Właściwości farmakokinetyczne
Dydrogesteron

Dydrogesteron, syntetyczny progestagen, po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax w zakresie 0,5-2,5 h oraz biodostępnością około 28% przy dawce 20 mg. Po podaniu pojedynczej dawki 10 mg, Cmax dla dydrogesteronu wynosi 2,1 ng/ml, a dla jego głównego metabolitu 20α-dihydrodydrogesteronu (DHD) 53,0 ng/ml, z AUCinf odpowiednio 7,7 i 322,0 ng·h/ml. W stanie równowagi dynamicznej (dawka 10 mg) parametry dla D i DHD to m.in. Cmax 2,54 (1,80) ng/ml i 62,50 (33,10) ng/ml oraz AUC0-t 9,14 (6,43) i 311,17 (114,35) ng·h/ml. Dla dawki 2,5 mg (Femoston mini) wartości te są proporcjonalnie niższe. Dydrogesteron i DHD wykazują wysokie (>90%) wiązanie z białkami osocza, a objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 1400 l. Metabolizm zachowuje konfigurację 4,6-dien-3-jeden bez 17α-hydroksylacji, co tłumaczy brak aktywności estrogenowej i androgenowej leku.

Właściwości farmakokinetyczne dydrogesteronu

Dydrogesteron jest syntetycznym progestagenem stosowanym w wielu preparatach leczniczych. Jego właściwości farmakokinetyczne zostały dokładnie przebadane i scharakteryzowane. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych aspektów farmakokinetyki tej substancji czynnej.1 2

Wchłanianie

Dydrogesteron po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) mieści się w przedziale od 0,5 do 2,5 godziny po przyjęciu dawki. Całkowita biodostępność dydrogesteronu po podaniu doustnym w dawce 20 mg w porównaniu do 7,8 mg podanych dożylnie wynosi 28%.3 4

Po podaniu pojedynczej dawki 10 mg dydrogesteronu obserwuje się następujące parametry farmakokinetyczne dla samego dydrogesteronu (D) oraz jego głównego metabolitu dihydrodydrogesteronu (DHD):5

Parametr Dydrogesteron (D) Dihydrodydrogesteron (DHD)
Cmax (ng/ml) 2,1 53,0
AUCinf (ng·h/ml) 7,7 322,0

Dla dawki 10 mg w badaniach produktu Femoston określono także inne parametry farmakokinetyczne w stanie równowagi:6

Parametr Dydrogesteron (D) Dihydrodydrogesteron (DHD)
Cmax (ng/ml) 2,54 (1,80) 62,50 (33,10)
Cmin (ng/ml) 0,13 (0,07) 3,70 (1,67)
Cav (ng/ml) 0,42 (0,25) 13,04 (4,77)
AUC0-t (ng·h/ml) 9,14 (6,43) 311,17 (114,35)

Dla mniejszej dawki 2,5 mg dydrogesteronu (Femoston mini) wartości parametrów farmakokinetycznych są odpowiednio mniejsze:7

Parametr Dydrogesteron (D) Dihydrodydrogesteron (DHD)
Cmax (ng/ml) 0,759 (0,313) 18,9 (7,22)
Cmin (ng/ml) 0,0309 (0,0209)
Cav (ng/ml) 0,117 (0,0455)
AUC0-τ (ng·godz./ml) 2,81 (1,09) 90,4 (44,1)

Dystrybucja

Po podaniu dożylnym dydrogesteronu objętość dystrybucji w stanie równowagi dynamicznej wynosi około 1400 l. Zarówno dydrogesteron, jak i jego główny metabolit DHD charakteryzują się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przekraczającym 90%. 90%.”>8 9 10

Metabolizm

Dydrogesteron po podaniu doustnym jest szybko metabolizowany do swojego głównego metabolitu – 20α-dihydrodydrogesteronu (DHD). Stężenie maksymalne DHD w osoczu występuje po około 1,5 godziny od podania doustnego dydrogesteronu.11 12

Charakterystyczną cechą jest znacznie wyższe stężenie DHD w osoczu w porównaniu do związku macierzystego. Stosunek AUC metabolitu do AUC dydrogesteronu wynosi około 40, natomiast stosunek stężeń maksymalnych (Cmax) wynosi około 25.13 14

Średni biologiczny okres półtrwania dydrogesteronu wynosi od 5 do 7 godzin, natomiast dla dihydrodydrogesteronu od 14 do 17 godzin.15 16

Istotną cechą procesu metabolizowania dydrogesteronu jest zachowanie konfiguracji 4,6-dien-3-jeden oraz brak procesu 17α-hydroksylacji. Ta specyficzna droga metaboliczna tłumaczy, dlaczego dydrogesteron nie wykazuje aktywności estrogenowej ani androgenowej.17 18

Eliminacja

Po podaniu doustnym dydrogesteronu znakowanego izotopowo stwierdzono, że średnio około 63% dawki jest wydalane z moczem. Całkowity klirens osoczowy wynosi 6,4 l/min. Wydalanie produktu leczniczego i jego metabolitów zostaje zakończone w ciągu 72 godzin po podaniu.19 20

Metabolit DHD występuje w moczu głównie w postaci skoniugowanej z kwasem glukuronowym.21 22

Zależność dawki i czasu

Farmakokinetyka dydrogesteronu po podaniu pojedynczej dawki oraz dawek wielokrotnych jest liniowa w zakresie dawek od 2,5 mg do 10 mg. Oznacza to, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu parametrów farmakokinetycznych, takich jak AUC i Cmax.23 24

Porównanie kinetyki po podaniu dawki pojedynczej i wielokrotnej wskazuje, że farmakokinetyka dydrogesteronu oraz DHD nie zmienia się w wyniku wielokrotnego podawania leku. Stan równowagi dynamicznej dla obu związków zostaje osiągnięty już po 3 dniach stosowania produktu.25 26

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl