Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fentermina

Wpływ fenterminy na płodność, ciążę i laktację

Substancja aktywna fentermina, występująca w produktach leczniczych jak Qsiva (w połączeniu z topiramatem), wymaga szczególnej uwagi podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, ciężarnymi lub karmiącymi piersią. Lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń i przeciwwskazań związanych z zastosowaniem tej substancji w tych grupach pacjentek.¹

Stosowanie fenterminy w okresie ciąży

Produkty zawierające fenterminę w połączeniu z topiramatem (jak Qsiva) są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Szczególną uwagę należy zwrócić na działanie teratogenne topiramatu, które zostało udokumentowane zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i w obserwacjach klinicznych u ludzi.²

Istotna jest świadomość, że topiramat przenika przez barierę łożyskową, a jego stężenie w krwi pępowinowej jest porównywalne ze stężeniem w krwi matki. Dane kliniczne z rejestrów ciąż jednoznacznie wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych u niemowląt narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym.³

Ryzyko wad wrodzonych po ekspozycji na topiramat

Analizując dane z rejestrów ciąż, lekarz powinien zwrócić uwagę pacjentki na znacząco podwyższone ryzyko wystąpienia poważnych wad wrodzonych, w szczególności:

• Rozszczep wargi i/lub podniebienia
• Spodziectwo
• Anomalie dotyczące różnych układów narządów

⁴

Dane z rejestru North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry wykazały około 3-krotnie wyższą częstość występowania dużych wad wrodzonych (4,3%) u dzieci matek stosujących topiramat w monoterapii w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%).⁵

Z kolei dane z obserwacyjnego rejestru populacyjnego z krajów skandynawskich wskazały na 2-3 krotnie wyższą częstość występowania poważnych wad wrodzonych (do 9,5%) w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (3,0%).⁶

Co istotne, u kobiet, których dzieci miały wrodzone wady rozwojowe po ekspozycji na topiramat, występuje zwiększone ryzyko wad rozwojowych w kolejnych ciążach w przypadku ponownej ekspozycji na ten lek.⁷

Wpływ na masę urodzeniową dziecka

Zaobserwowano również niekorzystny wpływ leku na masę urodzeniową noworodków. Ekspozycja płodu na topiramat wiąże się z:<sup data-drug="Qsiva" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Większą częstość występowania małej masy urodzeniowej (8

• Większą częstością występowania małej masy urodzeniowej (poniżej 2500 g) w porównaniu z grupą referencyjną
• Większą częstością występowania niedoboru masy ciała w stosunku do wieku ciążowego (small for gestational age, SGA) – definiowanego jako masa ciała poniżej 10. percentyla skorygowana względem wieku ciążowego i płci dziecka

⁹

W rejestrze ciąż North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry, ryzyko wystąpienia SGA u dzieci kobiet otrzymujących topiramat wynosiło aż 18% w porównaniu z 5% u dzieci kobiet zdrowych i nieprzyjmujących leków przeciwpadaczkowych. Długoterminowe następstwa SGA nie zostały jednoznacznie określone.¹⁰

Zaburzenia neurorozwojowe po ekspozycji na topiramat

Należy poinformować pacjentkę o potencjalnym wpływie ekspozycji na topiramat podczas ciąży na rozwój neurologiczny dziecka. Dane z dwóch obserwacyjnych rejestrów populacyjnych z krajów skandynawskich sugerują, że u dzieci matek chorych na padaczkę, które były narażone na topiramat w życiu płodowym, częstość występowania następujących zaburzeń może być 2-3 razy wyższa:¹¹

• Zaburzenia ze spektrum autyzmu
• Niepełnosprawność intelektualna
• Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Warto jednak zwrócić uwagę, że trzecie obserwacyjne badanie kohortowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych nie wykazało zwiększonej skumulowanej częstości występowania tych powikłań do 8. roku życia u dzieci matek chorych na padaczkę narażonych na topiramat w życiu płodowym, w porównaniu z dziećmi matek chorych na padaczkę nienarażonych na leki przeciwpadaczkowe.¹²

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Produkty zawierające fenterminę w połączeniu z topiramatem (Qsiva) są przeciwwskazane do stosowania u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę, które nie stosują wysoce skutecznej antykoncepcji. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności stosowania co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji (np. wkładka wewnątrzmaciczna) lub dwóch uzupełniających się form antykoncepcji, w tym metody barierowej.¹³

Antykoncepcja powinna być kontynuowana w trakcie całego leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia produktem zawierającym fenterminę i topiramat.¹⁴

Przed rozpoczęciem leczenia produktami zawierającymi fenterminę i topiramat u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien:¹⁵

• Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne
• Wykonać test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia
• Szczegółowo poinformować pacjentkę o ryzyku związanym ze stosowaniem produktu w trakcie ciąży
• Podkreślić konieczność konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży
• Zalecić niezwłoczny kontakt ze specjalistą w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży podczas przyjmowania leku

¹⁶

Laktacja – karmienie piersią

W odniesieniu do karmienia piersią, istotne są następujące informacje:¹⁷

• Badania na zwierzętach wykazały przenikanie topiramatu do mleka
• Ograniczone obserwacje u pacjentek wskazują, że topiramat w znacznym stopniu przenika do mleka matki

U noworodków/niemowląt karmionych przez matki przyjmujące topiramat obserwowano następujące objawy:¹⁸

• Biegunka
• Senność
• Drażliwość
• Nieprawidłowy przyrost masy ciała

Nie ma pewnych danych dotyczących przenikania fenterminy do mleka ludzkiego. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, produkty zawierające fenterminę w połączeniu z topiramatem nie powinny być stosowane podczas karmienia piersią.¹⁹

Wpływ na płodność

Informacje dotyczące wpływu fenterminy i topiramatu na płodność są ograniczone:²⁰

• Nie określono wpływu topiramatu na płodność u ludzi
• Brak jest opublikowanych danych dotyczących potencjalnych działań niepożądanych fenterminy na płodność

Ze względu na brak wiarygodnych danych dotyczących wpływu na płodność, lekarz powinien zachować ostrożność przy przepisywaniu produktów zawierających fenterminę w połączeniu z topiramatem pacjentkom planującym ciążę.²¹