Farmakokinetyczna Zmniejszenie AUC digoksyny o 12% Niski Monitorowanie stężenia digoksyny
Lit Farmakokinetyczna Zmniejszenie ekspozycji na lit o 18% Niski Monitorowanie stężenia litu
Ziele dziurawca zwyczajnego Farmakokinetyczna Zmniejszenie stężenia topiramatu Niski Unikanie jednoczesnego stosowania
Sitagliptyna Farmakokinetyczna Brak istotnej interakcji Bardzo niski Brak specjalnych zaleceń
  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl